NHỮNG TIN ĐỒN VÀ NHIỀU TRẦN TRỪNG VỀ NƠI CHỒN CẤT LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ MINH KHAI

Trong đơn gửi các cơ quan chức năng, bà Lê Nguyễn Hồng Minh, con gái duy nhất của cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong và liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai, đã bày tỏ hy vọng được xác nhận vị trí an nghỉ của mẹ mình—một nữ anh hùng của cách mạng Việt Nam. Bà tha thiết đề xuất chính quyền xem xét, xác minh và lập hương án tưởng niệm tại nơi bà tin là nghĩa trang cũ Đất Thánh Chà, nơi các chứng cứ lịch sử và truyền thống gia đình cho thấy mẹ bà đã được chôn cất sau vụ xử bắn năm 1941.

Theo những tài liệu lịch sử, ngày 28.8.1941, thực dân Pháp xử bắn các nhà lãnh đạo Võ Văn Tần, Hà Huy Tập, Nguyễn Hữu Tiến và Nguyễn Thị Minh Khai tại khu vực gần Giếng Nước, nay là gần Bệnh viện Hóc Môn, TP.HCM. Đã tròn 85 năm trôi qua, gia đình bà vẫn chưa thể tìm thấy hài cốt của nữ liệt sĩ. Trước tuổi cao sức yếu, bà vẫn day dứt trong lòng mong mỏi tìm lại nơi chôn cất mẹ.

Bà Minh đã tích lũy nhiều chứng cứ, trong đó có các lời kể và dẫn chứng từ những nhân chứng trực tiếp và gián tiếp. Trong đó, bà nhắc đến lời kể từ chính bà ngoại Đậu Thị Thư—mẹ của Nguyễn Thị Minh Khai—đã thường xuyên khấn rằng con gái mình được an táng tại nghĩa trang Đất Thánh Chà. Những lời này đã để lại trong bà một niềm tin sâu sắc về nơi an nghỉ của mẹ.

Nhân chứng khác là bà Nguyễn Thị Năm, em gái của nữ giao liên bí danh Hai Sóc, từng chứng kiến trực tiếp vụ xử bắn tại nhà thương Hóc Môn và đã xác nhận, ngay sau đó, bà đã tìm hiểu và biết được các liệt sĩ được chôn tại nghĩa trang của người Ấn Độ đối diện nghĩa trang Đất Thánh Tây xưa. Thậm chí, bà còn hối lộ người gác cổng và được thông báo rằng các nhà lãnh đạo chính trị bị xử tử đã được chôn cất ở đó.

Thêm vào đó, giáo sư Trần Văn Giàu, nguyên Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, đã kể lại việc ông từng biết khu vực nghĩa trang Đất Thánh Chà khi đó được đào xuống để khảo cổ, và ông nghi ngờ hài cốt của các lãnh đạo tiền bối, bao gồm cả bà Nguyễn Thị Minh Khai, có thể nằm trong đó.

Dựa trên các chứng cứ và lời kể này, bà Minh thể hiện niềm tin chắc chắn rằng hài cốt của mẹ đang nằm tại vùng đất nghĩa trang cũ. Tuy nhiên, hiện nay, khu vực này đã chuyển thành khu dân cư và đường giao thông, khiến việc tìm kiếm chính xác trở nên bất khả thi. Bà không yêu cầu cơ quan chức năng phải đào bới, phá bỏ khu vực, mà mong muốn nhà nước có cơ chế xác minh chính thức, công nhận nơi chôn cất này và xây dựng công trình tưởng niệm, như một biện pháp giáo dục và thể hiện lòng tri ân đối với những người anh hùng.

Trong đơn, bà Minh gửi lời kêu gọi các cấp lãnh đạo hiểu và quan tâm đến ước nguyện của gia đình, đồng thời đề nghị nhà nước dựa trên các dữ kiện lịch sử để xác minh, công nhận nghĩa trang cũ là nơi yên nghỉ phù hợp của mẹ. Bà mong muốn có một hương án hoặc bia tưởng niệm tại khu vực còn lại, làm nơi thắp nhang, tri ân và giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ mai sau.

Bà bày tỏ: mỗi lần nghĩ về cha mẹ, trái tim lại quặn thắt nỗi xót xa vì chưa thể chính thức xác nhận nơi an nghỉ của mẹ theo truyền thống Việt Nam. Với tuổi cao và trách nhiệm của người đảng viên, bà tha thiết mong các cơ quan chức năng giúp đỡ để gia đình được trọn vẹn niềm tin và sự tưởng nhớ xứng đáng đối với mẹ, nữ anh hùng dân tộc đã anh dũng hy sinh cho Tổ quốc.