NGHỀ BÁN VÉ SỐ: Gánh Nặng, Rủi Ro Chỉ Được Chia Sẻ Một phía

Người lớn tuổi vẫn phải bỏ nhiều giờ ngoài đường, ngày ngày đối mặt với nguy cơ ế vé, thất thoát không ít tiền bạc. Những hình ảnh bán vé dạo đứng lặng lẽ ở các ngã tư, mời gọi khách qua đường hay quay về với xấp vé còn nguyên khiến nhiều độc giả cảm thông. Từ những câu chuyện thực tế này, dư luận không chỉ chia sẻ về cuộc sống của người bán vé số mà còn lên tiếng về mối quan hệ không công bằng giữa họ với các đại lý, các công ty vé số.

CHỊU ĐỰNG Gánh Nặng RỦI RO KHỐI ĐA VỐN, BẤT CÔNG BẰNG TRONG HỆ THỐNG

Chị Ngô Thị Hạnh, từng bán vé số, kể lại trải nghiệm của mình: “Có ngày bán không hết, về nhà nhìn xấp vé mà thấy nặng lòng. Không trả lại, cũng chẳng ai giúp đỡ… Mỗi ngày như một canh bạc, ai may thì bán hết, ai không may thì đành chịu.” Cũng chung cảnh ngộ, cô bán vé số quen gọi là Cô Ba bộc bạch: “Sáng lấy khoảng 200 tờ, chiều bán không hết là lo. Có hôm ế hơn chục tờ, mất gần hết tiền lời.” Một người bán vé ngồi trên xe ôm chia sẻ: “Lúc dừng đèn đỏ, tôi thường thấy họ nhào ra mời mua vé số. Có người đứng cả buổi mà chẳng bán được mấy tờ. Không phải cứ cầm vé là có tiền. Mua rồi phải bán, không bán được thì tự chịu, như cái cơ chế đẩy rủi ro xuống phía dưới, để người cuối cùng phải gánh hết.”

Những phản ánh này cho thấy rõ ràng: bán vé số không đơn giản là hoạt động mua bán, mà còn là cuộc chiến cạnh tranh khốc liệt, nơi người bán phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, nguy cơ lỗ vốn hoặc bỏ lỡ cơ hội kiếm lời. Người bán vé số cao tuổi đặc biệt chịu phần thiệt lớn, phụ thuộc hoàn toàn vào việc bán được hay không, trong khi phần lợi nhuận của các đại lý hoặc công ty vé số gần như không mất gì.

CÂU HỎI VỀ CÔNG BẰNG, TRÁCH NHIỆM CHƯA ĐƯỢC GIẢI TỎ

Các ý kiến của cộng đồng tiếp tục chỉ rõ bất cập: “Người bán vé số ôm rủi ro hết, còn công ty, đại lý thì gần như không mất gì. Vậy trách nhiệm ở đâu khi vé không bán được?”, Nguyễn Hoàng Minh đặt câu hỏi. Trong khi đó, Trần Quốc Bảo phản ánh: “Tại sao người bán dạo không được trả lại vé? Tại sao phải mua đứt? Các khâu trên lại gần như không chịu bất kỳ rủi ro nào.”

Người bán vé số thường là người lớn tuổi, ít có cơ hội lựa chọn công việc khác, nhưng tham gia vào hệ thống mà họ không rõ rõ, dễ rơi vào tình trạng bị lật lưng, thiệt thòi. Một số ý kiến đề xuất cần có cơ chế bảo vệ hợp lý, như cho phép trả lại vé tồn, minh bạch tỷ lệ phân chia lợi nhuận, và kiểm tra toàn diện chuỗi phân phối để tránh gây áp lực quá lớn cho người bán hàng rong.

ĐỀ XUẤT ĐIỀU CHỈNH VỀ CƠ CHẾ VÀ THÔNG TIN MINH BẠCH

Phản hồi từ các chuyên gia, cộng đồng đề xuất cần tăng cường minh bạch trong hoạt động phân phối vé số. “Nên có cơ chế cho phép trả lại vé tồn để giảm thiểu thiệt hại cho người bán,” một ý kiến nhấn mạnh. Quang Huy Media nhận định: “Nếu nhìn tổng thể, cách vận hành hiện nay khiến người bán lẻ phải gánh phần rủi ro nhiều nhất. Thông tin về tỷ lệ lợi nhuận và điều kiện phân chia cần được công khai rõ ràng để đảm bảo quyền lợi cho họ.”

Lâm Sơn, từng đại lý vé số, nhận xét: “Nhiều người bán vé số là người lớn tuổi, ít có cơ hội cạnh tranh hoặc chọn lựa công việc khác, nên họ dễ bị thiệt thòi khi không hiểu rõ quy trình. Nếu không có cơ chế bảo vệ, tình trạng này sẽ còn tiếp diễn.” Ý kiến của Trần Đức Hải nhấn mạnh: “Cần kiểm tra toàn bộ chuỗi phân phối, công khai tỷ lệ lợi nhuận, tránh để người bán bị thiệt thòi.”

Các chuyên gia và cộng đồng đều đồng tình rằng, để nghề bán vé số phát triển bền vững, cần có cơ chế rõ ràng, công khai, nhằm chia sẻ rủi ro hợp lý hơn và bảo vệ quyền lợi cho những người lao động chân chính trên tuyến đầu này. Đặc biệt, việc có quy định cho phép trả lại vé tồn và minh bạch thông tin sẽ góp phần giảm bớt gánh nặng và thiệt thòi cho người bán hàng rong.

Chỉ có sự lắng nghe và điều chỉnh phù hợp, nghề bán vé số mới có thể tiếp cận công bằng hơn, góp phần nâng cao đời sống cho những mảnh đời còn nhiều khó khăn này.