TRIỂN KHAI ĐÀO TẠO BẰNG NGOẠI NGỮ TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC VIỆT NAM: Cần Cầu Thận Trọng Và Chuyển Đổi Sáng Tạo
Chính phủ Việt Nam vừa ban hành Nghị định số 222/2025/NĐ-CP nhằm thúc đẩy việc dạy và học bằng tiếng nước ngoài trong các cơ sở giáo dục, mở ra nhiều cơ hội mới cho giáo dục quốc gia nhưng cũng đặt ra không ít thách thức.
TỪ TIỂU HỌC ĐẾN ĐẠI HỌC
Với các trường phổ thông thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông của Việt Nam, việc dạy và học một số môn, hoạt động giáo dục bằng tiếng nước ngoài đã được quy định rõ ràng. Trong đó, ưu tiên dành cho các môn toán học, khoa học tự nhiên, công nghệ và tin học. Việc thực hiện này bắt đầu từ cấp tiểu học và dự kiến mở rộng trong thời gian tới.
Trong lĩnh vực đại học, các chương trình và giáo trình đã được phê duyệt có thể giảng dạy một phần hoặc toàn bộ bằng tiếng nước ngoài. Các đơn vị đào tạo cần đảm bảo tài liệu giảng dạy phải qua thẩm định và phê duyệt của hiệu trưởng, dựa trên quy trình nghiêm ngặt nhằm nâng cao chất lượng đào tạo quốc tế.
SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC GIÁO VIÊN
Nghị định khuyến khích áp dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong các hoạt động giảng dạy bằng ngoại ngữ, nhằm tăng cường hiệu quả đào tạo.
Đồng thời, yêu cầu về năng lực ngoại ngữ của người dạy cũng được đặt ra rõ ràng. Giáo viên tiểu học và trung học phổ thông bắt buộc có năng lực tối thiểu bậc 4 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 cấp của Việt Nam, trong khi giáo viên trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp phải đạt tối thiểu bậc 5. Giảng viên đại học cần đáp ứng yêu cầu hệ số ngoại ngữ để phù hợp với chương trình đào tạo, tối thiểu bậc 5. Những người từng học chương trình ĐH, thạc sĩ, tiến sĩ ở nước ngoài hoặc có bằng cử nhân, sư phạm ngoại ngữ tại Việt Nam sẽ được miễn yêu cầu này.
HỌC PHÍ VÀ CƠ CHẾ TÀI CHÍNH
Về mặt tài chính, nghị định quy định rõ về thu phí tại các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập dựa trên nguyên tắc tính đúng, tính đủ và phù hợp với khả năng của người học. Đối với các trường đại học công lập, mức thu học phí sẽ căn cứ vào khả năng tự chủ tài chính của từng trường, phù hợp với quy định của luật Giáo dục đại học và các chính sách của Chính phủ.
MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN ĐẾN NĂM 2035
Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt mục tiêu đến năm 2035, tất cả học sinh phổ thông đều được học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai qua các cấp độ từ 1 đến 3. Ở bậc đại học, các cấp độ nâng cao từ 4 đến 6 cũng sẽ được đưa vào chương trình giảng dạy. Một số thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM đã bắt đầu thí điểm dạy học bằng tiếng Anh trong các môn khoa học tự nhiên tại các trường công lập.
Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất vẫn là thiếu hụt giáo viên đạt yêu cầu về năng lực ngoại ngữ để đảm nhận các môn học bằng ngoại ngữ, buộc các địa phương phải tìm giải pháp đào tạo bồi dưỡng và tăng cường nguồn nhân lực chất lượng cao.
Chương trình này mở ra một bước tiến lớn cho nền giáo dục Việt Nam, song cũng đặt ra yêu cầu về sự chuẩn bị kỹ lưỡng, phối hợp chặt chẽ và đổi mới sáng tạo nhằm thực hiện thành công mục tiêu phát triển bền vững trong tương lai.