NHỮNG EM BÉ 30 TUỔI, ĂN BÁM CHA MẸ LẠI TRỞ THÀNH CHỦ ĐỀ GÂY BÃO XÃ HỘI
Vào khoảng 11 giờ đêm tại Tokyo, Nhật Bản, hình ảnh một chiếc lò vi sóng vẫn nhấp nháy sáng trong một cửa hàng tiện lợi khiến nhiều người chú ý. Trong đó, Kenta, 35 tuổi, đang cẩn thận hâm nóng hộp cơm bento do mẹ anh chuẩn bị từ sáng sớm. Một miếng cá hồi đặt trên cơm cùng rong biển khô trông thật hấp dẫn.
Đồng nghiệp hỏi: “Anh ơi, vẫn sống cùng bố mẹ sao? Sao không dọn ra riêng?”. Đáp lại, anh quay sang nhìn tôi, ánh mắt trống rỗng, như thể đã quen với câu hỏi này: “Tại sao em lại dọn đi?”.
Người đó ngần ngừ một chút rồi nói: “Sống một mình tự do hơn nhiều!”.
Kenta cười một cách mệt mỏi nhưng không mang vẻ chế giễu. Anh nói: “Tự do tốn tiền lắm. Thuê nhà, tiền điện nước, tự nấu ăn… tất cả đều phải chi trả. Giờ đây, tôi có bữa ăn nóng hổi sau giờ làm và cuối tuần có thể chơi game, xem phim hoạt hình thoải mái. Không còn phải làm thêm giờ để trả tiền thuê nữa. Thật tuyệt vời phải không?”.
Trong mắt nhiều người, việc một người 35 tuổi vẫn sống cùng cha mẹ thường bị xem là biểu hiện của thiếu tham vọng. Tuy nhiên, Kenta thể hiện sự tự tin đến mức tôi nhận ra quan niệm về cuộc sống an nhàn của không ít người hoàn toàn khác biệt.
Anh chính là một ví dụ tiêu biểu của thế hệ parasite single, tức những người trưởng thành vẫn sống độc thân và dựa dẫm vào cha mẹ. Thuật ngữ này do nhà xã hội học Masahiro Yamada của Nhật Bản đặt ra vào cuối những năm 1990 để miêu tả những người chưa kết hôn, sống chung với cha mẹ bất kể có đi làm hay không.
Thống kê từ Nhật Bản cho thấy, số người trong nhóm này ngày càng tăng theo thời gian. Trong khảo sát năm 2021, hơn 34% người từ 18 đến 34 tuổi chưa kết hôn vẫn sinh sống cùng cha mẹ. Tại nhiều quốc gia khác, tỷ lệ parasite single cũng ghi nhận xu hướng tăng, như ở Mỹ, theo Pew Research, năm 2023, khoảng 31% người từ 25 đến 29 tuổi vẫn sống cùng cha mẹ. Trong khi đó, tại châu Âu, Eurostat cho biết hơn 60% thanh niên 18-34 tuổi ở Ý và Tây Ban Nha chung sống với gia đình.
TẠI SAO NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH CHỌN ÁP SẶC CHA MẸ?
Lý do chính đến từ chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ. Giá nhà tăng cao, thị trường lao động không ổn định, trong khi thu nhập của thế hệ trẻ không theo kịp. Từ Tokyo, một căn hộ nhỏ khoảng 20m2 có thể mất hơn 13 triệu đồng mỗi tháng để thuê, chưa kể khoản đặt cọc, phí môi giới ban đầu.
Người mới đi làm có mức lương khoảng 41 triệu đồng/tháng, trong đó đã trích phần lớn cho chi phí thuê nhà. Khi cộng thêm tiền sinh hoạt, đi lại, ăn uống và vui chơi, việc tiết kiệm là điều xa vời. Chẳng hạn, Kenta chia sẻ: “Làm việc chẳng có gì đáng tự hào. Những tòa nhà sáng đèn ở Shinjuku, đằng sau mỗi ánh đèn là bao người làm thêm giờ để kiếm thêm vài chục nghìn yên, rồi cuối cùng vẫn khó khăn. Tại sao tôi phải hy sinh thời gian và sức khỏe để theo đuổi một tự do ảo tưởng?”.
