VĂN BẢN CỦA TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM: GẶP KHỦNG HOẢNG GIÁO DỤC VỚI NHỮNG NHIỆM VỤ HÀNG ĐẦU

THIẾU GIÁO VIÊN – ĐIỂM NGHẼN LỚN CẦU HỌC

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, những kết quả ban đầu trong việc thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW mới chỉ là bước đầu. Công tác chuẩn bị cho năm học mới 2026 – 2027 vẫn chưa đáp ứng đúng yêu cầu đề ra. Tình trạng thiếu hụt giáo viên cục bộ, đặc biệt ở một số khu vực, là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay. Đồng thời, cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ giảng dạy vẫn chưa đủ tiêu chuẩn, gây ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Chi phí học tập, dạy thêm, thi cử, tuyển sinh vẫn đặt gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội.

Bên cạnh đó, các vấn đề về cạnh tranh vào các trường công lập, trường chất lượng cao tiếp tục diễn ra khốc liệt, cùng với chênh lệch về chất lượng giữa các trường, tạo ra khoảng cách lớn trong hệ thống giáo dục. Môi trường giáo dục còn tồn tại nhiều rủi ro về an toàn, văn hóa ứng xử và sức khỏe tâm thần của học sinh. Bạo lực học đường ngày càng phức tạp, trong khi quản lý trong lĩnh vực này còn nặng về hành chính. Đặc biệt, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học chưa có đột phá rõ nét, hệ thống quản lý vẫn còn nhiều bất cập.

TẠO ĐỘT PHÁ TRONG CHÍNH SÁCH VÀ QUẢN LÝ

Trong kết luận, Tổng Bí thư Tô Lâm đề ra các nhiệm vụ trọng tâm cho Đảng ủy Chính phủ, Ban Tổ chức Trung ương, Bộ Nội vụ và Bộ GD-ĐT. Một trong những yêu cầu quan trọng là chấm dứt tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ; đảm bảo nguyên tắc “ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”. Đồng thời, đề xuất chuyển đổi cơ chế giao chỉ tiêu, biên chế “cứng” sang linh hoạt hơn, cho phép luân chuyển giáo viên giữa các trường trong cùng một địa bàn để tối ưu hóa nguồn lực.

Bộ GD-ĐT được giao phối hợp hoàn thiện hồ sơ báo cáo cấp có thẩm quyền đề án cải cách chính sách tiền lương, nhằm sớm nâng mức lương nhà giáo lên cao nhất trong thang bậc lương của ngành nghề. Ngoài ra, cần có cơ chế đặc thù để thu hút các chuyên gia giỏi, nhà khoa học đầu ngành tham gia giảng dạy và nghiên cứu. Phát triển các chế độ khuyến khích sinh viên giỏi và giáo viên xuất sắc, đặc biệt là từ các thành phố, đô thị, để luân chuyển về các vùng nông thôn và khu vực khó khăn.

Chuyển tư duy từ quản lý sang quản trị phát triển giáo dục cũng là trọng tâm. Các quy định và định mức đã lạc hậu cần được rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện cho giáo viên tập trung vào chuyên môn và học sinh. Dữ liệu giáo dục cần được cập nhật chính xác, đầy đủ, thống nhất để phục vụ công tác hoạch định chính sách và thực thi.

PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC GIAI ĐOẠN MỚI VỚI CÔNG BẰNG

Trong bối cảnh mới, bảo đảm công bằng trong giáo dục là nhiệm vụ trọng yếu. Bộ GD-ĐT cần xây dựng bộ chỉ số theo dõi công bằng giáo dục giữa các vùng miền, nhóm dân cư và nhóm yếu thế. Nguyên tắc hỗ trợ tập trung vào những nơi khó khăn hơn, và đãi ngộ giáo viên làm việc tại các vùng đặc biệt cần được quan tâm đặc biệt.

Cơ chế tài chính và đầu tư cũng phải hướng vào phát triển bền vững, có trọng điểm rõ ràng, xem giáo dục là trung tâm của chiến lược phát triển. Tiến trình tổ chức thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW sẽ được giám sát chặt chẽ hơn, với các mục tiêu cụ thể, chỉ số rõ ràng, nguồn lực bố trí hợp lý, và trách nhiệm rõ ràng cho từng đơn vị.

Hưởng ứng việc nhân rộng các mô hình thành công, cần kịp thời khen thưởng, biểu dương các tập thể, cá nhân điển hình trong cải thiện chất lượng giáo dục, đồng thời xử lý nghiêm các vụ tiêu cực, tham nhũng và lãng phí. Các bộ, ngành, đơn vị, doanh nghiệp phải nâng cao vai trò trong việc đồng hành, hỗ trợ sự phát triển của ngành giáo dục, không để xảy ra tình trạng “khoán trắng” trách nhiệm cho ngành này.

Thúc đẩy một nền giáo dục công bằng, phát triển toàn diện và bền vững là nhiệm vụ chiến lược hàng đầu của ngành giáo dục trong giai đoạn tới.