NÊN MỞ RỘNG CHỦ ĐỀ NHÀ Ở XÃ HỘI SAU NĂM 2030?

Chính sách cải thiện nhà ở xã hội vẫn đang là tâm điểm tranh luận của các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp bất động sản. Trong bối cảnh nguồn cung hạn chế và nhu cầu nhà giá rẻ ngày càng tăng cao, nhiều ý kiến cho rằng việc mở rộng đối tượng thụ hưởng cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

Trong bối cảnh hiện tại, nhà giá rẻ tại Việt Nam chủ yếu gồm hai loại chính là nhà xã hội (NƠXH) và nhà thương mại (NƠTM) giá phù hợp. NƠXH thường có giá thấp hơn 15-20% so với NƠTM cùng loại nhờ được hưởng các ưu đãi về đất đai, thuế và cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, nguồn cung loại nhà này vẫn chưa đáp ứng nổi nhu cầu thực tế. Trong giai đoạn 2021-2025, cả nước mới xây dựng 196 dự án với 170.129 căn, đạt 17% mục tiêu dự kiến ít nhất 1 triệu căn.

Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, ông Lê Hoàng Châu, nhấn mạnh sau chỉ đạo của các cấp cao, tốc độ phát triển NƠXH đã tăng lên rõ rệt. Tính đến nay, đã có 737 dự án với quy mô trên 700.000 căn, đạt 70% mục tiêu tới năm 2030. Tuy nhiên, ông nhận định rằng ngay cả khi nâng mục tiêu lên 1,6 triệu căn, nhu cầu tại các đô thị như TP.HCM vẫn còn lớn, đặc biệt là đối tượng có thu nhập thấp dưới 20 triệu đồng/tháng.

Vì vậy, ông Châu kiến nghị chỉ nên mở rộng diện đối tượng ưu đãi sau năm 2030, khi đã hoàn thành mục tiêu cơ bản và nguồn lực ngân sách tăng trưởng phù hợp. Trước mắt, nên tập trung nguồn lực để hỗ trợ những người thu nhập dưới 20 triệu đồng/tháng, tránh để tình trạng lớn mạnh về số lượng hồ sơ nộp mua nhà vượt quá khả năng cung ứng của chính sách.

Trong lĩnh vực phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh đề xuất cần có các chính sách cụ thể, phù hợp với thực tế, nâng cao hiệu quả. Quốc hội đã ban hành nghị quyết thí điểm các cơ chế riêng, và việc duy trì, đẩy mạnh phát triển các khu đô thị NƠXH tập trung với hạ tầng đồng bộ sẽ giúp mở rộng cơ hội cho các nhóm đối tượng có thu nhập trung bình và thấp.

Một số ý kiến từ các doanh nghiệp bất động sản cũng cho rằng, chính sách hiện tại đã phù hợp, chỉ cần tập trung vào đề án phát triển NƠTM giá phù hợp cho nhóm thu nhập cao hơn 20 triệu đồng mỗi tháng. Theo dự kiến, nghị quyết thí điểm này sẽ được luật hóa cuối năm nay, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều doanh nghiệp tham gia, cung cấp các dự án nhà giá từ 30-50 triệu đồng mỗi mét vuông tùy địa phương.

Tuy nhiên, đại diện Hiệp hội Bất động sản TP.HCM đề xuất cần xem xét kỹ thời điểm ban hành nghị quyết thí điểm vì hiệu lực có thể ảnh hưởng lớn đến tiến độ và khả năng thực thi. Ông nhấn mạnh, việc nới rộng đối tượng cần có lộ trình rõ ràng, tránh gây quá tải cho nguồn lực ngân sách và đảm bảo công bằng trong tiếp cận nhà ở.

Trong khi đó, các chuyên gia đều đồng tình rằng, việc nâng trần thu nhập để mở rộng đối tượng hưởng chính sách cần có lộ trình phù hợp, bắt đầu từ nhóm thu nhập dưới 20 triệu đồng/tháng. Hiện nay, số người nộp hồ sơ vẫn còn đông đảo, cho thấy nhu cầu rất lớn, nhưng nguồn cung chưa đủ để đáp ứng kịp thời. Do đó, các biện pháp hỗ trợ cần tập trung vào đối tượng yếu thế trước, sau đó mới xem xét mở rộng phạm vi.

Về một đề xuất gây tranh cãi, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho rằng cần bỏ quy định giới hạn lợi nhuận tối đa 15% đối với các dự án nhà ở thương mại giá hợp lý. Theo ý kiến này, việc đặt khung trần lợi nhuận có thể làm giảm động lực của các doanh nghiệp lớn, những người có khả năng chi phí thấp và quản lý hiệu quả sẽ chịu thiệt thòi hơn. Chính sách này, nếu không phù hợp, có thể hạn chế sự tham gia và phát triển các dự án nhà giá phù hợp cho nhóm trung lưu.

Tổng thể, các ý kiến đều hướng đến mục tiêu phát triển nhà ở xã hội và nhà thương mại giá phù hợp một cách bền vững, hiệu quả. Trong đó, việc cân nhắc mở rộng đối tượng nhưng đảm bảo nguồn lực và lộ trình rõ ràng là yêu cầu tiên quyết để quy hoạch nhà ở đáp ứng đúng nhu cầu của người dân trong tương lai.