Ở Mỹ, nhiều người trẻ như Emily 26 tuổi hay Michael 30 tuổi cũng chọn trở về sống cùng bố mẹ để tiết kiệm tiền. Gia đình họ phải chi hơn 105 triệu đồng mỗi tháng cho sinh hoạt chung, buộc bố mẹ phải hoãn kế hoạch du lịch, nghỉ hưu, hoặc thậm chí vay mượn để trang trải.
Việc sống chung này mang lại sự tiện lợi, chẳng hạn như có nơi ăn ở, thức ăn nóng hổi do mẹ nấu, quần áo sạch sẽ, không lo lắng về hóa đơn hàng tháng – những yếu tố khiến phần lớn người trưởng thành thích sống cùng cha mẹ hơn.
CẢM NHẬN CỦA CHA MẸ KHI CÓ CON “ĐỘC THÂN KÝ SINH”
Không ít phụ huynh sẵn lòng hỗ trợ con cái, miễn là họ có thể. Các bà mẹ Nhật Bản thường nhận thấy việc con sống cùng gia đình tạo cảm giác vui vẻ, ấm cúng hơn. Thậm chí, trong trạng thái say xỉn, đồng nghiệp của Kenta cũng kể rằng mẹ anh không khó chịu khi thấy anh về muộn hay say rượu, mà thay vào đó là sự quan tâm chân thành.
Trong khảo sát Mỹ của Thrivent năm 2024, gần 40% phụ huynh thừa nhận việc hỗ trợ tài chính cho con trưởng thành ảnh hưởng lớn đến kế hoạch hưu trí của họ. Trung bình, cha mẹ mỗi tháng chi gần 1.500 USD để hỗ trợ con, gây áp lực lớn cho ngân sách nghỉ hưu.
Quan hệ này rõ ràng là sự hỗ trợ lẫn nhau: cha mẹ cung cấp mái ấm, con cái bầu bạn và làm cho không khí gia đình thêm sôi động. Tuy nhiên, nhìn nhận từ góc độ xã hội, thói quen này cũng đặt ra nhiều thách thức về phía tương lai, đặc biệt khi cha mẹ già yếu và con cái chưa trưởng thành về tài chính lẫn tinh thần.
LIỆU parasite single CÓ PHẢI LÀ DẤU CHẤM HẾT ĐẤU TRƯỜNG?
Vì những tác động tiêu cực đến gia đình và xã hội, nhiều ý kiến cho rằng xu hướng này cần được xem xét. Trong bối cảnh đất nước như Nhật Bản còn đối mặt với vấn đề “vấn đề 8050” – tức cha mẹ ở tuổi 80 vẫn chăm sóc con cái tuổi 50 – sự phụ thuộc lâu dài gây ra áp lực lớn cho cả thế hệ.
Sự thực là, không phải ai cũng muốn sống mãi trong vòng tay của cha mẹ. Nhiều người trẻ như Kenta cho biết sẽ bán nhà và sống độc lập sau khi cha mẹ qua đời. Một số xã hội còn gọi đây là hành trình trưởng thành, tự lập để thích nghi với những thử thách mới.
Trong bối cảnh xã hội ngày càng phức tạp, sự lựa chọn sống cùng gia đình hay sống tự lập đều mang những mặt ưu – nhược riêng. Có thể, parasite single không đơn thuần là dấu hiệu tiêu cực mà còn phản ánh đặc thù tâm lý, xã hội của một thế hệ đang phải đối diện nhiều thử thách. Nhưng rõ ràng, chính sự phụ thuộc lâu dài sẽ tạo ra những hệ lụy không nhỏ nếu không có sự điều chỉnh phù hợp.
Bạn nghĩ sao về hiện tượng này? Liệu có thể coi parasite single là một dạng của lối sống phù hợp hay đang âm thầm gây ra những hạn chế trong cuộc sống trưởng thành?