NINH BÌNH: HÒA Hợp GIỮ GÌN DI SẢN VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CHO TƯƠNG LAI

Với mục tiêu phát triển hài hòa giữa việc giữ gìn giá trị di sản và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tỉnh Ninh Bình đang từng bước khẳng định vị thế của mình như một đô thị di sản xanh và bền vững. Trong quý đầu năm 2026, hoạt động du lịch của địa phương tiếp tục có bước nhảy vọt, với tổng doanh thu vượt mốc 10.000 tỷ đồng, thể hiện sức hút ngày càng lớn của vùng đất giàu truyền thống này.

VIÊN NGỌC TỎA SÁNG TRÊN non non THIÊN NHIÊN

Theo số liệu từ Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình, sau khi thực hiện sáp nhập, diện tích toàn tỉnh rộng gần 4.000 km², dân số hơn 4,4 triệu người. Ninh Bình là vùng đất có chiều dài lịch sử – văn hóa liên tục từ thời tiền sử đến hiện đại, nơi còn lưu giữ nhiều dấu ấn quan trọng của các triều đại, như Cố đô Hoa Lư gắn liền với Nhà nước Đại Cồ Việt, các di tích thời Lý, hay vùng đất khởi nguồn của triều Trần. Song song đó, hệ thống các di sản văn hóa đa dạng cùng hệ sinh thái tự nhiên phong phú đã thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước.

Trong số hơn 5.000 di tích đã được kiểm kê, có trên 1.100 di tích đã được xếp hạng, bao gồm một di sản văn hóa và thiên nhiên của thế giới, 10 di tích quốc gia đặc biệt, 264 di tích cấp quốc gia và 832 di tích cấp tỉnh. Bên cạnh đó, tỉnh còn sở hữu hàng nghìn di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có 40 di sản nằm trong danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng một di sản được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ninh Bình là tỉnh đầu tiên và duy nhất ở Việt Nam có di sản kép – quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới.

Thương hiệu du lịch Ninh Bình ngày càng khẳng định vị thế quốc tế qua nhiều giải thưởng uy tín như “Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới năm 2023”, “Giải thưởng Thành tựu đặc biệt 2024”, xếp thứ 4 trong “Top 10 kỳ quan thế giới mới dành cho những người không thích đám đông”, và nằm trong “Top 10 điểm đến thân thiện nhất thế giới”. Quần thể danh thắng Tràng An cũng đã được đề cử ở hạng mục “Điểm đến tạo ảnh hưởng” của giải thưởng Kotler Award, trong khi Chùa Bái Đính nhận danh hiệu “Travellers’ Choice – Điểm đến nổi bật năm 2025” của TripAdvisor. Theo thống kê của VietnamTourism, Tràng An thuộc nhóm 1% điểm đến được yêu thích nhất toàn cầu.

Theo đánh giá của Travel and Tour World, một trong những ưu thế lớn của Ninh Bình là sự cân bằng giữa phát triển du lịch và bảo tồn các giá trị tự nhiên và văn hóa. Khác với nhiều khu vực đã bị thương mại hóa quá mức, nơi đây vẫn giữ nguyên nét đẹp nguyên sơ, chính yếu tố “chưa bị khai thác quá mức” trở thành lợi thế chiến lược của vùng đất này.

CÁC ĐIỂM ĐẾN VÀ TRẢI NGHIỆM ĐẶC SẮC

Ninh Bình là điểm đến lý tưởng quanh năm, mỗi mùa mang đến những trải nghiệm khác nhau. Thời điểm mùa xuân (tháng 1 đến tháng 3) được xem là lý tưởng nhất với khí hậu dễ chịu, mát mẻ và nhiều lễ hội truyền thống diễn ra sôi động. Mùa hè (tháng 5 đến tháng 8) thu hút du khách nhờ vẻ đẹp của những cánh đồng lúa chín vàng rực rỡ và đầm sen tỏa hương thơm ngát.

Nổi bật nhất trong số các điểm đến là hệ thống danh thắng thiên nhiên gồm sông nước, hang động. Tràng An với núi đá vôi, dòng sông uốn lượn và những tour thuyền kéo dài qua các hang động, đền phủ luôn là điểm đến hấp dẫn. Tam Cốc – Bích Động ghi dấu ấn với cảnh núi non và cánh đồng lúa trải dài, kết hợp hành trình thuyền trên sông Ngô Đồng. Đầm Vân Long mang vẻ yên bình, tĩnh lặng như gương nước khổng lồ.

Không chỉ thiên nhiên, di tích lịch sử – văn hóa cũng thu hút du khách. Cố đô Hoa Lư còn lưu giữ nét đẹp của các triều đại Đinh, Tiền Lê qua đền thờ và nhiều hiện vật quý giá. Nhà thờ đá Phát Diệm đem đến cảm giác ấn tượng bởi kiến trúc pha trộn độc đáo giữa phong cách Đông – Tây.

Chùa Bái Đính với quy mô lớn, kiến trúc đồ sộ là điểm đến tâm linh không thể bỏ lỡ, trong khi Động Am Tiên lại mang vẻ đẹp huyền bí, tĩnh lặng giữa đá và hồ nước. Về du lịch sinh thái, Vườn quốc gia Cúc Phương giữ gìn rừng nguyên sinh, hệ động thực vật đa dạng, còn Vườn chim Thung Nham là nơi lý tưởng để ngắm nhìn hàng nghìn cá thể chim về tổ vào chiều muộn.

Ẩm thực Ninh Bình cũng là phần không thể thiếu trong hành trình khám phá, nổi bật với các đặc sản như cơm cháy, thịt dê tái chanh, dê xào lăn, dê nướng, cua đồng rang lá lốt hay gỏi cá nhệch. Thịt dê, đặc biệt, là món ăn trứ danh của địa phương, được chăn thả tự nhiên trên các dãy núi đá, mang đến hương vị săn chắc và đậm đà, phù hợp để thưởng thức tại các nhà hàng uy tín.

Ninh Bình đang khẳng định vị trí vững chắc trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế, thể hiện rõ qua các giải thưởng danh tiếng và các danh hiệu tôn vinh giá trị di sản, đồng thời vẫn giữ vững sự cân đối giữa phát triển và bảo tồn, đảm bảo mỗi khách ghé thăm đều có thể tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của nơi đây mà không làm mai một những giá trị đặc biệt đã tạo nên thương hiệu riêng./