NGƯỜI TRẺ NGẠI NHẬU: xu hướng thay đổi trong thói quen xã hội và ảnh hưởng tới tương lai

Trong bối cảnh xã hội ngày càng tiến bộ và nhận thức về sức khỏe được nâng cao, thói quen tiêu dùng rượu bia của người trẻ Việt Nam đang có nhiều chuyển biến tích cực. Những năm gần đây, phần lớn thanh niên tỏ ra dần xa rời hình ảnh những cuộc nhậu say xỉn, thay vào đó là những cách tận hưởng thời gian rảnh rôm rả, lành mạnh và có giá trị lâu dài hơn.

Theo khảo sát của hãng nghiên cứu thị trường NielsenIQ thực hiện trong năm 2024 (Vietnam Young Consumers Report), có tới 45% người trẻ Việt hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia, trong khi con số này của thế hệ trước chỉ là 28%. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho sự thay đổi về nhận thức và thái độ của giới trẻ đối với việc tiêu dùng đồ uống có cồn.

Sỹ Thái, hiện là huấn luyện viên cá nhân tại phòng tập Đức Thợ Rèn, chia sẻ rằng anh ít khi uống rượu bia, tần suất chỉ khoảng một lần mỗi tháng và gần như không còn tham gia các buổi nhậu sau giờ làm. Anh lý giải rằng, đặc thù công việc rèn luyện sức khỏe và giữ gìn hình thể khiến anh ý thức rõ tác hại của rượu bia đối với bản thân. “Rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất tập luyện, khả năng phục hồi cơ và cả chất lượng giấc ngủ. Nếu uống thường xuyên thì rất khó để giữ được thể trạng tốt và kỷ luật trong sinh hoạt,” anh chia sẻ.

Thay vì tụ tập bên bàn nhậu, nhiều người trẻ ngày nay chọn cho mình những hoạt động nhẹ nhàng, ý nghĩa hơn như đi cà phê, xem phim, du lịch hoặc tham gia các sự kiện giải trí. Thái cũng cho biết anh ưu tiên dành thời gian cho việc tập luyện, nghỉ ngơi hoặc gặp gỡ bạn bè theo cách không gắn liền với rượu bia để duy trì phong cách sống tích cực và lành mạnh.

Tương tự, Bùi Nhật Tân ở TP.HCM cũng đã dần dần loại bỏ thói quen nhậu nhẹt. Anh cho biết, dù vẫn có những dịp gặp gỡ bạn bè hoặc liên hoan công ty, nhưng anh thường giữ chừng mực hoặc từ chối để không quá sa đà vào rượu bia. “Chúng tôi ngày nay thích chơi game, đi cà phê hay đơn giản là thư giãn để thoải mái hơn,” Tân chia sẻ. Và thói quen từ chối rượu cũng trở nên dễ dàng hơn, vì văn hóa tôn trọng quyền lựa chọn cá nhân được thúc đẩy mạnh mẽ.

Các yếu tố như nhận thức về sức khỏe, luật pháp siết chặt xử phạt về nồng độ cồn khi tham gia giao thông (theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP và Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia năm 2019) đều góp phần tạo nên xu hướng tiêu dùng rượu bia ít đi của giới trẻ.

Trong môi trường công việc, nhiều người trẻ cũng nhận thấy hiệu quả không còn phụ thuộc vào khả năng “nhậu” như trước. Huỳnh Ngọc Mai, chuyên viên kinh doanh tại Công ty SRT Đông Bắc, chia sẻ rằng cô ít khi sử dụng rượu bia trong các cuộc gặp mặt khách hàng hay ký hợp đồng. “Chúng tôi tin rằng, công việc thành công dựa trên chất lượng dịch vụ và khả năng tư vấn chứ không phải dựa vào các buổi tiệc tùng,” Mai nói.

Thay vào đó, các hoạt động đơn giản, nhẹ nhàng và có giá trị dài hạn được ưa chuộng hơn như đi cà phê, thảo luận, tập thể thao hay tham gia lớp học kỹ năng. Những quyết định tài chính lớn, như mua nhà hay đầu tư, của khách hàng cũng không còn bị ảnh hưởng bởi các cuộc tiệc nhậu nữa, mà dựa trên sự tỉnh táo, thấu đáo.

Sức khỏe và ý thức y khoa ngày càng đóng vai trò quan trọng thúc đẩy thay đổi này. Theo PGS.TS Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế (Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM), việc hạn chế hoặc ngừng uống rượu bia đem lại những lợi ích rõ rệt, đặc biệt đối với người trẻ. Chỉ trong vài tuần, các chỉ số huyết áp, triglycerid máu đã có thể cải thiện rõ rệt, giảm nguy cơ tổn thương mạch máu về lâu dài. Và tác hại của rượu bia còn tính đến việc gây rối loạn giấc ngủ, cản trở hấp thu các vi chất như kẽm, magie, vitamin nhóm B, ảnh hưởng tiêu cực đến hệ miễn dịch và thể trạng chung.

Những thay đổi này cho thấy xu hướng sống lành mạnh, cân nhắc trong lựa chọn tiêu dùng rượu bia của giới trẻ Việt Nam đang ngày càng rõ nét hơn, mở ra hướng phát triển tích cực và bền vững cho xã hội.