MẸ BẠO LỰC NGÔN TỪ VỪA LÀM CHA, VỪA GÂY TỔN THƯƠNG TINH THẦN CHO CON

Một câu chuyện đầy xúc cảm vừa được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, phản ánh rõ nét mâu thuẫn giữa mẹ và con về cách xử lý cảm xúc và giao tiếp trong gia đình. Chị gái trẻ kể lại việc từng nhiều lần chịu đựng cách nói chuyện nặng lời từ mẹ, nhưng lần này quyết định công khai để nhận ý kiến từ cộng đồng. Câu chuyện bắt đầu với lời chia sẻ của cô: “Mình đã chịu đựng cách nói chuyện của mẹ rất nhiều lần, lần này được sự đồng ý của mẹ nên mình xin chia sẻ.”

Theo đó, cô gái cho biết trong nhiều lần, mẹ bắt đầu bằng những lời lẽ gay gắt khi giao tiếp, đặc biệt là trong một cuộc gọi mẹ gọi điện nhưng cô không bắt máy vì đang trong lớp học. Khi gọi lại, câu đầu tiên của mẹ là: “Mày còn là con người không?”, khiến cuộc trò chuyện trở nên căng thẳng. Điều đáng buồn là đây không phải lần đầu tiên cô nghe những lời như vậy. Cô cảm thấy bất công khi mẹ luôn nói chuyện nhẹ nhàng, lễ phép với người ngoài, còn với con mình lại gay gắt và thẳng thắn quá mức.

Dù đã góp ý nhiều lần, nhưng mẹ vẫn giữ quan điểm rằng đó chỉ là “thẳng tính”, thậm chí còn cho rằng ra ngoài xã hội còn gặp những lời lẽ nặng nề hơn. Câu chuyện đã khiến cô gái đặt câu hỏi về cách phản ứng của mình: liệu có phải cô đang thể hiện thiếu tôn trọng hay không khi phản hồi như vậy. Chính điều này đã thúc đẩy cô chia sẻ câu chuyện để nhận ý kiến từ cộng đồng mạng.

Bài đăng nhanh chóng thu hút sự chú ý của nhiều người. Phần lớn ý kiến đều đồng tình rằng, dù vì lo lắng hay yêu thương, phụ huynh cũng cần lựa chọn cách thể hiện phù hợp hơn, tránh dùng những lời lẽ công kích, xúc phạm. Tình cảm và hy sinh của cha mẹ không thể phủ nhận, nhưng cách truyền đạt lại vô cùng quan trọng, bởi sự quan tâm đi kèm với lời lẽ tổn thương dễ phản tác dụng.

Nhiều người từng trưởng thành trong môi trường bị bạo lực ngôn từ cũng chia sẻ những trải nghiệm buồn. Một cư dân mạng kể lại: “Mẹ tui cũng như vậy, lấy tui ra làm cái thùng rác cảm xúc. Mỗi ngày gọi mấy lần, không bắt máy thì dỗi, gọi cũng toàn trách móc, tiêu cực. Tui không nghe máy, không quan tâm mẹ thì bị hỏi: ‘Con không cần mẹ nữa đúng không? Xóa mẹ ra khỏi cuộc đời đi.’ Tui đã từng khóc và sợ hãi khi mẹ hành hạ tinh thần từ thời học cấp 2 đến đại học. Giờ thì chán rồi, muốn tuyệt giao luôn.”

Ở góc nhìn khác, nhiều ý kiến phản biện cho rằng, việc mẹ thường xuyên nói lời nặng nề trong gia đình không thể lấy lý do “ra ngoài xã hội còn khắc nghiệt hơn” để biện minh. Một cư dân mạng nêu rõ: “Dù nhiều mẹ giống vậy, nhưng vẫn là sai. Mối quan hệ trong gia đình cần sự thấu hiểu. Sao phải nặng lời, xét nét nhau quá mức như vậy? Dù giận cỡ nào cũng không nên nói ra những lời tổn thương như thế.”

Góc nhìn tâm lý học cho hay, hành vi của cha mẹ dùng lời nói nghiêm khắc thường bắt nguồn từ những cảm xúc chưa được giải tỏa của chính họ. Các nghiên cứu từ Đại học Harvard và Psychology Today chỉ rõ rằng, bạo lực ngôn từ từ cha mẹ không xuất phát từ lòng ghét bỏ con, mà chính là phản ứng của cảm xúc thất vọng, thiếu kiên nhẫn, mệt mỏi, áp lực cuộc sống. Khi cảm thấy quá tải—do công việc, tài chính hoặc thiếu sự hỗ trợ—cha mẹ dễ mất kiểm soát và xả cảm xúc tiêu cực lên con cái, những đối tượng gần gũi và yếu thế nhất.

Chính vì thế, bạo lực ngôn từ để dạy dỗ hay kiểm soát con đôi khi mang lại hậu quả lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển tâm lý của trẻ. Theo các chuyên gia, việc thường xuyên bị la mắng, gọi tên xấu, hoặc xúc phạm từ cha mẹ còn làm thay đổi cấu trúc não bộ trẻ, giảm khả năng kiểm soát cảm xúc, dễ mắc các rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu, Rồi còn ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng trí tuệ cảm xúc (EQ) và trí tuệ logic (IQ) của trẻ.

Nhiều ý kiến đề xuất, trong các trường hợp cha mẹ có vấn đề về cảm xúc và ứng xử, con cái cần kiên nhẫn “giao tiếp lại” một cách mềm mỏng, giúp thiết lập mối quan hệ tốt hơn. Một cư dân mạng chia sẻ: “Lần sau nếu mẹ còn dùng lời lẽ kiểu như vừa rồi, em cứ lễ phép đáp lại: ‘Mẹ thấy con như thế nào thì con là như vậy. Nếu mẹ cảm thấy con không còn là con người, con không thể tiếp tục trò chuyện nữa, mẹ nhé. Khi nào mẹ xem con là con người, con sẽ nói chuyện tiếp.’” Hành động này vừa thể hiện sự tôn trọng, vừa giúp giữ vững bình tĩnh trong các tình huống căng thẳng.

Góc nhìn tâm lý còn nhấn mạnh rằng, hành vi của cha mẹ dùng lời nói nặng nề kéo dài và lặp đi lặp lại có thể gây tổn thương hệ thần kinh của trẻ, giảm khả năng kiểm soát cảm xúc, tạo ra các rối loạn tâm thần trong và sau quá trình trưởng thành. Theo các nghiên cứu từ Harvard, bạo lực ngôn từ làm tổn thương các đường dẫn truyền thần kinh liên quan đến xử lý ngôn ngữ, cảm xúc, stress, dẫn đến nguy cơ trầm cảm, lo âu, rối loạn hành vi và giảm khả năng nhận thức.

Câu chuyện về mẹ toxic và con cái hỗn láo đã một lần nữa nhấn mạnh rằng, mẹ không thể gọi là đúng khi thể hiện tiêu cực, còn con cái thì không thể lấy đó làm lý do để phản ứng mất kiểm soát. Tình cảm gia đình cần dựa trên sự tôn trọng, thấu hiểu và kiên nhẫn, để mỗi thành viên cảm nhận được sự an toàn và hỗ trợ tích cực trong hành trình trưởng thành.