XE ĐIỆN ĐANG LÀM NÓNG BỈNH CÁC CUNG ĐƯỜNG TOÀN CẦU: CHIẾN LƯỢC ĐỘT PHÁ VÀ SỨ MỆNH XANH HÓA

Châu Âu dẫn đầu cuộc cách mạng xe điện nhờ chính sách ưu đãi mạnh mẽ và sự hưởng ứng tích cực từ người tiêu dùng. Tại Đức, những khoản thưởng, trợ giá từ chính phủ đã thúc đẩy tốc độ chuyển đổi sang xe điện diễn ra nhanh chưa từng có, khiến xe hybrid và thuần điện không còn là đặc quyền của giới giàu có, mà trở thành lựa chọn phổ biến của các gia đình trung lưu, giúp giảm đáng kể chi phí vận hành và lăn bánh.

Trong khi đó, khu vực Mỹ Latinh vui mừng đón nhận mốc lịch sử: hơn 10.000 xe buýt điện đã đi vào hoạt động, theo báo cáo của Hội đồng Quốc tế về Giao thông Sạch. Trong số này, hơn 4.222 chiếc xe buýt điện đang phục vụ tại Santiago, Chile, chiếm gần 40% tổng số xe buýt chạy điện của toàn khu vực. Các quốc gia như Colombia và Brazil còn góp phần củng cố trật tự, chiếm đến 80% thị phần xe công cộng xanh của châu lục. Những chiếc xe buýt chạy diesel xả khói đen đã dần bị thay thế bằng các phương tiện êm ái, giúp giảm tới 85% khí thải nhà kính dựa theo mạng lưới điện địa phương.

Trong khu vực Đông Nam Á, chính sách đột phá tại Lào đã gây chú ý. Chính phủ nước này đã tạm ngừng nhập khẩu xe xăng, dầu diesel đến hết năm 2026, từ ngày 1.6 vừa qua. Cùng với chính sách miễn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện dưới 50.000 USD, Lào còn ký kết hợp tác đặc biệt với 27 đối tác công tư để xây dựng hệ thống trạm sạc, trung tâm đổi pin và các gói hỗ trợ tài chính nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh hoàn toàn. Mục tiêu của quốc gia này là đưa tỷ lệ xe điện tham gia giao thông lên 30% vào năm 2030, nhằm giảm chi phí nhập khẩu nhiên liệu và cải thiện chất lượng không khí.

Ở châu Phi, cuộc cách mạng xanh bắt đầu âm thầm nhưng mạnh mẽ qua các phương tiện bình dân nhất: xe máy điện. Với hơn 30 triệu xe ôm chạy bằng xăng, các tài xế tại châu lục này đang đối mặt với chi phí vận hành cao và nguy cơ ô nhiễm ngày càng trầm trọng. Các công ty như Spiro đã tung ra hơn 100.000 xe máy điện, xây dựng 2.500 trạm đổi pin và thực hiện thành công hơn 30 triệu lượt hoán đổi pin cho tài xế. Chất lượng dòng pin NMC mới còn thể hiện khả năng chịu đựng khi bị xe tải nặng cán qua, rồi vẫn hoạt động bình thường. Tốc độ sạc nhanh giúp các tài xế có thể chạy xe cả ngày, tiết kiệm chi phí, giảm khí thải và nâng cao thu nhập.

Việt Nam cũng đang trong cuộc đua chuyển đổi năng lượng. Chính phủ đã yêu cầu tất cả ô tô, xe máy phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt vào năm 2030. Hình thức hỗ trợ cũng được đẩy mạnh, như hệ thống trạm đổi pin của VinFast dự kiến đạt 60.000 trạm trên toàn quốc trong quý hai năm 2026. Các chính sách hỗ trợ tài chính và phát triển hạ tầng là yếu tố then chốt để biến giấc mơ xanh thành hiện thực, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, nơi ô nhiễm không khí đang ngày càng gia tăng.

Chuyên gia nhận định, để đạt được mục tiêu chuyển đổi thực sự, Việt Nam cần đẩy mạnh xây dựng mạng lưới trạm sạc, ban hành chính sách ưu đãi đủ mạnh và thúc đẩy người tiêu dùng tự tin từ bỏ xe xăng. Kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển cho thấy, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách và doanh nghiệp là chìa khóa dẫn đường cho làn sóng xe điện toàn cầu.