TĂNG LƯƠNG HƯU VẪN CHƯA ĐÁP ỨNG Đúng CHÍNH SÁCH CÔNG BẰNG VÀ BỀN VỮNG
Cơ cấu người hưởng lương hưu tại Việt Nam hiện cho thấy sự phân hóa rõ rệt theo mức thu nhập. Theo dữ liệu từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cả nước có khoảng 3,4 triệu người nhận lương hưu và trợ cấp BHXH ở các mức khác nhau. Trong đó, hơn 1,9 triệu người nhận lương dưới 6 triệu đồng mỗi tháng, chiếm hơn 56%, phản ánh mặt bằng lương đóng bảo hiểm của phần lớn người lao động trước đây chưa cao.
Nhóm hưởng từ 3 đến dưới 6 triệu đồng chiếm tỷ lệ lớn nhất, với gần 40% số người hưởng, khoảng 1,35 triệu người. Tiếp theo là nhóm từ 6 đến dưới 10 triệu đồng, trên 1,06 triệu người (chiếm 31,1%). Ngược lại, số người nhận mức cao từ 10 triệu đồng trở lên khá ít, với khoảng 418.000 người trong nhóm 10 – dưới 20 triệu đồng (chiếm 12,3%) và chỉ hơn 11.500 người (0,34%) nhận trên 20 triệu đồng mỗi tháng.
Gần 71% người hưởng lương hưu nhận dưới 10 triệu đồng/tháng, trong khi nhóm có thu nhập cao nhất trên 20 triệu đồng chỉ chiếm chưa đến 0,5%. Đặc biệt, số người nhận lương hưu thấp vẫn chiếm tỷ lệ đáng kể và dễ bị ảnh hưởng khi chi phí sinh hoạt tăng.
Việc điều chỉnh lương hưu lần gần nhất là ngày 1.7.2024, với mức tăng khá cao 15%. Theo Bộ Nội vụ, việc này đã giúp nâng cao đời sống của người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, đồng thời rút ngắn chênh lệch giữa người nghỉ hưu trước và sau năm 1995. Tuy nhiên, mức điều chỉnh này còn tồn tại nhiều bất cập.
Một trong những vấn đề lớn là nguyên tắc “đóng – hưởng” chưa được đảm bảo đúng mức. Mức tăng lương hưu cao hơn đáng kể so với chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và vượt lãi suất đầu tư quỹ BHXH, dẫn đến tình trạng mức hưởng tăng quá cao không phù hợp với phần đóng góp của người lao động trước đó. Trong giai đoạn 2016-2025, mức tăng lương hưu là 71,09%, trong khi CPI là 34,85% và lãi suất đầu tư quỹ BHXH là 67,28%.
Hiện nay, Bộ Nội vụ đang nghiên cứu các chính sách mới về tiền lương theo Nghị quyết số 27 và Nghị quyết số 28 nhằm cải cách hệ thống tiền lương, BHXH. Trong đó, có đề xuất điều chỉnh tăng 8% lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp xã hội, trợ cấp ưu đãi người có công từ ngày 1.7.2026. Đây là nỗ lực hướng tới sự công bằng và bền vững trong chính sách an sinh xã hội, nhằm thu hẹp chênh lệch và đảm bảo quyền lợi cho người hưởng lương hưu thấp.