BƯỚC ĐI MỚI TRONG QUẢN LÝ HÓA ĐƠN ĐIỆN TỪ: AI, TRƯỜNG HỢP NÀO PHẢI, AI KHÔNG?

Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Quản lý thuế 2025 về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Dự thảo này đặt ra các nhóm đối tượng và trường hợp cụ thể về việc sử dụng hay không sử dụng hóa đơn điện tử, tạo ra những thay đổi đáng kể trong cách tổ chức, doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế.

TÁC ĐỘNG ĐÁNG CHÚ Ý TỪ DỰ THẢO

Trong đó, có 8 trường hợp không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Đầu tiên là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa hoặc dịch vụ thuộc diện lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ theo quy định pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, trừ khi họ tự đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử. Đồng thời, hộ kinh doanh có thu nhập từ cho thuê bất động sản cũng nằm trong diện này, cùng với hoạt động cung cấp sản phẩm nội dung số như giải trí, trò chơi điện tử, phim số, âm nhạc số hay quảng cáo số dành cho tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Thứ hai, các đối tượng làm đại lý xổ số, bảo hiểm, đa cấp mà đã khấu trừ thuế theo quy định cũng không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử. Ngoài ra, các khoản phí phát sinh từ hoạt động tái bảo hiểm, nhận tiền gửi, phát hành chứng chỉ tiền gửi, chứng khoán sơ cấp, bán nợ, giao dịch ngoại tệ, sản phẩm phái sinh đều nằm ngoài quy định bắt buộc này.

Tiếp theo là trường hợp góp vốn bằng tài sản của tổ chức hoặc cá nhân vào doanh nghiệp; tài sản điều chuyển giữa các công ty mẹ, các đơn vị hạch toán phụ thuộc, hoặc khi chia tách, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp. Đồng thời, việc xuất máy móc, thiết bị để cho mượn dưới dạng tài sản cố định, công cụ, dụng cụ phục vụ gia công mà không thu tiền cũng không phải sử dụng hóa đơn điện tử.

Các trường hợp khác được quy định theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP bao gồm: hàng hóa, dịch vụ xuất để phục vụ quá trình sản xuất, kinh doanh như xuất kho nội bộ, bán thành phẩm; các khoản thu liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh như tiền bồi thường, tiền thưởng, thu đòi người thứ ba trong hoạt động bảo hiểm, thu hộ, thù lao từ các cơ quan nhà nước, hoặc các khoản thu tài chính.

AI SẼ ĐƯỢC CẤP HÓA ĐƠN THEO MỖI LẦN PHÁT SINH?

Dự thảo nghị định cũng nêu rõ các đối tượng sẽ được cấp hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế theo từng lần phát sinh. Cụ thể, tổ chức không kinh doanh nhưng có phát sinh giao dịch bán hàng hóa hoặc dịch vụ thuộc diện chịu thuế theo quy định, sẽ được cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh. Đây là nhóm đối tượng cần lưu ý trong quá trình chuẩn bị chuyển đổi sang hình thức hóa đơn điện tử.

Ngoài ra, các tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh thuộc diện nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp, khi tạm ngừng hoạt động hoặc bị cưỡng chế, phá sản nhưng vẫn có hoạt động, cũng sẽ được cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh trong các tình huống cụ thể để thuận tiện cho việc quản lý, kê khai thuế.

Dự thảo nghị định này nhằm mục tiêu hiện đại hóa, đơn giản hóa quy trình quản lý thuế, đồng thời đảm bảo sự rõ ràng và minh bạch cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân liên quan. Khi có hiệu lực, nó sẽ thay thế các nghị định cũ như 123/2020/NĐ-CP và 70/2025/NĐ-CP, tạo tiền đề cho việc triển khai chính sách thuế điện tử theo hướng hiện đại, hiệu quả hơn.