NHIỀU Ý KIẾN ĐỐI VỚI SỬ DỤNG THUẾ KHOÁN TRONG THỜI KỲ CHUYỂN ĐỔI

VIỆN KINH TẾ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HỖ TRỢ HỘ KINH DOANH CÁ NHÂN

Gần đây, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường đã gửi công văn kiến nghị Thủ tướng Chính phủ đề xuất nhiều giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh cá thể. Trong đó, đáng chú ý là ý tưởng nghiên cứu thực hiện chính sách thuế khoán trở lại đối với các hộ có doanh thu dưới 5 tỷ đồng mỗi năm.

Sau phản hồi này, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu, xem xét các kiến nghị phù hợp theo chức năng nhiệm vụ của ngành.

Tuy nhiên, phản ứng trái chiều đã xuất hiện. Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho rằng không nên vội vàng quay trở lại cơ chế thuế khoán dù cho ngưỡng doanh thu nào đi nữa. Ông nhấn mạnh rằng việc xóa bỏ thuế khoán nhằm nâng cao tính minh bạch, công bằng trong nghĩa vụ thuế là hướng đi đúng đắn. Tuy nhiên, so với thực tế, nhiều hộ kinh doanh vẫn còn ngần ngại hoặc không sẵn sàng thích ứng với phương thức khai thuế mới hiện nay.

Việc chuyển đổi từ chế độ thuế khoán sang khai thuế theo nguyên tắc tự kê khai đã diễn ra từ ngày 1.1, và hiện tại, phần lớn hộ kinh doanh đã chuyển sang hình thức khai thuế theo luật quy định. Dù vậy, không ít hộ còn tâm lý bấp bênh, chờ đợi các điều chỉnh chính sách tiếp theo do gặp nhiều khó khăn trong việc lập và quản lý sổ sách, hóa đơn, chứng từ. Đặc biệt, những người kinh doanh nhỏ lẻ thường e ngại sai sót hoặc bị xử phạt.

Chuyên gia Nguyễn Văn Được đề xuất các giải pháp nhằm giảm bớt áp lực, như tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, mở rộng các đối tượng được hưởng chế độ đơn giản, đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, và số hóa dữ liệu giao dịch để minh bạch hơn. Khi các hoạt động này phát triển mạnh mẽ, nhu cầu quay trở lại thuế khoán sẽ tự nhiên giảm xuống.

LỘ TRÌNH ÁP DỤNG THUẾ KHOÁN THEO NGƯỠNG DOANH THU VÀ NGÀNH NGHỀ

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, nhấn mạnh rằng, việc thích nghi với chính sách thuế mới cần thời gian từ 1,5 đến 2 năm. Tuy nhiên, thực tế hiện tại, thời gian này quá ngắn để các hộ kinh doanh cá thể có thể hòa nhập một cách hiệu quả.

Chuyên gia đề xuất nên áp dụng chính sách thuế khoán theo lộ trình, dựa trên ngưỡng doanh thu và ngành nghề. Đồng thời, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định rõ điều kiện để hộ kinh doanh có thể áp dụng thuế khoán. Cân nhắc ngưỡng doanh thu 5 tỷ đồng là một đề xuất, nhưng cũng cần các ngành nghề đặc thù như bán hàng rong, tiểu thương tại chợ, cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ…

Khi các điều kiện này được xác lập rõ ràng, cộng với việc thúc đẩy sử dụng phương thức thanh toán không tiền mặt và hóa đơn điện tử, khả năng áp dụng thuế khoán sẽ dần thu hẹp. Khi đó, các hộ có điều kiện thuận lợi hơn sẽ được khuyến khích và ưu tiên chuyển đổi sang hình thức kê khai, phù hợp hơn với thực tế nền kinh tế số.

Chuyên gia cũng đề xuất, trong giai đoạn chuyển tiếp, Chính phủ có thể cho phép các hộ kinh doanh lựa chọn hình thức tính thuế theo phần trăm doanh thu hoặc lợi nhuận từ năm 2026 hoặc 2027. Điều này nhằm tạo điều kiện thích nghi dần dần, trước khi quy định bắt buộc áp dụng theo phương pháp lợi nhuận đối với các doanh thu lớn hơn 3 tỷ đồng.

Chính sách dài hạn cần hướng tới thúc đẩy các hộ tự nguyện chuyển đổi sang hình thức doanh nghiệp, kèm theo các chương trình giảm trừ gia cảnh và tính thuế theo bậc lũy tiến để phù hợp hơn với khả năng thu nhập của từng nhóm hộ kinh doanh cá thể.

TẦM NHÌN VÀ CHIẾN LƯỢC CỦA NGÀNH THUẾ TRONG GIAI ĐOẠN CHUYỂN ĐỔI

Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn mới đây đã khẳng định, khi có các đề xuất thực sự khả thi giúp thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp, ngành thuế luôn sẵn sàng nghiên cứu và tham mưu phù hợp với các cấp có thẩm quyền. Ngành thuế tiếp tục rà soát, điều chỉnh các quy định hiện hành, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện tốt hơn cho các hộ kinh doanh trong quá trình thích nghi với các quy định mới.