MỐI QUAN HỆ GIÁ CẢ TRÊT TRỜI VÀ BIẾN ĐỘNG NGÂN SÁCH TRONG NGÀNH HÀN QUỐC: BÊN TRONG HỆ THỐNG PHÍ “MA TRẬN” CỦA GIỚI Heme

Một ngày làm việc của stylist, hair stylist và makeup artist hỗ trợ Kim Woo Bin có thể tiêu tốn gần 50 triệu won (khoảng 900 triệu đồng). Riêng chi phí làm tóc cho nam diễn viên đã gần 300 triệu đồng, phản ánh rõ nét về hệ thống giá cả còn gây tranh cãi trong ngành quảng cáo Hàn Quốc. Cuộc điều tra của Dispatch mới đây đã hé lộ những “chiêu trò” tính phí đắt đỏ, phơi bày thực trạng gây sốc phía sau các dự án truyền thông.

Trong buổi chụp quảng cáo cho ứng dụng học ngoại ngữ Speak, Kim Woo Bin thay tổng cộng hai bộ trang phục gồm quần tây phối sơ mi và sơ mi denim đi kèm quần kaki. Riêng chiếc áo khoác da lộn chỉ xuất hiện trong một vài cảnh đã được tính là “nửa outfit” theo cách tính của các stylist. Người phụ trách phần tạo hình là Kim Se Joon, người nhận về khoản thù lao 25 triệu won, tương đương hơn 430 triệu đồng trong một ngày làm việc. Trong đó, 20 triệu won dành cho dịch vụ tạo hình hai bộ đồ phục vụ quay video, còn 5 triệu won nữa được tính thêm vì thương hiệu thực hiện bộ ảnh riêng.

Đối với hair stylist, Im Cheol Woo được trả khoảng 15 triệu won (hơn 260 triệu đồng), gồm 12 triệu won cho hai TVC và 3 triệu won cho phần chụp ảnh. Dispatch thả rỗng rằng phần thù lao này chủ yếu còn đến từ việc “chỉnh lại đường ngôi tóc”. Trong khi đó, makeup artist cũng nhận khoảng 8 triệu won (gần 140 triệu đồng). Tổng cộng, chi phí dành cho nhóm Heme đã gần 48 triệu won, chiếm gần 20% ngân sách trung bình của một TVC tại Hàn Quốc. Với nguồn thu như vậy, mức lương một stylist trong ngày có thể gần bằng thu nhập một năm của một quản lý nghệ sĩ mới gia nhập nghề.

Khi đem so sánh, điều tra của Dispatch chỉ ra rằng tại Hollywood, cách tính phí lại đơn giản và minh bạch hơn nhiều. Các stylist danh tiếng như Law Roach trả theo hình thức ngày làm việc hoặc mua gói trọn, ngân sách rõ ràng ngay từ ban đầu. Nhiều nghệ sĩ và thương hiệu sẵn sàng chịu chênh lệch phí nếu muốn hợp tác với stylist cao cấp, còn ở Hàn Quốc, hệ thống phụ phí phức tạp khiến ngân sách bị đội giá một cách phi lý.

Bảng báo giá của các stylist hàng đầu xứ Hàn thường chỉ dao động từ 10 đến 30 triệu won một ngày. Tuy nhiên, số tiền cuối cùng thực tế thường gấp đôi, thậm chí gấp ba, nhờ các khoản phụ thu như phí cho quần áo, chỉnh sửa trang phục, hoặc phí “mặc và cởi đồ” khi thay đổi bộ đồ. Ví dụ, stylist Nam Ju Hee phụ trách Lee Dong Wook trong dự án Enmove phải thanh toán đến 17 triệu won dù chỉ chuẩn bị hai bộ quần áo, chủ yếu vì chi phí quay nhiều video kết hợp hình ảnh tĩnh. Hay như hóa đơn 27 triệu won của stylist Lee Yun Mi dành cho Jang Wonyoung trong chiến dịch của Dyson, sau khi cộng thêm các khoản phí phim, hình ảnh và phát hành quốc tế.

Phần gây tranh cãi nhất là “Global Fee” – khoản phí cho quyền sáng tạo, đặc biệt khi quảng cáo được phát hành quốc tế. Chẳng hạn, chiến dịch của G-Dragon cho The Venti, các nhà tạo mẫu tóc Kim Tae Hyun và Lim Hye Kyung nhận thêm 8 triệu won mỗi người để mở rộng sang thị trường Việt Nam, dù phong cách tạo hình gần như không đổi so với chiến dịch trước đó. Thậm chí khi thương hiệu tự chuẩn bị quần áo, họ vẫn phải trả phí “mặc và cởi đồ” dao động từ 1 đến 2 triệu won mỗi lần thay trang phục, gây ra nhiều tranh cãi.

Hệ lụy của mô hình này không chỉ làm đội giá sản xuất leo thang mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến ngân sách, làm giảm đi chất lượng tổng thể của các dự án quảng cáo. Một số thương hiệu và nghệ sĩ trẻ phải đối mặt với giới hạn ngân sách, thậm chí bị loại khỏi các chiến dịch dù đã có mức cát-xê hợp lý. Như một đại diện của thương hiệu tiết lộ, việc mua sắm đội ngũ Make-up, tóc và tạo hình tiêu tốn gần như toàn bộ ngân sách dành cho người mẫu mỗi năm chỉ qua vài buổi quay.

Quan điểm của Dispatch cho thấy, sự phân hóa thu nhập rõ rệt trong giới hậu trường đã tạo ra một hệ thống độc quyền, nơi các nghệ sĩ và ekip thân thiết có thể hưởng lợi, còn các nhãn hàng phải chấp nhận chi phí cao bất hợp lý. Trong khi đó, ở Hollywood, các quy trình làm việc rõ ràng và minh bạch hơn, và các nghệ sĩ nổi tiếng như Zendaya hoặc các nhà tạo mẫu đều được trả theo ngày hoặc gói trọn, trách nhiệm ngân sách rõ ràng ngay từ đầu. Chính cơ chế này giúp duy trì chất lượng sản phẩm tốt hơn và tạo điều kiện công bằng hơn cho các bên tham gia.

Trong bối cảnh đó, chi phí quần áo, trang điểm và tạo hình tại Hàn Quốc dường như đã trở thành rào cản gây ảnh hưởng lớn đến ngân sách sản xuất, đồng thời tạo ra khoảng cách lớn trong thu nhập của các chuyên gia hậu trường. Một số trợ lý mới vào nghề chỉ nhận được mức lương vài triệu won mỗi tháng, trái ngược hoàn toàn với các tên tuổi nổi bật có thể bỏ túi hàng chục triệu won mỗi ngày, phản ánh rõ nét về sự chênh lệch trong mức thu nhập nội ngành này.

Kết luận, mức cát-xê cao của giới Heme không chỉ dựa vào khả năng tay nghề mà còn thể hiện mối quan hệ khăng khít, gần như độc quyền với các nghệ sĩ, khiến thị trường ngày càng mất đi tính cạnh tranh và sự minh bạch. Những hệ lụy này đặt ra câu hỏi lớn về sự công bằng và tính bền vững của ngành công nghiệp quảng cáo và giải trí Hàn Quốc.