KÝ HỢP ĐỒNG KHÔNG ĐỌC ĐIỀU KHẢO, HỌA PHẢI “NGẬM” HẬU QUẢ

Nguyễn Minh Quân, 26 tuổi, làm việc tại TP.HCM, chia sẻ trải nghiệm về việc ký hợp đồng thuê phòng mà không đọc điều khoản. Quân kể lại rằng hợp đồng dài gần 15 trang, nhưng do nghĩ rằng hợp đồng cho thuê nhà nào cũng giống nhau và vì không hiểu hết nội dung, anh đã ký luôn sau khi lướt qua các phần quan trọng như giá thuê, tiền cọc, thời hạn. Điều này khiến Quân sau đó gặp rắc rối khi chủ nhà từ chối trả lại tiền cọc sau khi anh chuyển đi sớm, theo đúng điều khoản trong hợp đồng quy định người thuê chấm dứt hợp đồng trước hạn sẽ mất tiền cọc và phải báo trước 60 ngày, điều mà anh chưa từng nghe đến trước đó.

Chuyện của Quân không phải cá biệt. Nhiều người trẻ cũng mắc sai lầm tương tự trong các giao dịch hàng ngày. Lê Thu Hà, 23 tuổi, kể về việc tải một ứng dụng chỉnh sửa ảnh miễn phí 7 ngày nhưng bị trừ gần 3 triệu đồng sau khi hệ thống tự động gia hạn dịch vụ, do cô không đọc kỹ điều khoản quy định sau thời gian dùng thử. Chị Trần Thị Thanh Trúc, 32 tuổi, cho biết nhiều hợp đồng hoặc điều khoản trong các dịch vụ, ứng dụng thường không có quyền lựa chọn rõ ràng, buộc người dùng phải nhắm mắt đồng ý để có thể sử dụng tiếp các dịch vụ mình mong muốn.

Thậm chí, có những người chưa từng đọc hết các điều khoản, chỉ đọc khi đã gặp phải rắc rối, như bị phạt, mất tiền, hoặc phải bồi thường sau các vụ va chạm. Các chuyên gia tâm lý lý giải hiện tượng này là hệ quả của nhịp sống số. Chuyên gia Đỗ Thành Trí nhận định rằng các giao dịch ngày nay được thiết kế để diễn ra nhanh, các thao tác đơn giản trên điện thoại khiến việc dừng lại để đọc hàng chục trang điều khoản trở thành điểm ngắt, gây trở ngại họ muốn tránh. Thêm vào đó, tâm lý “chắc không sao đâu” khiến nhiều người nghĩ doanh nghiệp lớn sẽ không làm điều bất lợi cho họ hoặc tự tin rằng có thể giải thích sau nếu có vấn đề xảy ra.

Theo chuyên gia Vũ Minh Tiến, thói quen bỏ qua điều khoản này còn tạo thành phản xạ tự nhiên, làm giảm ý thức cảnh giác của người dùng khi ký hợp đồng hay xác nhận giao dịch điện tử, dẫn đến những rủi ro không lường trước được. Một thực trạng nguy hiểm khác là sự hiểu lầm của nhiều người trẻ rằng họ có thể phủ nhận trách nhiệm nếu không đọc hoặc hiểu rõ hợp đồng. Luật sư Võ Minh Tú nhấn mạnh rằng, theo nguyên tắc pháp luật, việc ký tên hoặc xác nhận đồng ý đều thể hiện sự chấp thuận với các điều khoản mà không cần phải đọc kỹ. Do đó, ý kiến cho rằng không hiểu hoặc không đọc hết nội dung khi ký hợp đồng là một suy nghĩ nguy hiểm, có thể dẫn đến những tranh chấp pháp lý không mong muốn.

Chuyên gia khuyến cáo mỗi cá nhân nên dành thời gian đọc kỹ các điều khoản, đặc biệt là phần liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình, trước khi ký kết hợp đồng. Khi phát hiện những nội dung chưa rõ hoặc chưa đồng ý, cần yêu cầu bên đối tác chỉnh sửa hoặc làm rõ trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Trách nhiệm bảo vệ lợi ích của chính mình bắt nguồn từ việc chủ động tìm hiểu nội dung hợp đồng, tránh những rắc rối, thiệt hại đáng tiếc về sau.