Phát Hiện Thuốc Tiêm Dự Phòng HIV Giả Mạo Làm Mức Nguy Hiểm Báo Động Sức Khỏe Cộng Đồng

Vừa qua, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã khẩn cấp gửi công văn cảnh báo về sự xuất hiện của loại thuốc tiêm YEZTUGO (lenacapavir) giả mạo, nhãn hiệu Gilead Sciences Inc., đang lưu hành trái phép trên thị trường. Thông tin này đã tạo ra một hồi chuông cảnh báo về tình trạng thuốc giả tinh vi ngày càng gia tăng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người tiêu dùng.

Theo đó, vụ việc bắt nguồn từ các báo cáo do Công ty Gilead Science Inc. và Công ty TNHH SNB-REACT Việt Nam gửi đến Bộ Y tế về hành vi bán thuốc dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) giả mạo. Sản phẩm bị phát hiện là thuốc tiêm YEZTUGO (lenacapavir) injection 463.5mg/1.5mL, với nhãn in giả mạo các thông tin của nhà sản xuất từ Mỹ.

Trên bao bì, các đối tượng đã hành động rất tinh vi, in tên nhà sản xuất là Công ty Gilead Science Inc. cùng địa chỉ tại California, Mỹ, kèm số điện thoại quốc tế để tăng thêm độ tin cậy. Tuy nhiên, qua kiểm tra trên hệ thống dữ liệu chính thức của Cục Quản lý Dược, chưa từng có giấy phép lưu hành hay giấy chứng nhận đăng ký cho sản phẩm hoặc bất kỳ cơ sở sản xuất nào mang tên YEZTUGO tại Việt Nam.

Các chuyên gia y tế cảnh báo, việc sử dụng thuốc giả không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn đặt tính mạng người dùng vào nguy hiểm nghiêm trọng. Thuốc tiêm tiểu phẩm không rõ nguồn gốc có thể chứa tạp chất độc hại, không đảm bảo nồng độ hoạt chất lenacapavir, dẫn đến việc dự phòng HIV thất bại. Nguy hiểm hơn, quy trình sản xuất không đảm bảo vô trùng có thể gây nhiễm trùng máu, sốc phản vệ hoặc tử vong ngay tức thì.

Trước thực trạng nghiêm trọng này, Bộ Y tế đã yêu cầu các sở y tế địa phương phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an và Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia để tiến hành truy quét, xác minh nguồn gốc của các loại thuốc này. Ông Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược, đã chỉ đạo các sở y tế thông báo ngay cho các cơ sở kinh doanh dược phẩm và người dân về việc không được mua bán, sử dụng thuốc YEZTUGO (lenacapavir) không có giấy phép hợp lệ.

Theo thông tin từ Công ty Gilead, người bị nghi liên quan đến vụ việc này là ông Trần Thái Học, từng làm việc tại Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM và đã nghỉ việc từ tháng 5 năm 2025. Ông Học còn được xác nhận liên quan đến một doanh nghiệp tên Công ty TNHH TH Healthcare. Các tài khoản mạng xã hội của ông này đã dược sử dụng để quảng bá, bán và tiêm trực tiếp loại thuốc giả cho người mua, với giá khoảng 2,5 triệu đồng mỗi mũi và theo chu kỳ sáu tháng.

Điều đáng chú ý, theo các tài liệu do phía công ty cung cấp, bao bì sản phẩm hoàn toàn chưa có thông tin về giấy phép lưu hành, ghi rõ “chưa đăng ký lưu hành, chỉ lưu hành nội bộ”. Trên hệ thống dịch vụ công của Bộ Y tế, chưa có bất kỳ sản phẩm nào mang tên YEZTUGO hoặc do cơ sở này được phép sản xuất, phân phối hợp pháp tại Việt Nam.

Chính quyền đang tăng cường các biện pháp kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động của các đơn vị liên quan, đồng thời xử lý nghiêm các cá nhân và tổ chức vi phạm theo quy định của pháp luật. Các viện kiểm nghiệm và cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế cũng được yêu cầu cập nhật công khai thông tin nhằm giúp người dân phòng tránh các nguy cơ liên quan đến thuốc giả.

Người dân cần tỉnh táo, chỉ mua thuốc tại các cơ sở dược phẩm uy tín và thực hiện tra cứu thông tin sản phẩm trên website của Cục Quản lý Dược trước khi sử dụng. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ về thuốc giả, người dân nên báo ngay lập tức cho các cơ quan chức năng để phòng tránh những hậu quả đáng tiếc.