BẢO VỆ CẢ VẬN DÂN TRONG LÒNG CHẢO LŨNG XÁ: HÀNH ĐỘNG DƯƠNG NHIỆT CỦA NHỮNG NGƯỜI CÁN BỘ BÁO VỆ TỔ QUỐC

Tháng 4 năm 1952, đồn biên phòng Pò Mã chính thức được thành lập tại Na Nưa, xã Quốc Khánh, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn, ban đầu mang tên Đồn công an biên phòng. Trong suốt những năm tháng kháng chiến chống giặc ngoại xâm, nơi đây đã trở thành máu thịt của đất nước, nơi ghi dấu những trận chiến anh dũng và những hành động hy sinh vì bình yên của đồng bào.

Vụ việc đặc biệt diễn ra vào chiều ngày 16 tháng 2 năm 1979, khi đoàn liên lạc từ đồn ra huyện bị cắt đứt trong bối cảnh Trung Quốc mở cuộc tấn công vào biên giới phía Bắc. Nhận định về nguy cơ xâm lược, ban chỉ huy đồn đã bí mật huy động bộ đội hành quân về hậu cứ ở làng Lũng Xá, chỉ để lại khẩu đội súng 12,7mm trên đỉnh núi Cốc Pia nhằm bảo vệ đồn.

Trong những ngày chiến tranh ác liệt, bộ đội biên phòng cùng quân dân địa phương đã sát cánh chiến đấu không khoan nhượng. Ông Võ Hoàng Anh, Phó bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn, kể lại: “Trong chiến tranh, chúng tôi đã chứng kiến biết bao hành động dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ, cung cấp vật chất, chăm sóc y tế cho đồng bào, chia sẻ từng tấm áo, từng miếng cơm.”

Ngày 17.2.1979, khi địch đánh sang, các cán bộ, chiến sĩ chủ động chuyển đổi phương thức chiến đấu từ giữ chốt sang cơ động linh hoạt. Thượng úy Hà Văn Chung, đồn trưởng, cùng chính trị viên Nguyễn Văn Là đã họp bàn để tìm giải pháp lập tức đối phó nhằm bảo vệ hậu cứ, cứu dân khỏi vòng vây.

Hàng nghìn người dân các địa phương lân cận nghe tin thôn Lũng Xá an toàn, có bộ đội bảo vệ, đã ùn ùn kéo đến trú ẩn. Ông Đinh Hoàng Quy, nguyên Phó bí thư Đoàn xã Quốc Khánh hồi tưởng: “Chúng tôi không thể quên cảnh hàng nghìn người chen chúc, mong muốn được sống trong an toàn. Bộ đội đã làm tất cả để giữ bình yên cho dân.”

Trong khi đó, bộ đội bố trí 13 chốt trên các tuyến đường mòn trọng yếu, phối hợp chiến đấu với các trận đánh quyết liệt nhằm ngăn chặn địch xâm nhập sâu hơn. Trung úy Lê Minh Anh, chỉ huy chốt Lũng Dảo, cùng các đồng đội đã chiến đấu hơn 10 ngày liên tục, tiêu diệt nhiều địch và buộc quân xâm lược phải rút lui.

Chật vật chống đỡ, ngày 23.2.1979, sau gần một tuần vây hãm, đạn dược cạn kiệt, lương thực khan hiếm, bộ đội Pò Mã đã gửi điện về Hà Nội cầu viện. Thượng úy Hà Văn Chung cảnh báo: “Dân chạy khỏi vòng vây, nếu không có lực lượng chi viện, hàng vạn dân có thể bị giết hại.”

Trong những ngày cuối cùng, các chiến sĩ sử dụng mọi thủ đoạn để giữ chân địch, tổ chức dẫn đường cho hàng trăm dân quân và dân thường rút khỏi vòng vây an toàn, tận dụng địa hình rừng núi và chiến thuật đánh lạc hướng. Các trận đánh quyết liệt tại các chốt như Keng Pán, Lũng Cừ, Kéo Quang đã thể hiện tinh thần kiên cường đến tuyệt đỉnh của bộ đội biên phòng.

Trong chiến dịch này, 18 ngày chiến tranh ác liệt đã ghi nhận hơn 7 chiến sĩ dân quân hy sinh, cùng hàng trăm người dân sơ tán và chiến đấu dũng cảm bên cạnh lực lượng vũ trang. Cuối cùng, sau nhiều ngày chiến đấu kiên cường, lực lượng địa phương và quân đội đã chiến thắng, bảo vệ được hậu cứ, đồng thời giúp nhân dân an toàn vượt qua thời khắc sinh tử của cuộc chiến.

Lịch sử còn ghi nhận hình ảnh các tấm gương anh dũng như ông Lương Tô, đảng viên trẻ chủ động chỉnh đốn phương án sơ tán, tổ chức tiếp tế, dẫn dắt dân chơi vơi trong hiểm nguy. Hình ảnh cán bộ, chiến sĩ giúp dân sửa nhà, cấp cứu kịp thời, vận động người dân thực hiện đúng các quy định pháp luật là minh chứng cho lòng dân và ý chí kiên cường của bộ đội biên phòng trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới tháng 2 năm 1979.

Dưới sự chỉ huy của các chỉ huy có tầm nhìn, các đơn vị đã nhanh chóng thích nghi và chủ động sơ tán đồng bào qua các tuyến an toàn, bảo toàn sinh mệnh và tài sản của nhân dân. Trong suốt hành trình gian nan, tinh thần đoàn kết, hy sinh và tận tụy của bộ đội biên phòng cùng nhân dân đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước, dám nghĩ dám làm để giữ gìn chủ quyền đất nước.