SƠN TÙNG M-TP VẪN CHƯA HẠN CHẾ BỨC PHÁ VĂN HÓA VIỆT TRONG ÂM NHẠC

Sau gần hai năm vắng bóng, Sơn Tùng M-TP chính thức trở lại với sản phẩm mới mang tên Come My Way, khiến làng giải trí và người hâm mộ không khỏi chờ đợi. Với vị thế là một trong những nghệ sĩ hàng đầu của Vpop, sự trở lại của anh không chỉ tạo ra làn sóng bàn luận sôi động trên các nền tảng mạng xã hội mà còn mở ra câu chuyện về sức ảnh hưởng và trách nhiệm của nghệ sĩ trong việc quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.

MV Come My Way của Sơn Tùng kết hợp với rapper Tyga đánh dấu lần đầu tiên sau gần chín năm, kể từ Lạc Trôi, anh đưa các yếu tố văn hóa Việt vào sản phẩm một cách rõ nét. Khác với các dự án trước, lần này hệ thống biểu tượng Việt Nam được xây dựng công phu, tham vọng và dày đặc hơn. Những hình ảnh từ Chim Lạc giữa trung tâm Los Angeles, mặt nạ múa trò Xuân Phả, họa tiết rồng thời Lý, bản đồ Tràng An, Khuê Văn Các, lễ hội đua bò Bảy Núi cho thấy một cuộc đối thoại rõ nét giữa truyền thống và hiện đại, giữa quá khứ và hiện tại. Những biểu tượng này xuất hiện trong các khung hình theo cách thể hiện thái độ tự hào, muốn đưa hình ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Dưới bàn tay đạo diễn Phương Vũ, MV trở thành một không gian thị giác giàu biểu tượng, như một tác phẩm nghệ thuật thể hiện rõ tầm vóc sáng tạo của Sơn Tùng. Các yếu tố truyền thống, từ nghệ thuật dân gian đến di sản văn hóa vật thể lẫn phi vật thể, được lồng ghép khéo léo để tạo thành một bức tranh đa chiều về bản sắc Việt trong một bối cảnh đương đại. Những cảnh quay ở Tràng An, Khuê Văn Các, các vùng đất đặc trưng như Bảy Núi hay các hình ảnh về nghệ thuật truyền thống như mặt nạ, múa, gắn kết một cách chặt chẽ với nội dung hình ảnh.

Tuy nhiên, trong khi các biểu tượng văn hóa được lựa chọn với độ chính xác và quen thuộc, thì phần âm nhạc, ca từ lại giữ nguyên về nội dung về một câu chuyện tình yêu quen thuộc của Sơn Tùng. Ca khúc mang đậm phong cách riêng của nam nghệ sĩ, lãng mạn, muôn màu cảm xúc, nhưng không đặt trong một bối cảnh văn hóa hay xã hội cụ thể. Sự mâu thuẫn giữa phần hình ảnh và phần nội dung âm nhạc khiến người xem cảm giác như hai yếu tố đang chạy song song, không thực sự hòa quyện.

Nhiều khán giả sau khi xem MV cảm thấy ấn tượng với hệ thống biểu tượng đa dạng, đẹp mắt và mang tính biểu tượng cao của Việt Nam, nhưng lại còn phân vân về việc chúng có giúp nâng cao chiều sâu câu chuyện hay chỉ tạo ra những ấn tượng thị giác nhất thời. Thật sự, phần hình ảnh thể hiện khát vọng giữ gìn và giới thiệu bản sắc văn hóa, còn phần âm nhạc và ca từ chưa đủ mạnh để làm rõ nội dung về sự tự hào dân tộc hay câu chuyện yêu đương mang cảm xúc cá nhân.

