HÀ NỘI CHƯA CHẤP THUẬN VÙNG PHÁT THẢI THẤP TRONG VÀNH ĐAI 1: CUỘC CÂU HỎI VỀ MÔI TRƯỜNG VÀ XÃ HỘI

Vào chiều 2.6, tại kỳ họp thứ 3 của Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội, Phó chủ tịch Trần Thế Cương cho biết, ngày 29.5, UBND thành phố đã gửi tờ trình đề nghị HĐND xem xét, ban hành nghị quyết phê duyệt đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, Hà Nội”. Dù kế hoạch này từng được đề cập, nhưng hiện vẫn chưa nhận được sự thông qua chính thức từ chính quyền thành phố.

Hà Nội tiếp tục chưa mở rộng vùng phát thải thấp trong Vành đai 1. Thay vào đó, thành phố đề xuất tiến hành thí điểm trong phạm vi nhỏ, cụ thể tại khu phố cổ Hoàn Kiếm. Trong bối cảnh đó, khu vực này dự kiến sẽ áp dụng các quy định hạn chế phương tiện gây ô nhiễm từ ngày 1.7 tới, nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Ảnh hưởng của đề án không chỉ dừng lại ở các quy định về phương tiện, mà còn bao gồm chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy giao thông sạch, khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng và hạn chế phương tiện gây ô nhiễm. Trong tờ trình bổ sung, UBND thành phố tiếp tục khẳng định quy trình thực hiện đề án sẽ theo 3 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 7 tới, mở rộng dần phạm vi trong Vành đai 1.

Trong giai đoạn đầu từ 1.7 đến 31.12, phạm vi thí điểm bao gồm các tuyến phố như Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào… Tại đây, các phương tiện cá nhân như ô tô, xe máy sẽ bị cấm hoạt động từ 19 giờ đến 24 giờ các ngày cuối tuần. Ngoài ra, khu vực này còn có quy định cho phép phương tiện có giấy phép lưu thông hợp lệ hoặc xe ưu tiên được phép di chuyển. Đặc biệt, xe máy dùng nhiên liệu hóa thạch hoạt động dựa trên nền tảng công nghệ hỗ trợ vận tải được khuyến khích hạn chế hoặc chuyển đổi sang năng lượng sạch tuân thủ quy chuẩn khí thải do Chính phủ đề ra.

Riêng ở khu vực thứ hai, bao quanh khu phố cổ, các xe ưu tiên và xe có giấy phép vẫn được phép lưu thông. Trong khi đó, xe gắn máy kinh doanh công nghệ kết nối vận tải khuyến khích hạn chế hoạt động. Đối với xe không kinh doanh, họ sẽ được khuyến khích chuyển đổi sang năng lượng sạch theo lộ trình đề ra.

Phần lớn các quy định nhằm giảm tác động tiêu cực của phương tiện cá nhân, đồng thời bảo vệ môi trường, nhưng cũng gây ra lo ngại về tác động xã hội đặc biệt đối với các nhóm lao động dựa vào phương tiện để kiếm sống, như tài xế công nghệ, shipper.

Cốt lõi của đề án còn dự kiến mở rộng theo từng giai đoạn. Giai đoạn 2 từ tháng 1.2027 đến cuối năm, mở rộng vào khu vực quận Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Giai đoạn 3 từ 2028 đến 2029, toàn bộ Vành đai 1 sẽ áp dụng các quy định này, hướng tới mục tiêu dài hạn giảm ô nhiễm.

Hà Nội cũng dự kiến bỏ nội dung hỗ trợ tài chính trực tiếp cho cá nhân khi chuyển đổi phương tiện xanh trong đề án, nhằm đảm bảo nguồn lực ngân sách tập trung vào các đối tượng yếu thế như hộ nghèo và cận nghèo. Trước đó, dự kiến ngân sách dành cho các chính sách hỗ trợ này là hơn 6.422 tỉ đồng, nhưng đã được xem xét lại để phù hợp thực tế ngân sách của thành phố.

Thẩm tra của Ban Khoa học và Công nghệ cho biết, đề án đã được lập dự toán rõ ràng về nguồn lực từ ngân sách thành phố, nhưng thành phố cũng đề nghị bổ sung khả năng cân đối ngân sách để đảm bảo tính khả thi. Do các ý kiến trái chiều trong cộng đồng, chính quyền đã quyết định giữ nguyên chính sách hỗ trợ chính về phí, lệ phí và các chính sách vay vốn cho việc chuyển đổi phương tiện, thay vì hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt.

Hà Nội một lần nữa khẳng định cam kết hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, giảm thiểu ô nhiễm, đồng thời cân nhắc các tác động xã hội của các chính sách mới nhằm đảm bảo phù hợp với thực tế và lợi ích cộng đồng.