PHỔ ĐIỂM MÔN TIẾNG ANH CHẠM ĐỈNH TỐI, GỐC RỄ TỪ ĐÂU?

Trong số năm chuyên gia do Bộ Giáo dục và Đào tạo mời đánh giá phổ điểm các kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm nay, có ba người đề cập trực tiếp đến chất lượng môn tiếng Anh. Cả ba đều nhận định điểm trung bình môn ngoại ngữ này đang thấp nhất trong tất cả các môn thi, với khoảng 50% thí sinh (TS) dưới điểm trung bình.

PHỔ ĐIỂM TỔ HỢP D01 VÀ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA MÔN TIẾNG ANH

Khi so sánh phổ điểm của các tổ hợp tuyển sinh năm nay, không khó nhận thấy rằng môn tiếng Anh có tác động lớn đến mặt bằng chung của điểm số. Trong tổ hợp A01 (toán, lý, tiếng Anh), điểm trung bình đạt 18,41 điểm, thấp hơn gần 1 điểm so với tổ hợp A00 (toán, lý, hóa) – trung bình 19,41 điểm. Nguyên nhân chính là do điểm trung bình môn tiếng Anh trong tổ hợp này chỉ đạt 5,07 điểm, còn có tới 50,25% TS dưới trung bình và số TS đạt điểm 10 không nhiều (chỉ 15,9% đạt từ 7 điểm trở lên).

Tương tự, trong tổ hợp D01 (toán, văn, tiếng Anh), phổ điểm cũng bị kéo xuống bởi điểm môn này. Dù môn văn có điểm trung bình khá cao (6,5) và phần lớn TS đạt từ 7 điểm trở lên, nhưng sự xuất hiện của môn tiếng Anh với điểm trung bình chỉ 5,07 làm cho tổng điểm tổ hợp chỉ đạt trung bình 19,01.

NHIỀU NGƯỜI PHẢN ỨNG VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ ĐỀ THI

Các chuyên gia đều cho rằng phổ điểm thấp thể hiện rõ vấn đề chất lượng dạy và học môn tiếng Anh trong nhà trường. GS Nguyễn Đình Đức từ Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết: “Tiếng Anh vẫn cần phải đầu tư, đổi mới phương pháp mạnh mẽ hơn nữa để các em có hành trang hội nhập quốc tế.” PGS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, nhấn mạnh: “Chúng ta sẽ phải tập trung hơn nữa vào việc đổi mới cách thức dạy và học môn tiếng Anh.”

Tuy nhiên, GS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục VN, lại có quan điểm khác. Ông cho rằng phổ điểm thấp chưa chắc phản ánh đúng năng lực của học sinh mà phần lớn do đặc thù đề thi năm nay. Vì môn này tự chọn, các thí sinh có năng lực yếu hơn thường không thi hoặc chọn môn khác, trong khi những người có năng lực tốt sẽ miễn thi hoặc quy đổi điểm. Chẳng hạn, năm ngoái điểm trung bình môn tiếng Anh cũng thấp, nhưng xu hướng này ngày càng rõ nét hơn do sự khác biệt trong cách chọn môn thi.

NGUYÊN NHÂN GÂY RA PHỔ ĐIỂM THẤP VÀ ĐÁP ỨNG TỐT VỀ THỰC TẾ

Theo phân tích của báo Thanh Niên, chất lượng đề thi tiếng Anh chính là yếu tố then chốt gây ra phổ điểm thấp. Nhiều TS và giáo viên cảm nhận đề thi dễ hơn so với các năm trước, thể hiện qua tỷ lệ đạt điểm từ 7 trở lên và điểm 10 cao hơn. Cụ thể, năm nay tỷ lệ TS đạt từ 7 điểm trở lên là 15,9%, với 311 em đạt điểm 10, trong khi năm ngoái lần lượt là 15,14% và 141 em.

Trong khi đó, dữ liệu từ Bộ cho thấy điểm trung bình môn tiếng Anh chỉ đạt 5,07 điểm, nhiều TS đạt mức điểm thấp hơn, trong đó có tới hơn 50% thí sinh dưới trung bình. Các chuyên gia phân tích rằng, phổ điểm thấp không hẳn phản ánh việc dạy học không tốt mà còn do đề thi có phần vượt quá giới hạn của chương trình phổ thông, cùng với xu hướng dùng chứng chỉ quốc tế để xét miễn thi khiến một số học sinh giỏi ngoại ngữ không tham gia thi chính.

SỰ TÁC ĐỘNG ĐẾN PHỔ ĐIỂM CÁC TỔ HỢP VÀ NGUỒN TUYỂN

Việc môn tiếng Anh có điểm trung bình thấp đã ảnh hưởng rõ rệt đến các tổ hợp thi. Trong tổ hợp A01, điểm môn tiếng Anh kéo thấp trung bình toàn tổ hợp, khiến điểm trung bình chỉ đạt 18,41, thấp hơn tổ hợp A00 gần một điểm. Còn trong tổ hợp D01, mặc dù môn Văn giúp nâng đỡ phần nào, nhưng sự xuất hiện của môn tiếng Anh vẫn hạn chế khả năng bứt phá mặt bằng chung.

Tuy nhiên, nguồn tuyển của tổ hợp D01 lại rất lớn. Tính từ mức 20 điểm trở lên, tổ hợp này có hơn 124.000 thí sinh đăng ký, bỏ xa các tổ hợp khác như A00 (75.864 TS), C00 (66.912 TS) hay B00 (19.471 TS). Kết quả này cho thấy, dù phổ điểm môn tiếng Anh thấp, những TS giỏi vẫn chiếm ưu thế rõ rệt trong các nhóm điểm cao, đặc biệt khi thi các tổ hợp có môn toán hoặc các môn truyền thống. Các em có năng lực vượt trội trong tiếng Anh hoặc toán đều dễ dàng tạo ra khoảng cách so với phần còn lại, gây ra sự phân hoá rõ nét trong nhóm học sinh xuất sắc.

Trong các mức điểm cực cao, số lượng TS đạt điểm 27 trở lên của các tổ hợp A00 và B00 vượt xa so với D01, điều này phản ánh rõ xu hướng cạnh tranh khốc liệt ở nhóm nhóm đầu. Cần lưu ý rằng, việc lấy điểm chuẩn từ 24 tới 27 điểm trong các tổ hợp này sẽ thể hiện mức độ cạnh tranh gay gắt hơn, còn điểm trên 27 sẽ là thách thức lớn đối với đa số thí sinh.

Nhìn chung, phổ điểm thấp của môn tiếng Anh phản ánh không chỉ về mặt chất lượng mà còn về các yếu tố khách quan khác, từ cách tổ chức đề thi đến xu hướng thi chứng chỉ quốc tế và sự khác biệt giữa chương trình phổ thông và yêu cầu của đề thi. Sơn rõ ràng, tấm gương này cho thấy rằng hệ thống thi cử hiện tại đang đứng trước những thách thức cần có sự đổi mới toàn diện để nâng cao năng lực ngoại ngữ của học sinh.