Nga và Trung Quốc lên tiếng về khủng hoảng tại Eo biển Hormuz 2026

Eo biển Hormuz đang chìm trong tình trạng bất ổn sau khi Iran phong tỏa khu vực này, hậu quả của những căng thẳng leo thang liên quan đến cuộc tấn công do Mỹ và Israel thực hiện vào Iran hôm 28.2. Cảnh tượng này đang làm gia tăng lo ngại về an ninh hàng hải quốc tế và sự ảnh hưởng đến hoạt động thương mại toàn cầu.

Tổng thống Vladimir Putin đã lên tiếng khẳng định Nga sẵn sàng hành động để góp phần khôi phục hòa bình tại khu vực Trung Đông. Theo TASS, ông dự định có cuộc điện đàm với Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman trong ngày để thảo luận về tình hình nghiêm trọng này và tìm kiếm các giải pháp hợp tác nhằm ổn định khu vực.

Trong bối cảnh đó, Bắc Kinh cũng không đứng ngoài cuộc. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh ngày 2.4 cho biết Trung Quốc đang chủ động liên lạc với tất cả các bên liên quan, kêu gọi cùng hợp tác nhằm sớm khôi phục trật tự tại eo biển Hormuz. Bà nhấn mạnh rằng nguyên nhân chính gây gián đoạn hàng hải xuất phát từ các hành động phi pháp của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Trung Quốc kêu gọi chấm dứt các hành động thù địch để đảm bảo an ninh cho khu vực quan trọng này.

Trong diễn biến liên quan, Iraq bắt đầu xuất khẩu xăng dầu qua con đường bộ tới Syria, với 178 trong số 299 xe bồn chở dầu đã đến cảng Banias trên bờ Đông Địa Trung Hải, nhằm giảm bớt áp lực từ các hành động quân sự và tìm kiếm các giải pháp thay thế cho vận chuyển qua eo biển hiện đang bị phong tỏa.

Tình hình an ninh hàng hải tại vịnh Ba Tư cũng trở nên căng thẳng. AFP dẫn dữ liệu của Cơ quan an ninh hàng hải Anh cho biết kể từ ngày 1.3, đã có 27 tàu thương mại, trong đó có 13 tàu chở dầu, gặp phải các vụ tấn công hoặc sự cố trong vùng vịnh này. Một vụ mới nhất ngày 1.4, khiến tàu chở dầu do Qatar thuê bị tên lửa Iran bắn trúng. Tổ chức Hàng hải Quốc tế của Liên Hiệp Quốc cho biết ít nhất 11 thủy thủ đã thiệt mạng trong các vụ việc liên quan, trong đó có 3 người trên tàu Thái Lan Mayuree Naree.

Dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler của Bỉ cho thấy từ ngày 1.3 tới nay, các hoạt động vận chuyển qua eo biển đã giảm 94%, chỉ còn 225 lượt đi lại, chủ yếu di chuyển theo tuyến mà Iran cho phép. Theo nhà phân tích Bridget Diakun của Lloyd’s List, trong vòng hai tuần qua, có khoảng 63 tàu đã tận dụng tuyến đường này để qua lại, trong đó ít nhất hai trường hợp vận tải trả phí cho Iran để được phép đi qua. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran khẳng định không cho phép tàu của các quốc gia “kẻ thù” đi lại qua các cảng liên quan, làm sâu thêm tình trạng ngưng trệ và đầy rẫy rủi ro cho hoạt động vận tải quốc tế tại vùng biển chiến lược này.