Vì sao Cục Đăng kiểm Bác Kiến nghị Sửa đổi Quy trình Kiểm định Khí thải?

Chưa từng có chuyện tranh cãi dữ dội như thời điểm này về quy trình kiểm định khí thải xe ô tô tại Việt Nam. Trong đó, đề xuất mới của Cục Đăng kiểm về phương pháp đo khí thải đang gây ra những phản ứng trái chiều từ cộng đồng chủ xe và giới chuyên môn. Tại sao lại có sự thay đổi này, và nó ảnh hưởng như thế nào đến người tiêu dùng cũng như môi trường?

PHƯƠNG PHÁP ĐO KHÍ THẢI BẰNG GIA TỐC TỰ DO LÂU ĐỜI TỪ NĂM 1999

Theo lý giải từ Cục Đăng kiểm, phương pháp đo khí thải áp dụng tại Việt Nam từ năm 1999 sử dụng gia tốc tự do với thời gian đạp ga kéo dài từ 2 đến 5 giây, và vòng quay động cơ được lấy trong khoảng 90% công suất lớn nhất. Tuy nhiên, cách kiểm tra này không phản ánh đúng mức độ phát thải thực tế của xe trong điều kiện vận hành thông thường, dẫn đến hiệu quả kiểm định hạn chế và ít đóng góp cho bảo vệ môi trường.

TỪ 1.3, phương pháp này đã được điều chỉnh: thời gian đạp ga dưới 1 giây để tăng tốc nhanh chóng từ trạng thái không tải đến vòng quay tối đa theo thiết kế của nhà sản xuất. Tuy nhiên, sự thay đổi này đã gây ra nhiều tranh cãi trong cộng đồng.

NHỮNG LO NGẠI NGẦN VỀ AN TOÀN VÀ ĐỘBỀ CỦA XE

Trên các diễn đàn mạng xã hội, nhiều chủ xe phản ánh lo lắng về nguy cơ hỏng hóc khi đạp lút ga để kiểm tra khí thải. Có người còn chia sẻ video về các vụ cháy xe tại nơi đo khí thải, gây hoang mang dư luận. Cục Đăng kiểm đã xác minh các nội dung này, cho biết nhiều hình ảnh, video bị cắt ghép, ngụy tạo hoặc do trí tuệ nhân tạo tạo ra để lan truyền thông tin sai lệch, gây hiểu lầm về quy trình kiểm định.

Ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm VN, khẳng định việc đạp hết ga trong khoảng thời gian ngắn không gây hại cho động cơ diesel, đặc biệt với xe tải hay xe chở hàng nặng. Khi xe đỗ tại trung tâm đăng kiểm, động cơ không chịu lực cản, nên việc đạp ga mạnh chỉ kích hoạt vòng tua trong khoảng 2.000-3.000 vòng/phút, lượng khí thải phát sinh trong mức cho phép, tránh tình trạng bỏ lọt phương tiện có hệ thống kim phun hoặc bơm cao áp hư hỏng.

QUY TRÌNH KIỂM ĐỊNH MỚI ĐƯỢC XÂY DỰNG TRÊN TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ

Cục Đăng kiểm cho rằng quy trình mới đã dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế và đã qua nghiên cứu kỹ lưỡng. Ông Nguyễn Tô An nhấn mạnh rằng việc kiểm tra khí thải theo cách này phản ánh đúng thực tế vận hành của xe và đảm bảo kết quả chính xác hơn, tránh gian lận hoặc bỏ sót các phương tiện hư hỏng hệ thống xử lý khí thải.

Tuy nhiên, thời gian kiểm định kéo dài hơn đã làm nảy sinh tình trạng ùn tắc, xếp hàng chờ đợi tại một số trung tâm đăng kiểm. Ngoài ra, một số xe đã phải từ chối kiểm định do phát hiện có dấu hiệu kỹ thuật không đảm bảo an toàn như rò rỉ dầu, hoạt động không ổn định hoặc phát ra khói lạ.

NGUYÊN NHÂN VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA NHỮNG PHÁT HIỆN

Trong vòng 3 tuần triển khai, nhiều xe đã bị đề nghị bảo dưỡng hoặc sửa chữa trước khi đạt tiêu chuẩn kiểm định. Chủ xe Nguyễn Tâm Hoàng chia sẻ: “Tôi có chiếc xe động cơ diesel sắp đến hạn kiểm định, rất quan tâm đến quy định mới. Thấy nhiều người lo lắng khi xe bị đạp lút ga trong vòng 1 giây, tôi cảm thấy không yên tâm. Xe là tài sản và phương tiện đi lại, tôi mong muốn có sự lắng nghe để điều chỉnh phù hợp hơn.”

PHẢN ỨNG VÀ KIẾN NGHỊTIẾP THEO

Sau các cuộc trao đổi giữa Cục Đăng kiểm và các doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN, cho biết ý kiến của các chuyên gia và doanh nghiệp chưa được lắng nghe đúng mức. Cục Đăng kiểm vẫn giữ nguyên quy trình đạp lút ga trong 1 giây. Hiệp hội dự kiến sẽ tổ chức hội thảo trong tháng 4 để tiếp tục phản biện dựa trên các căn cứ khoa học và gửi kiến nghị cấp cao hơn nhằm tìm ra giải pháp phù hợp hơn cho tất cả các bên.

Thông điệp rõ ràng: Quy trình kiểm định khí thải mới không chỉ nhằm nâng cao chất lượng và chính xác của kiểm tra mà còn cần đảm bảo an toàn, tránh gây hoang mang và thiệt hại không đáng có cho chủ xe. Chính sách này đang trong quá trình hoàn thiện, và dư luận sẽ chờ đợi những điều chỉnh phù hợp, cân đối giữa bảo vệ môi trường, an toàn phương tiện và quyền lợi người dùng.