BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐÃ ĐẾN GẦN MỖI NGƯỜI, ĐÒI HỎI HÀNH ĐỘNG GẦN HƠN BAO GIỜ HẾT

Khi nhắc về biến đổi khí hậu, nhiều người nghĩ đó là vấn đề của những vùng xa xôi như Bắc Cực hay các quốc gia đang phát triển. Nhưng thực tế, biến đổi khí hậu đã bám chặt vào cuộc sống hàng ngày của chúng ta, từ những trận nắng nóng kéo dài, nhiệt độ phá vỡ mọi kỷ lục, gây khốn đốn cho cuộc sống và sản xuất kinh doanh. Sản lượng tiêu thụ điện liên tục tăng, các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ quét, sạt lở, mưa đá xảy ra thường xuyên hơn, khiến cảnh báo về sự khẩn cấp của cuộc chiến chống biến đổi khí hậu trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.

Nhà báo Lâm Hiếu Dũng cảnh báo rằng, tháng 6 hàng năm không chỉ là tháng của những ngày lễ vinh danh môi trường mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của mỗi chúng ta trong việc ứng phó với khủng hoảng khí hậu ngày càng tăng. Trước đây, nhiều người còn xem biến đổi khí hậu như một vấn đề xa vời, chỉ xảy ra ở Bắc Cực, hay trên đại dương mênh mông. Nhưng giờ đây, chúng ta đang sống trong thời kỳ biến đổi khí hậu thường xuyên, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hằng ngày của từng người, từng cộng đồng.

Chuyển đổi xanh: TRÁCH NHIỆM CỦA MỖI NGƯỜI

Trước những hình thái khắc nghiệt của thời tiết, từ nắng nóng gay gắt đến các đợt mưa lũ dữ dội, rõ ràng biến đổi khí hậu đã đi vào từng mái nhà, từng công trình và từng hoạt động kinh tế. Tác động của nó không chỉ về mặt môi trường mà còn về đời sống, sức khỏe cộng đồng và nền kinh tế quốc gia. Tình trạng trái đất nóng lên liên tục, băng tan, mực nước biển dâng cao, hạn hán, cháy rừng, mất đa dạng sinh học đang cảnh báo về giới hạn của tự nhiên đã bị đẩy tới ngưỡng nguy hiểm, đòi hỏi mỗi cá nhân, doanh nghiệp và chính phủ phải có trách nhiệm và hành động quyết liệt hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định rằng chuyển đổi xanh không chỉ là mục tiêu của chính sách mà còn là động lực để nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước. Các ưu tiên gồm phát triển năng lượng tái tạo, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch, thúc đẩy công nghiệp ít phát thải, xây dựng giao thông và công trình xanh, vật liệu mới thân thiện môi trường. Trong đó, doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm, chính là lực lượng đổi mới công nghệ, tổ chức lại chuỗi cung ứng, tạo ra việc làm xanh và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe.

THỰC TẾ VÀ NHU CẦU CHUYỂN ĐỔI XANH: ĐỘ VÊNH ĐANG GÂY CẢN TRỞ

Trong thực tế, chuyển đổi xanh như một yêu cầu bắt buộc hơn là lựa chọn tự nguyện. Các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển bền vững phải thích nghi, từ việc tiếp cận nguồn vốn xanh, mở rộng hợp tác quốc tế đến việc đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường ngày một khắt khe hơn. Thế giới đang xây dựng hàng rào kỹ thuật, áp dụng cơ chế định giá carbon, dự kiến từ năm 2026 tại EU. Việt Nam cũng đã có cam kết giảm phát thải ròng về 0 vào năm 2050, xây dựng tiêu chuẩn phát thải, sàn giao dịch carbon. Thế hệ tiêu dùng mới, đặc biệt giới trẻ, ngày càng ưu tiên lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường, điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi để phù hợp.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh không phải lúc nào cũng diễn ra suôn sẻ. Các lĩnh vực lớn như giao thông, năng lượng sạch, đều gặp nhiều thách thức. Dù đã có các chính sách như đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng, xây dựng thị trường carbon nội địa, thì tiến trình vẫn chậm hơn mong đợi. Việc chuyển nguồn sang năng lượng tái tạo, phát triển xe điện, mở rộng tín dụng xanh vẫn còn nhiều khó khăn, thiếu hụt cơ chế hỗ trợ tài chính, gây cản trở lớn đối với các doanh nghiệp.

SONG HỒI CHUẨN BỊ CÒN CHẬM

Nhà báo Lâm Hiếu Dũng đặt câu hỏi về sự chênh lệch giữa nhu cầu và thực tế chuyển đổi xanh. Tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, việc chuyển đổi xe cộ sang điện chưa được đẩy mạnh đúng tiến độ, trong khi nhu cầu năng lượng sạch ngày càng tăng cao. Các dự án lớn về năng lượng mặt trời, gió còn chậm trễ do nhiều vướng mắc về thủ tục, thiếu nguồn vốn tín dụng xanh đáng kể. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp mệt mỏi, chậm bước vì không thể tiếp cận nguồn lực tài chính cần thiết để đầu tư công nghệ.

Cam kết giảm phát thải về 0 vào năm 2050 và vị thế là một trong những quốc gia tiên phong trong khu vực đặt ra những yêu cầu cấp bách: nếu không tăng tốc chuyển đổi, Việt Nam có thể bị bỏ lại phía sau, phát triển không bền vững. Người viết nhấn mạnh rằng trễ trong chuyển đổi xanh không chỉ là mất cơ hội mà còn là rủi ro lớn cho tương lai kinh tế đất nước. Việt Nam cần hành động quyết liệt, thẳng thắn hơn nữa, chia sẻ những khó khăn, thách thức để cùng nhau tìm ra giải pháp thúc đẩy quá trình này nhanh hơn, hiệu quả hơn. Đó là trách nhiệm của mỗi người, của toàn xã hội, để bảo vệ môi trường và phát triển bền vững cho thế hệ tương lai.