GIÁ VÀNG GIẢM HƠN 25 TRIỆU ĐỒNG/TRƯỌC CHỈ TRONG VÀI NGÀY: ĐẦU TƯ VÀNG LẠI ĐẾN GẦN HƠN NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT

Trong những ngày gần đây, giá vàng trong và ngoài nước liên tục giảm mạnh, gây chú ý đặc biệt cho các nhà đầu tư. Từ mức đỉnh vượt 5.500 USD/ounce vào ngày 29.1, giá vàng thế giới đã giảm khoảng 800 USD/ounce tính đến ngày 2.2, hiện dao động quanh mức 4.700 USD/ounce. Trong nước, giá mua bán mỗi lượng vàng miếng SJC cũng giảm mạnh, từ mức 188,3 triệu – 191,3 triệu đồng xuống còn 163 triệu – 166 triệu đồng, giảm khoảng 6 triệu đồng so với ngày trước đó. Như vậy, lượng giảm đã lên tới hơn 25 triệu đồng mỗi lượng chỉ trong vài ngày.

Nhiều chuyên gia cho rằng, diễn biến này phản ánh chu kỳ biến động của thị trường vàng qua các thời kỳ. TS Đào Lê Trang Anh, giảng viên cao cấp ngành Tài chính của Đại học RMIT Việt Nam, nhận định, lịch sử thị trường vàng đã nhiều lần chứng kiến các giai đoạn tăng giá mạnh mẽ rồi điều chỉnh sâu, kéo dài. Trong thập niên 1970, đối mặt với các cú sốc hệ thống như lạm phát cao, các cú sốc dầu mỏ, niềm tin vào hệ thống tiền tệ thế giới giảm sút sau khi Mỹ chấm dứt chế độ bản vị vàng năm 1971 khiến vàng trở thành nơi trú ẩn an toàn.

Trong năm 1979, giá vàng tăng vượt trội, tăng khoảng 130% từ 226 USD/ounce lên hơn 500 USD/ounce, sau đó đạt đỉnh trên 850 USD/ounce vào đầu năm 1980. Các yếu tố thúc đẩy bao gồm lạm phát hai chữ số, khủng hoảng dầu mỏ, xung đột Iran cùng các bất ổn địa chính trị khác. Tuy nhiên, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, giá vàng rơi vào trạng thái điều chỉnh sâu và kéo dài.

Tiếp đó, đầu thế kỷ 21, giá vàng hồi phục mạnh mẽ do khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008. Lo ngại về giá trị tiền tệ, dòng vốn chuyển hướng vào vàng đã đẩy giá lên đỉnh khoảng 1.800 – 1.825 USD/ounce năm 2011-2012. Sau đó, thị trường vàng lại bước vào giai đoạn điều chỉnh dài hạn.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng, chu kỳ tăng giá gần nhất bắt nguồn từ ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, với chính sách tiền tệ siêu nới lỏng và lạm phát gia tăng. Trong giai đoạn 2024-2026, dự kiến, vàng sẽ duy trì xu hướng tăng mạnh, liên tục thiết lập các đỉnh mới. Năm 2025, giá vàng đã tăng hơn 60%, vượt mức 4.200 USD/ounce và đầu năm 2026 đã chạm khoảng 5.500 USD/ounce.

Bà Trang Anh phân tích, điểm khác biệt quan trọng của đợt tăng này nằm ở tính chất của thị trường. Trong khi chu kỳ cuối thập niên 1970 đầy hoảng loạn và đầu cơ, thì đà tăng hiện tại mang tính cấu trúc, có chiều sâu hơn trong bối cảnh thế giới tài chính ngày càng phức tạp. Các động lực chính gồm mua ròng kỷ lục của các ngân hàng trung ương nhằm đa dạng hóa dự trữ, dòng vốn từ các quỹ ETF, đồng USD suy yếu, kỳ vọng về việc Fed cắt giảm lãi suất trong năm 2026, cùng với căng thẳng địa chính trị gia tăng.

Việc cạnh tranh của vàng ngày nay không chỉ dừng lại ở vai trò tài sản trú ẩn mà còn như một lớp bảo hiểm chủ động trong danh mục đầu tư. Mặc dù có thể sẽ xuất hiện các đợt điều chỉnh ngắn hạn, nhưng kịch bản “sụp sâu và ngủ yên nhiều năm” như năm 1980 không dễ lặp lại.

Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Hội đồng Vàng thế giới, ông Shaokai Fan, chia sẻ rằng, so sánh giai đoạn 2011-2012 với hiện tại, điểm khác biệt lớn nhất là các lý do hỗ trợ giá vàng còn rất mạnh mẽ. Bên cạnh sự bất ổn địa chính trị, xu hướng giảm lãi suất tiếp diễn, cùng các câu hỏi về tính độc lập của Fed đều có tác động lớn. Ngoài ra, thị trường hiện nay mang tính toàn cầu hơn, khác xa với thời điểm chỉ tập trung vào các nhà đầu tư phương Tây.

Theo ông, những điều chỉnh nhỏ hoặc giai đoạn tích lũy trong ngắn hạn là điều bình thường. Điều quan trọng là nếu các yếu tố như rủi ro địa chính trị, thương mại gia tăng và nhu cầu đa dạng hóa danh mục đầu tư vẫn tiếp diễn, thì nhu cầu vàng có thể duy trì đà tăng, hỗ trợ hiệu suất của kim loại quý này trong tương lai.