TRUNG QUỐC CHỊU ÁP LỰC TỪ WTO VỀ THÂNG DƯ THƯƠNG MẠI

Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala đã lên tiếng cảnh báo về mức thặng dư thương mại kỷ lục của Trung Quốc, nhấn mạnh rằng sự bền vững của mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu đang gặp nguy hiểm. Phát biểu tại Hội nghị an ninh Munich ngày 13.2, bà cho biết Trung Quốc ủng hộ hệ thống thương mại đa phương vì họ đã nhận được lợi ích đáng kể từ hệ thống này, theo AFP.

Bà Okonjo-Iweala nhận định rằng, trong 40 năm qua, Trung Quốc đã sử dụng mô hình tăng trưởng dựa trên xuất khẩu để thúc đẩy nền kinh tế của mình. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng mô hình này không thể tiếp tục duy trì trong thập kỷ tới. Tổng giám đốc WTO cảnh báo: “Mức thặng dư thương mại 1.200 tỉ USD là không bền vững vì phần còn lại của thế giới không thể hấp thụ con số đó. Nếu Trung Quốc không hành động, chúng ta sẽ chứng kiến nhiều rào cản hơn trong thương mại.”

Trong năm 2025, Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại đạt mức kỷ lục, mặc dù cuộc chiến thương mại gay gắt với Mỹ vẫn gây ảnh hưởng rõ rệt. Việc sụt giảm thương mại với Mỹ đã được bù đắp bởi các đối tác khác, giúp xuất khẩu của Trung Quốc tăng 5,5% trong cùng kỳ. Đồng thời, nhập khẩu tính theo USD gần như đi ngang.

Chính phủ Trung Quốc đã công bố mức tăng trưởng kinh tế 5% trong năm 2025, mức tăng thấp nhất trong nhiều thập niên, do tiêu dùng nội địa trì trệ và khủng hoảng nợ trong lĩnh vực bất động sản đang đè nặng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Trong bối cảnh này, các thị trường như Liên minh châu Âu ngày càng lo ngại về tình trạng mất cân đối trong cán cân thương mại với Bắc Kinh. Nhiều doanh nghiệp châu Âu lo sợ rằng nền kinh tế Trung Quốc đang trở thành địa chỉ “xả hàng” cho lượng dư thừa sản phẩm, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh kích thích tiêu dùng nội địa để thúc đẩy nhập khẩu.

Trong khi đó, Mỹ đã đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại với Trung Quốc vào tháng 10.2025, nhưng đến tháng 1, chính quyền của Tổng thống Trump tuyên bố sẽ áp thuế đối với các quốc gia giao dịch thương mại với Iran. Điều này khiến Trung Quốc, một trong những nước trong nhóm này, cảnh báo sẽ bảo vệ lợi ích quốc gia của mình.

Các đối tác thương mại khác của Trung Quốc như Liên minh châu Âu cũng bày tỏ lo ngại về sự mất cân đối trong cán cân thương mại, đồng thời thúc giục Bắc Kinh thúc đẩy tiêu dùng nội địa để giảm dư thừa tồn kho và nâng cao khả năng nhập khẩu.

Trung Quốc chưa đưa ra phản hồi chính thức trước các lời cảnh báo và quan ngại của các tổ chức quốc tế về tình hình thương mại hiện tại.