CHIẾN LƯỢC BÌNH ỔN GIÁ XĂNG DẦU ĐA TẦNG, LINH HOẠT GIỮA BIẾN ĐỘNG THẾ GIỚI
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông khiến thị trường năng lượng thế giới bất ổn, Việt Nam đã triển khai một chiến lược bình ổn giá xăng dầu đa tầng, linh hoạt và có chiều sâu. Đây được xem là một trong những mô hình hiệu quả nhất trong khu vực, giúp kiểm soát giá cả trong nước giữa lúc giá quốc tế biến động mạnh.
Trong vòng một tháng qua, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đã được kích hoạt 9 lần, với tổng số tiền chi ra khoảng 5.300 tỉ đồng (gần 217 triệu USD). Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử, Chính phủ đã tạm ứng ngân sách nhà nước 8.000 tỉ đồng (khoảng 303 triệu USD) trực tiếp vào quỹ để duy trì ổn định giá xăng dầu. Song song đó, các công cụ tài khóa như giảm thuế nhập khẩu về 0% từ 9.3 đến 30.4, thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt cũng được điều chỉnh để giảm thiểu tác động của giá nhiên liệu tăng cao.
Chính phủ cũng áp dụng các cơ chế điều hành giá mới linh hoạt hơn, từ ngày 6.3, liên bộ Công thương – Tài chính được phép điều chỉnh giá ngay khi giá cơ sở tăng trên 7%, không cần chờ chu kỳ 7 ngày. Đến ngày 19.3, Nghị quyết 55 được ban hành, cho phép điều chỉnh giá trong vòng 1 ngày nếu có biến động vượt 15%, giúp tránh hiện tượng tích lũy sốc giá như từng xảy ra tại Thái Lan.
Kết quả rõ nét có thể thấy trong phiên điều hành ngày 6.3, giá xăng E5 RON 92 đã giảm còn 23.326 đồng/lít, thấp hơn 6.788 đồng so với đỉnh ngày 24.3, tương đương giảm 22,5% trong vòng vài ngày sau các biện pháp thuế. Bộ Công thương đánh giá rằng, nếu không có Quỹ Bình ổn, giá xăng E5 RON92 có thể cao hơn thực tế đến 3.000 – 5.000 đồng/lít, đồng thời dự báo giá xăng và dầu của Việt Nam vẫn còn cạnh tranh khá tốt so với nhiều nước trong khu vực.
So sánh với các quốc gia lân cận, mức tăng giá xăng dầu của Việt Nam vẫn nằm trong nhóm trung bình và thấp. Trong khi Philippines, Myanmar và Campuchia chứng kiến mức tăng từ 50 đến 80%, Việt Nam duy trì mức giá hợp lý nhờ vào sự linh hoạt của các chính sách và cơ chế điều hành.
Bộ Công thương cho biết, sự kết hợp giữa Quỹ Bình ổn, điều chỉnh thuế và cơ chế linh hoạt đã giúp thị trường duy trì cân bằng, bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời ổn định kinh tế vĩ mô và tránh gánh nặng ngân sách dài hạn. Cơ chế tạm ứng ngân sách cũng thể hiện tính kỷ luật tài khóa trong bối cảnh khẩn cấp, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc kiểm soát giá xăng dầu.
Hiện tại, giá bán xăng ngày 3.4 tại Singapore là 70.328 đồng/lít, Thái Lan 35.468 đồng/lít, Campuchia 35.849 đồng/lít, Lào 50.112 đồng/lít, Trung Quốc 34.827 đồng/lít, thấp hơn nhiều so với mức của Việt Nam là 26.976 đồng/lít. Trong khi đó, giá dầu diesel tại Việt Nam là 44.788 đồng/lít, còn tại Singapore là 86.985 đồng/lít, Thái Lan 38.525 đồng/lít, Campuchia 49.293 đồng/lít, Lào 61.632 đồng/lít, Trung Quốc 31.733 đồng/lít.
Những con số này cho thấy Việt Nam vẫn duy trì mức giá xăng dầu hợp lý, trung bình và thấp hơn so với nhiều quốc gia trong khu vực, đặc biệt là các nước có chung đường biên giới. Chính sách linh hoạt cùng các công cụ hỗ trợ đã giúp thị trường trong nước vừa đảm bảo ổn định, vừa giữ vững giá trị cạnh tranh.