KHOẢNG CÁCH MỚI GIỮA Ô TÔ VÀ MÔI TRƯỜNG: SIẾT CHẶT KIỂM ĐỊNH KHÍ THẢI BẮT ĐẦU TỪ HÔM NAY

Từ hôm nay 1.3, các trung tâm đăng kiểm trên toàn quốc chính thức áp dụng quy trình kiểm định khí thải ô tô mới, nhằm nâng cao hiệu quả và sự nghiêm ngặt trong việc kiểm tra chất lượng môi trường của phương tiện giao thông. Những thay đổi này dự kiến sẽ làm thay đổi diện mạo kiểm soát khí thải của ngành đăng kiểm, hướng tới mục tiêu giảm ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Theo thông tin từ Cục Đăng kiểm Việt Nam, tiêu chuẩn khí thải sẽ được phân theo các phân khúc theo năm sản xuất của xe. Cụ thể, ô tô sản xuất trước năm 1999 sẽ phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 1, tương đương Euro 1; xe từ năm 1999 đến hết năm 2016 sẽ áp dụng mức 2 (Euro 2); từ năm 2017 đến 2021 phải đạt tiêu chuẩn 3 (Euro 3); và các xe sản xuất từ năm 2022 trở đi sẽ yêu cầu đạt tiêu chuẩn 4 (Euro 4).

Ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, cho biết quy trình kiểm tra khí thải đã được siết chặt hơn. Đối với xe chạy xăng, ngoài việc đo gia tốc ở tốc độ không tải thấp như trước, còn bắt buộc đo ở tốc độ không tải cao và so sánh hai kết quả để lấy giá trị cao hơn làm tiêu chí đánh giá chính thức. Đối với xe sử dụng dầu diesel, yêu cầu gồm đo khí thải qua 3 lần hợp lệ để xác định mức độ khói của động cơ. “Chế độ kiểm tra sẽ mang tính khắt khe hơn trước, điều kiện đánh giá động cơ cũng nặng nề và ngặt nghèo hơn”, ông nhấn mạnh.

Chuyên gia cũng lưu ý rằng tiêu chuẩn mới này sẽ ảnh hưởng nhiều đến các xe đời cũ, xe tải, xe đầu kéo; tuy nhiên, các xe du lịch, xe con nếu không được bảo trì, chăm sóc đúng cách cũng có thể dễ dàng thất bại trong các kỳ kiểm định.

Ý kiến của cộng đồng người dân thể hiện rõ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với việc siết chặt kiểm định khí thải. Một số ý kiến cho rằng, việc kiểm tra kỹ hơn là cần thiết để góp phần giảm ô nhiễm. Một người dân bình luận: “Thật khó hiểu khi nhiều xe chở vật liệu xây dựng chạy phun khói đen mà vẫn qua được đăng kiểm. Siết chặt kiểm định khí thải là điều đúng đắn, thậm chí cần thiết hơn nữa, và nên có cơ chế để người dân phản ánh qua các clip về những xe phun khói thải ô nhiễm quá mức.”

Nhiều người nhận định kiểm định khí thải là yếu tố then chốt để bảo vệ môi trường, đồng thời đề xuất các biện pháp mạnh hơn như siết chặt tiêu chuẩn khí thải của các phương tiện vận tải, đặc biệt là xe tải, xe khách cũ. Một người dùng mạng xã hội nhấn mạnh: “Xe cũ chạy nặng đã phát thải khí đen, còn ô tô dù mới nhưng chăm sóc kém còn thải nhiều hơn. Lượng khí thải của ô tô còn gấp nhiều lần xe máy.”

Ngoài việc tăng cường kiểm tra, nhiều ý kiến đề xuất cần xây dựng tiêu chuẩn mới cho các phương tiện nhập khẩu và sản xuất trong nước, yêu cầu đạt tiêu chuẩn Euro 5 hoặc cao hơn để tạo cơ sở lâu dài cho công tác kiểm soát khí thải. Đồng thời, nhiều chuyên gia bày tỏ lo ngại về lượng phương tiện không đạt tiêu chuẩn sẽ tăng lên khi siết chặt quy định, dẫn đến vấn đề xử lý tồn đọng và cần có nhiều chính sách hỗ trợ.

Các ý kiến đề xuất chính bao gồm xác định rõ quy trình và lộ trình để xử lý xe không đạt tiêu chuẩn, như thu phí môi trường cao đối với các phương tiện thải khí quá mức, hoặc thúc đẩy thành lập các doanh nghiệp chuyên thu mua, xử lý xe cũ, xe phế liệu nhằm giảm bớt lượng phương tiện gây ô nhiễm. Đồng thời, công khai các tiêu chuẩn áp dụng theo từng thế hệ xe để cộng đồng có thể dễ dàng theo dõi, kiểm tra.

Dù những biện pháp mới này được xem là cần thiết, các chuyên gia và người dân đều nhấn mạnh rằng siết chặt kiểm định khí thải chỉ là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm giảm ô nhiễm. Việc phát triển các phương tiện giao thông xanh, thúc đẩy công nghệ sạch và xây dựng chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện cũ sang loại mới, thân thiện với môi trường là điều cần thiết để hướng tới một môi trường trong lành và bền vững hơn.