Nếu nhìn nhận từ góc độ sáng tạo, câu chuyện của Come My Way dường như đi theo lối mòn, sử dụng các biểu tượng quen thuộc, phổ biến trong các sản phẩm văn hóa Việt Nam. Điều này khiến người xem dễ nhận diện, dễ hiểu nhưng cũng dẫn đến cảm giác an toàn, thiếu sự đột phá, mới mẻ. Trong khi đó, Sơn Tùng từng nhiều lần là người tạo ra những cuộc cách mạng trong làng nhạc Việt về cách hình dung, biểu đạt và tiếp cận văn hóa, thì lần này, anh có vẻ chọn con đường an toàn và phổ quát hơn.

Điều đặc biệt, trong bối cảnh thị trường âm nhạc thời gian gần đây, các nghệ sĩ trẻ bắt đầu dấn thân vào quá trình khai thác và giải mã các biểu tượng văn hóa dân tộc theo cách hiện đại, sáng tạo và đột phá hơn. Các dự án lấy cảm hứng từ tín ngưỡng, nghệ thuật truyền thống kết hợp với công nghệ mới, hay các hình thức sáng tạo đậm chất địa phương đã liên tục xuất hiện và nhận được sự đón nhận tích cực từ công chúng. Trong bối cảnh đó, sự trở lại của Sơn Tùng dường như mang dấu ấn của sự lựa chọn an toàn, thay vì thử nghiệm hoặc làm mới cách thể hiện văn hóa.

Bên cạnh đó, phần hình ảnh của MV cũng mang tính phá cách về mặt hình thức chứ chưa thực sự mở ra những góc nhìn mới về câu chuyện nội dung. Việc sử dụng biểu tượng truyền thống như chim Lạc, mặt nạ Xuân Phả, các công trình di sản như Tràng An, Khuê Văn Các, đều là những lựa chọn an toàn, phổ biến và đã quen thuộc trong các sản phẩm quảng bá văn hóa Việt. Chính vì thế, dù có sự phá cách về cách phối đồ thời thượng, kết hợp trang phục truyền thống và hiện đại, thì MV vẫn giữ nguyên “tư duy” về hình ảnh mang tính biểu tượng phổ biến, ít có sự đột phá về lăng kính kể chuyện.

Nhiều người xem sau khi thưởng thức, đều cảm nhận rằng phần hình ảnh đẹp mắt, ấn tượng, nhưng chưa thực sự giúp họ hiểu sâu hơn về cảm xúc hay nội dung bài hát. Các biểu tượng văn hóa đã trở thành điểm nhấn của thị giác, song chưa đủ sức truyền tải câu chuyện về tình yêu hay khái quát văn hóa Việt một cách rõ nét. Có thể nói, nếu loại bỏ các yếu tố văn hóa, câu chuyện về tình yêu trong bài hát vẫn giữ nguyên tính phổ quát, nội dung vẫn giữ được chiều sâu riêng.

Trong bối cảnh chung của làng nhạc Việt gần đây, khi các nghệ sĩ khai thác văn hóa dân tộc một cách mạnh mẽ, đa dạng hơn, sự lựa chọn của Sơn Tùng có thể xem như một bước đi an toàn và chuẩn mực. Những biểu tượng đã được xã hội thừa nhận là đại diện tiêu biểu của văn hóa Việt, dễ gây ấn tượng nhanh và dễ hiểu. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là, chừng nào một nghệ sĩ như Sơn Tùng không dừng lại ở cách làm an toàn ấy, mà dám thử nghiệm, đổi mới tư duy để kể câu chuyện Việt Nam theo cách riêng, thì mới thực sự góp phần đem âm nhạc và văn hóa Việt vươn xa hơn?

Dẫu sao, với vị thế và sức ảnh hưởng lớn của mình, Sơn Tùng vẫn còn nhiều cơ hội để tự làm mới mình, thúc đẩy sự phát triển của ngành giải trí và góp phần mang các giá trị văn hóa Việt Nam đến cộng đồng quốc tế với cách thể hiện đột phá hơn. Chính những lần thay đổi, sáng tạo bất ngờ mới chính là yếu tố giữ chân khán giả và thúc đẩy nghệ thuật Việt trong thời đại hội nhập toàn cầu.