HỘI SỬ HỌC ĐỒNG NAI ĐỀ XUẤT XẾP HẠNG CÙ LAO PHỐ NHƯ MỘT DI SẢN QUỐC GIA
Hội Sử học Đồng Nai vừa gửi đơn kiến nghị đến Sở Văn hóa-Thể thao-Du lịch tỉnh Đồng Nai đề xuất xem xét và chấp thuận lập hồ sơ xếp hạng cho cù lao Phố với danh hiệu “Cù lao di sản” hoặc “Cù lao di sản lịch sử, văn hóa”. Động thái này nhằm tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt của cù lao, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị độc đáo của khu vực.
Cù lao Phố, còn gọi là cù lao Hiệp Hòa, hiện nằm trong khu phố Nhị Hòa, phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai, là một cù lao đặc biệt nổi bật giữa lòng sông Đồng Nai. Theo Hội Sử học Đồng Nai, nơi đây có một lịch sử phong phú, bắt nguồn từ cộng đồng người Hoa do Trần Thượng Xuyên dẫn đầu vào định cư từ năm 1679, và là nơi Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh đặt bản doanh khi chinh phục đất phương nam vào cuối thế kỷ 17. Cù lao Phố từng là thương cảng sầm uất nhất khu vực phía nam trong thế kỷ 18 (Nông Nại Đại Phố).
Trên đất cù lao còn có di chỉ khảo cổ Rạch Lò Gốm và gần 20 di tích lịch sử, tiêu biểu như chùa Đại Giác, Thất Phủ cổ miếu và đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh, đều được ghi nhận là di tích cấp quốc gia. Những giá trị này đã minh chứng cho tầm quan trọng lịch sử to lớn của cù lao đối với vùng đất Đồng Nai.
Trong vòng đề xuất của Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Nai, việc công nhận cù lao Phố là di sản quốc gia sẽ giúp bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa, kiến trúc truyền thống. Hội nhấn mạnh rằng, việc này còn tạo ra một khung pháp lý rõ ràng để cân bằng giữa bảo tồn và phát triển, thúc đẩy du lịch và nghiên cứu khoa học, đồng thời nâng cao vị thế của khu vực và góp phần tạo nguồn thu cho cộng đồng địa phương.
Chủ tịch Hội Sử học Đồng Nai cho biết: “Chúng tôi kỳ vọng việc công nhận này sẽ giúp gìn giữ trọn vẹn những giá trị lịch sử, góp phần khẳng định vị thế của cù lao Phố trong lòng tỉnh Đồng Nai, đồng thời mở ra cơ hội phát triển bền vững dựa trên di sản văn hóa đã có.”