AI ĐANG THAY ĐỔI CẢNG NGHỆ THUẬT DIỄN XUẤT: CƠ HỘI HAY NGUY CƠ?

Trong buổi phát biểu tại Đại hội Chiêu Thương iQIYI diễn ra vào sáng 20/4, CEO Cung Vũ của nền tảng này đã nhận định gây tranh cãi dữ dội: việc AI hóa lĩnh vực điện ảnh – truyền hình là xu hướng không thể ngăn cản. Ông khẳng định rằng trong tương lai, việc quay phim với các diễn viên thật sẽ trở nên hiếm hoi, thậm chí biến thành “di sản phi vật thể”.

Cung Vũ cho biết: “Diễn viên thường làm việc rất vất vả, 3-4 tháng ròng rã trên phim trường, không có cuộc sống riêng. AI có thể giúp diễn viên từ chỗ diễn 4 bộ phim một năm lên đến 14 bộ, đồng thời giúp mọi người có thêm thời gian nghỉ ngơi.”

Thông tin về hơn 100 nghệ sĩ gia nhập kho dữ liệu AI của nền tảng này đã gây xôn xao cộng đồng mạng Trung Quốc. Danh sách có các tên tuổi quen thuộc như Vu Hòa Vỹ, Trương Nhược Quân, Trần Triết Viễn, Tăng Thuấn Hy, Thừa Lỗi, Vương Sở Nhiên, Vương Ngọc Văn và Trần Ngọc Kỳ. Họ đã cung cấp hình ảnh, giọng nói và dữ liệu cơ thể để AI có thể học hỏi, hỗ trợ hoặc thậm chí thay thế họ trong một số cảnh phim.

Tuy nhiên, phản ứng của cộng đồng lại không mấy tích cực. Nhiều người tỏ rõ lo ngại về tương lai ngành diễn xuất, đồng thời phản đối việc các nghệ sĩ tham gia vào nền tảng AI. Một số netizen còn kêu gọi tẩy chay các diễn viên có trong danh sách để tránh sự thay thế từ AI.

LỢI ÍCH NGẮN HẠN, RỦI RO DÀI HẠN

Theo các nhà sản xuất, AI mang lại nhiều lợi ích rõ rệt như giảm thời gian quay phim, tối ưu lịch làm việc, giảm chi phí sản xuất và hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện các cảnh nguy hiểm. Điều này giúp các dự án phim trở nên hiệu quả hơn, đồng thời có thể góp phần tăng năng suất sáng tạo.

Tuy nhiên, lợi ích này cũng kéo theo những lo ngại về việc diễn viên có thể bị thay thế hoàn toàn. Khi dữ liệu hình ảnh và giọng nói của diễn viên đã được số hóa, các công ty sản xuất hoàn toàn có thể tái sử dụng “phiên bản số” của họ nhiều lần mà không cần diễn viên trực tiếp xuất hiện. Nếu không có quy định rõ ràng về quyền kiểm soát dữ liệu và sở hữu hình ảnh, diễn viên dễ rơi vào tình thế mất quyền tự quyết đối với hình ảnh của chính mình.

Phía các nghệ sĩ như Trương Nhược Quân, Vu Hòa Vỹ, Vương Sở Nhiên, Lý Nhất Đồng, Vương Ngọc Văn đã lên tiếng phủ nhận việc “bán mặt” cho AI. Họ đều bày tỏ lo ngại về việc dữ liệu của mình bị lợi dụng không kiểm soát, đồng thời cảnh báo về nguy cơ các công ty có thể tạo ra các gương mặt ảo phù hợp hơn với thị hiếu tiêu dùng, giảm bớt vai trò của diễn viên thật sự.

NHỮNG HẬU QUẢ NGUY HIỂM VÀNG

Tiềm ẩn của việc AI có thể tạo ra hàng loạt nhân vật phụ, nhân vật nền không chỉ đe dọa cơ hội việc làm của các diễn viên trẻ chưa có tên tuổi mà còn đặt ra câu hỏi về giá trị của nghệ thuật diễn xuất. Những diễn viên tự do, thậm chí chưa nổi tiếng, thường kiếm sống bằng những vai nhỏ, vai quần chúng trên các phim trường lớn như Hoành Điếm. Nếu AI có thể dễ dàng tạo ra các nhân vật này, khả năng cạnh tranh của họ sẽ bị giảm sút nghiêm trọng.

Thêm vào đó, việc lạm dụng AI còn dẫn đến suy giảm tính chân thật trong nghệ thuật. Một vai diễn thành công không chỉ đơn thuần là hình thức, mà còn dựa trên cảm xúc, trải nghiệm đời sống và sự tương tác thực thụ giữa các nhân vật. Khi công nghệ kỹ thuật số thay thế phần lớn các yếu tố cảm xúc này, nguy cơ “vô hồn hóa” ngành nghệ thuật diễn xuất là điều không thể tránh khỏi.

AI là công cụ hay là sự thay thế hoàn toàn?

Dù gây tranh cãi, không thể phủ nhận rằng AI có thể hỗ trợ ngành điện ảnh theo hướng tích cực, như xử lý hậu kỳ, tạo hiệu ứng hình ảnh phức tạp hoặc giảm thiểu rủi ro trong các cảnh nguy hiểm. Trong những trường hợp này, AI đóng vai trò là trợ thủ đắc lực, chứ không phải là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của diễn viên.

Tuy nhiên, với các phát ngôn về việc phim người thật có thể trở thành “di sản phi vật thể” và việc các nghệ sĩ bị tẩy chay vì “bán mặt” cho AI, rõ ràng ranh giới giữa hỗ trợ và thay thế đã bị xóa nhòa. Công sức sáng tạo của con người, những cảm xúc chân thật vẫn là giá trị cốt lõi của nghệ thuật; còn AI chỉ nên là phương tiện hỗ trợ, chứ không thể thay thế toàn diện.

Trong tương lai gần, vấn đề cốt lõi không còn là AI có xuất hiện trong ngành điện ảnh hay không, mà là cách ngành công nghiệp này kiểm soát và quy định sử dụng công nghệ này như thế nào. Nếu không có các quy định rõ ràng về quyền hình ảnh, dữ liệu cá nhân và sở hữu trí tuệ, viễn cảnh các nghệ sĩ bị đẩy ra khỏi lĩnh vực sáng tạo phản ánh chân thực có thể trở thành hiện thực./