NHẬN THỨC VỀ MẦM MỐI NGUY HIỂM TỪ VIỆM NÃO MÔ CẦU: CẦN BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA HIỆU QUẢ

Theo Hội Y học Dự phòng Việt Nam, có khoảng 10-20% người trong cộng đồng mang vi khuẩn não mô cầu mà không biết. Tỷ lệ này tăng cao đáng kể ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ, đạt từ 25-32%, thậm chí có thể đến 50% trong những thời điểm dịch bùng phát.

Dù không phải tất cả người mang vi khuẩn đều phát bệnh, họ vẫn có thể là nguồn lây nhiễm, gây nguy cơ lan truyền dịch bệnh trong cộng đồng. Sự nguy hiểm còn ở chỗ, vi khuẩn có thể “ẩn mình” lâu trong cổ họng mà không gây triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người nhầm lẫn là cảm lạnh hoặc các bệnh hô hấp thông thường. Thời gian mang vi khuẩn có thể kéo dài trung bình khoảng 9 tháng, đôi khi lên đến trên 16 tháng trong gần 40% số trường hợp.

Bác sĩ chuyên khoa 1 Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, khẳng định nguồn lây duy nhất của vi khuẩn não mô cầu chính là qua tiếp xúc gần gũi qua đường hô hấp, đặc biệt là qua giọt bắn từ dịch tiết mũi họng. Điều đáng lo ngại là sau khi xâm nhập, vi khuẩn có thể trú lâu trong cổ họng mà không gây triệu chứng rõ ràng, chỉ biểu hiện nhẹ như ho, sốt hay đau nhức, dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Trong thời gian này, vi khuẩn vẫn âm thầm lây lan, gây nguy cơ bùng phát dịch.

Thời gian mang vi khuẩn trung bình khoảng 9 tháng, trong đó gần 40% kéo dài trên 16 tháng. Riêng tại Việt Nam, 5 nhóm huyết thanh A, B, C, Y, W đều đang lưu hành cùng lúc, làm tăng độ phức tạp trong công tác kiểm soát bệnh.

Để dự phòng, bác sĩ khuyến cáo người dân cần thực hiện các biện pháp như rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang nơi công cộng, xây dựng chế độ ăn uống hợp lý cùng luyện tập nâng cao sức đề kháng. Trong đó, tiêm vắc xin là phương pháp phòng bệnh chủ động và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, do mỗi loại vắc xin chỉ phòng được một hoặc một số nhóm huyết thanh nhất định và không có khả năng miễn dịch chéo, việc tiêm phối hợp các loại vắc xin nhóm B cùng nhóm A, C, Y, W là cần thiết để bảo vệ toàn diện cộng đồng.

Vắc xin cần từ 2-3 tuần để tạo ra kháng thể bảo vệ và cần tiêm đủ số mũi theo đúng hướng dẫn để đạt hiệu quả tối đa. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao, đau đầu, cổ cứng, buồn nôn hay nổi ban xuất huyết, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nặng và nguy cơ tử vong.