PHÁT HIỆN SỚM UNG THƯ PHỔI – CƠ HỘI CỨU SỐNG CHO NGƯỜI NGUY CƠ TỪ GẦN

Khoảng 70 – 80% các trường hợp ung thư phổi tại Việt Nam được phát hiện khi bệnh đã tiến triển hoặc di căn, khiến cơ hội điều trị triệt để giảm sút đáng kể, đồng thời gây gánh nặng về chi phí cho người bệnh, gia đình và hệ thống y tế.

Tại Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Bạch Mai, chỉ có khoảng 10% bệnh nhân ung thư phổi được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, khi khối u nhỏ, kích thước chỉ 2-3 mm. Thời điểm này, các bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật lấy u mà không cần phải sử dụng hóa chất sau mổ, theo chia sẻ của PGS-TS, bác sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Ung bướu và y học hạt nhân của bệnh viện. Thông tin này đã được ông trình bày tại buổi khám sàng lọc miễn phí ung thư phổi ngày 10.5 do trung tâm tổ chức.

Trong buổi sáng ngày 10.5, từ 50 người khám sàng lọc, đã phát hiện 4 người có nốt phổi bất thường. Trong đó, 2 trong số các trường hợp này có yếu tố nguy cơ cao sẽ được chỉ định chẩn đoán chuyên sâu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đọc kết quả để hỗ trợ bác sĩ trong quá trình đưa ra kết luận.

Bác sĩ Phạm Cẩm Phương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện sớm ung thư phổi, bởi ở giai đoạn sớm, bệnh nhân có thể điều trị triệt để, giúp giảm chi phí điều trị và đẩy nhanh quá trình hồi phục. Khi khối u còn nhỏ, sau phẫu thuật lấy u, nhiều trường hợp không cần phải điều trị bổ trợ như hóa trị hay thuốc đích.

Với các ca ung thư nặng hơn, nhờ các phương pháp điều trị mới và xét nghiệm chính xác, nhiều bệnh nhân vẫn có thể kiểm soát bệnh lâu dài. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tối ưu, đồng thời giảm thiểu chi phí và rủi ro, bác sĩ Phương khuyến khích tầm soát định kỳ, đặc biệt ở nhóm người có nguy cơ cao.

Những nhóm này bao gồm người trên 50 tuổi cùng các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá hoặc thuốc lào nhiều năm (từ 20 bao/năm), tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm nghề nghiệp, sống trong môi trường nhiễm xạ, có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi, mắc bệnh phổi mạn như COPD hoặc xơ phổi, hoặc người bị phơi nhiễm thuốc lá thụ động.

Trong lời khẳng định của mình, PGS Phương bày tỏ mong muốn duy trì và mở rộng chương trình tầm soát ung thư phổi trên quy mô quốc gia, nhằm nâng cao tỷ lệ phát hiện sớm và giảm tỷ lệ tử vong.

Theo Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, việc sử dụng chụp cắt lớp vi tính liều thấp cho nhóm nguy cơ cao đã chứng minh khả năng giảm thiểu tử vong do ung thư phổi so với chụp X-quang ngực truyền thống. Chính vì thế, chủ động tầm soát là bước quan trọng trong chuyển đổi từ “phát hiện khi có triệu chứng” sang “phát hiện khi còn có thể can thiệp hiệu quả.”

Ung thư phổi hiện là một thách thức lớn của y học toàn cầu. Theo dữ liệu của GLOBOCAN năm 2022, thế giới ghi nhận khoảng 2,5 triệu ca mắc mới và 1,8 triệu ca tử vong mỗi năm, trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư.

Tại Việt Nam, trong năm 2022, đã có khoảng 24.426 ca mắc mới và 22.597 ca tử vong do ung thư phổi. Đây là bệnh đứng thứ hai trong các loại ung thư phổ biến nhất và là nguyên nhân tử vong hàng đầu liên quan đến ung thư. Hiện đa số các trường hợp được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, làm giảm khả năng điều trị hiệu quả.

Chương trình khám sàng lọc miễn phí ung thư phổi do Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, tổ chức trong ba ngày 10, 17 và 24.5, dự kiến sẽ phục vụ tổng cộng 240 người. Các cá nhân tham gia sẽ nhận được tư vấn từ các chuyên gia về chăm sóc và theo dõi sức khỏe phổi, đặc biệt là những người có nguy cơ cao. Các trường hợp có nốt phổi lành tính sẽ được hướng dẫn tái khám định kỳ để theo dõi sự biến đổi của các tổn thương.