THƯỢNG VỊEN MỸ BỎ PHẾ QUYỀN LỰC CHIẾN TRANH CỦA TRUMP VỚI IRAN

Vào ngày 23.6, Thượng viện Mỹ đã thực hiện một bước tiến quan trọng trong việc kiểm soát quyền lực chiến tranh, khi bỏ phiếu với tỷ lệ 50 phiếu thuận và 48 phiếu chống để thông qua một nghị quyết về quyền lực chiến tranh. Đây là nghị quyết đã từng được Hạ viện thông qua trong tháng này và không cần chữ ký của tổng thống để có hiệu lực. Trong cuộc bỏ phiếu này, có hai nghị sĩ Cộng hòa không bỏ phiếu, thể hiện sự chia rẽ trong nội bộ đảng.

Nghị quyết yêu cầu tổng thống phải xin phép quốc hội trước khi sử dụng lực lượng quân sự chống lại Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau khi ông Trump cử Phó tổng thống J.D. Vance đi Thụy Sĩ để đàm phán một thỏa thuận nhằm hạ nhiệt cuộc xung đột mà Mỹ và Israel bắt đầu từ tháng 2.

Lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện, Chuck Schumer, đã tổ chức họp báo vào ngày 23.6 để nhấn mạnh vai trò của nghị quyết này trong việc thúc đẩy sự giám sát của quốc hội đối với các hành động quân sự của tổng thống. Nghị quyết yêu cầu ông Trump phải xin phép quốc hội trước khi triển khai bất kỳ lực lượng vũ trang nào nhằm đối phó với Iran, đồng thời phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về khả năng xung đột lan rộng.

Diễn biến này cho thấy mức độ quan tâm đặc biệt của quốc hội đối với quyền hạn của tổng thống trong việc sử dụng lực lượng quân sự. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Nghị quyết về Quyền lực chiến tranh, hay còn gọi là Đạo luật Quyền lực chiến tranh, được ban hành vào năm 1973, cả hai viện của quốc hội cùng thống nhất thông qua một nghị quyết yêu cầu tổng thống rút quân khỏi các xung đột.

Theo các chuyên gia pháp lý, trước đây chưa từng có nghị quyết như vậy được lưỡng viện thông qua mang tính ràng buộc pháp lý. Một phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ vào năm 1983 đã nhấn mạnh rằng các biện pháp như vậy phải được trình lên tổng thống để ký hoặc phủ quyết mới có hiệu lực. Tuy nhiên, Nhà Trắng hiện nay khẳng định rằng Đạo luật Quyền lực chiến tranh không hợp hiến và không có tính ràng buộc pháp lý.

Trong phản ứng ngày 23.6, một quan chức Nhà Trắng cho biết cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện không mang nhiều ý nghĩa vì các nghị quyết này không được trình lên tổng thống và không có hiệu lực pháp lý. Người này cũng nhấn mạnh rằng nghị quyết chỉ mang tính biểu tượng và mới chỉ do có hai thượng nghị sĩ Cộng hòa vắng mặt. Đồng thời, quan chức này nhấn mạnh rằng nghị quyết liên quan đến việc rút quân của ông Trump khỏi cuộc xung đột mà Nhà Trắng cho rằng đã chấm dứt bằng thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 7.4.

Cùng với diễn biến trong nội bộ chính trị Mỹ, cuộc bỏ phiếu này phản ánh sự gia tăng lo ngại về khả năng leo thang chiến tranh tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là với Iran, khi quốc hội đang cố gắng thắt chặt kiểm soát đối với hành động của tổng thống trong lĩnh vực quân sự.