Nga và Trung Quốc phản ứng trước khủng hoảng tại Eo biển Hormuz năm 2026

Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược nối liền Vịnh Ba Tư với các tuyến vận chuyển quốc tế, đang rơi vào tình cảnh bất ổn nghiêm trọng sau khi Iran phong tỏa khu vực này. Sự kiện xảy ra sau vụ Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28.2, khiến các hoạt động hàng hải tại đây sụt giảm mạnh.

Thái độ quốc tế trước khủng hoảng

Tổng thống Vladimir Putin hôm 2.4 tuyên bố Nga sẵn sàng làm mọi điều cần thiết để góp phần khôi phục hòa bình tại Trung Đông. Nhà lãnh đạo Nga hy vọng xung đột sẽ sớm chấm dứt, đồng thời dự kiến có cuộc điện đàm với Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman trong ngày.

Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết Bắc Kinh đang liên hệ với tất cả các bên nhằm khởi động quá trình ổn định khu vực. Theo Tân Hoa xã, Trung Quốc kêu gọi các bên hợp tác nhằm chấm dứt tình trạng gián đoạn hàng hải, đồng thời chỉ trích hành động quân sự phi pháp của Mỹ và Israel là nguyên nhân chính gây ra cuộc khủng hoảng này. Bắc Kinh nhấn mạnh cần chấm dứt thù địch để đạt được an toàn khu vực.

Các hoạt động hậu cần và diễn biến mới

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, Iraq bắt đầu xuất khẩu xăng dầu qua đường bộ, chủ yếu đi qua Syria. Giới chức Baghdad cho biết đã có 178 trong số 299 xe bồn chở dầu đến được cảng Banias của Syria, mở ra một kênh vận chuyển mới nhằm giảm thiểu tác động của khủng hoảng.

Tình hình an ninh hàng hải cũng trở nên phức tạp hơn

Dữ liệu từ Cơ quan an ninh hàng hải Anh (UKMTO) cho thấy kể từ ngày 1.3, một ngày sau vụ tấn công Iran, đã có 27 tàu thương mại bị tấn công hoặc gặp sự cố tại vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vịnh Oman, trong đó gồm 13 tàu chở dầu. Tên lửa của Iran đã bắn trúng một tàu chở dầu do Qatar thuê ngày 1.4, làm gia tăng lo ngại về sự leo thang xung đột.

Trong số các nạn nhân, theo tổ chức Hàng hải Quốc tế, ít nhất 11 thủy thủ đã thiệt mạng, trong đó có ba thuyền viên trên tàu Mayuree Naree xuất phát từ Thái Lan. Các số liệu phân tích từ công ty Kpler cho thấy lượng tàu vận chuyển qua lại eo biển giảm gần 94%, chỉ còn 225 lượt kể từ ngày 1.3 – mức thấp nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Các tuyến hàng hải chủ yếu được Iran cho phép hoạt động theo một tuyến nhất định, trong đó có khoảng 63 tàu trong hai tuần qua đã sử dụng tuyến này, một số được phép qua nhờ đàm phán ngoại giao hoặc trả phí đặc biệt. Phía Iran tuyên bố không mở cửa cho các tàu đến hoặc rời khỏi các cảng liên quan đến các “kẻ thù” của họ, làm tăng thêm những thách thức trong việc duy trì tự do hàng hải tại khu vực nhạy cảm này.