TP.HCM NÉN NHANH NĂM DỰ ÁN CẦU, ĐƯỜNG, CẢNG VỚI ÁP LỰC VẬT LIỆU ĐÁN ĐÁNG HƠN GẤP ĐÔI

Sau nhiều năm mở rộng địa giới, TP.HCM đang bước vào giai đoạn cao điểm của các dự án hạ tầng trọng điểm, đòi hỏi sự nhanh chóng và quyết liệt trong thực thi. Hàng loạt dự án lớn như tuyến Vành đai 3, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, các tuyến metro Bến Thành – Tham Lương, Bến Thành – Thủ Thiêm cùng các siêu cảng biển, trung tâm chính trị và công viên ven sông đều đang gấp rút triển khai, nhằm đáp ứng yêu cầu về phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh: “Chúng ta phải bám sát từng mốc tiến độ đã thống nhất, mỗi thời hạn là một cam kết không thể phá vỡ. Mục tiêu đến năm 2030, hạ tầng giao thông của TP phải đổi diện mạo toàn diện, hiện đại và đa phương thức.”

Các dự án đầu tàu như Vành đai 3 đoạn phía tây, các tuyến metro, cầu vượt đều được ưu tiên hoàn thành trước hoặc đúng thời điểm đề ra, trong bối cảnh Chủ tịch UBND TP yêu cầu các sở ngành, đơn vị liên quan đẩy nhanh thi công đồng bộ. Các doanh nghiệp tư nhân cũng bắt tay nghiên cứu, đề xuất các dự án trọng điểm, cam kết hoàn tất thủ tục pháp lý và bắt đầu thi công đúng tiến độ đề ra, như liên danh Becamex – Thaco sẽ hoàn thành hai tuyến metro kết nối trung tâm TP với Bình Dương vào 2030.

Tuy nhiên, phía sau hình ảnh tất bật là hàng loạt khó khăn chưa từng có, nổi bật là tình trạng vật liệu xây dựng thiếu trầm trọng. Theo số liệu của Sở Xây dựng TP.HCM, nguồn cung vật liệu như đá, cát, đất san lấp không theo kịp nhu cầu thi công các dự án giai đoạn 2026-2030. Cụ thể, đá xây dựng thiếu khoảng 4,5 triệu m3 trong khi công suất khai thác chỉ đạt hơn 23 triệu m3 trên tổng nhu cầu hơn 28 triệu m3. Cát xây dựng thiếu gần 15 triệu m3, đất san lấp thiếu hơn 11 triệu m3.

Trong năm 2027-2030, nhu cầu vật liệu cho các dự án trọng điểm còn rất lớn. Ví dụ như cát xây dựng cần đến 61,3 triệu m3, song khả năng cung ứng chỉ 3 triệu m3; cát san lấp dự kiến thiếu đến 175 triệu m3 so với nhu cầu hơn 177 triệu m3. Tình hình này khiến các công trình đã, đang và sắp triển khai phải đối mặt với nhiều thử thách về tiến độ, thậm chí có thể chậm tiến độ hoặc dừng thi công vì thiếu vật liệu.

Các dự án như Vành đai 3, cải tạo các tuyến kênh, rạch đều gặp khó khăn trong vận chuyển vật tư do thiếu hụt nguồn cung, giá cả leo thang do tác động của biến động giá dầu và vật liệu. Các nhà thầu thường phải chấp nhận thi công cầm chừng hoặc tạm dừng để chờ nguồn cung ứng ổn định hơn, làm chậm toàn bộ tiến trình thi công.

Trước thực trạng này, chính quyền TP.HCM đang triển khai nhiều giải pháp tháo gỡ như nâng công suất khai thác mỏ, nạo vét hồ, mở rộng, xuống sâu các mỏ đá, đồng thời đẩy mạnh khai thác từ nguồn sông, cung cấp vật liệu thay thế. Giám đốc Sở NN&MT Nguyễn Toàn Thắng cho biết: “Chúng tôi đề xuất cấp phép nâng công suất khai thác theo Nghị quyết số 66.4, đồng thời phối hợp điều phối nguồn vật liệu để ưu tiên cho các dự án sử dụng ngân sách của TP.”

Trong bối cảnh đó, việc đấu giá quyền khai thác các mỏ khoáng sản cũng đem về ngân sách gần 1.200 tỉ đồng, góp phần tăng nguồn lực cho phát triển hạ tầng. Phiên đấu giá này được tổ chức minh bạch, cạnh tranh cao, đảm bảo lợi ích của nhà nước và cộng đồng qua việc thu về nguồn ngân sách đáng kể.

Đại diện các hiệp hội ngành khoáng sản kiến nghị, TP.HCM cần đẩy mạnh cấp phép và mở rộng các mỏ hiện có, tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục để các doanh nghiệp tận dụng tối đa nguồn tài nguyên sẵn có, giảm thiểu thời gian chờ đợi, thúc đẩy tiến độ các dự án quan trọng. Việc này sẽ giúp TP.HCM không bỏ lỡ “thời điểm vàng”, tạo đà cho bước tiến mới trong phát triển đô thị và hạ tầng.