ĐỀ XUẤT TĂNG RẠN SÁNG TẠO CHO HỆ THỐNG TUYỂN SINH VỚI Ý NGHĨA SÂU SẮC VÀ ĐÁNG TRÂN TRỌNG

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh gần đây đề xuất tách riêng kỳ thi Tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học đang gây xôn xao dư luận. Sau nhiều vụ bê bối gian lận thi cử và những bất cập kéo dài, nhiều phụ huynh và chuyên gia cho rằng đã đến lúc đưa ra các giải pháp căn cơ để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và thực chất của từng kỳ thi.

TRẢ TUYỂN SINH VỀ ĐÚNG GIÁ TRỊ THỰC

Nhiều ý kiến phản biện cho rằng, mục tiêu của hai kỳ thi này vốn dĩ khác nhau, không thể gộp chung một cách máy móc. Kỳ thi tốt nghiệp THPT chỉ mang tính kiểm tra kiến thức nền tảng tối thiểu để đảm bảo phổ cập, còn tuyển sinh đại học lại cần độ phân hóa cao để lựa chọn những thí sinh phù hợp với từng ngành nghề đặc thù.

Các chuyên gia cảnh báo, đề thi quá dễ để duy trì tỷ lệ đậu cao trong kỳ thi tốt nghiệp, lại ít khả năng phân loại rõ ràng các thí sinh vào các ngành đại học uy tín. Ngược lại, nếu đề thi quá khó nhằm mục đích tuyển sinh đại học, thì lại gây ra áp lực và rủi ro không mong muốn, đặc biệt đối với các học sinh chỉ hướng đến học nghề hoặc đi làm sớm.

Trong quá khứ, một số trường đại học top đầu từng tự chủ ra đề riêng, tổ chức thi phân hóa rõ ràng, tạo điều kiện cho thí sinh thể hiện đúng năng lực của mình. Chính điều này đã giúp xã hội đánh giá cao tính trung thực và giá trị của kết quả thi, góp phần nâng cao chất lượng đầu vào đại học.

ĐÃ ĐẾN LÚC BỎ CẬU KHỎI VÀO KHÔNG GIAN NGHIÊN CỨU

Không chỉ ủng hộ tách biệt kỳ thi, một số phụ huynh đề xuất giải pháp triệt để hơn là bỏ kỳ thi Tốt nghiệp trung học phổ thông và để các trường đại học tự chủ trong tuyển sinh. Theo đó, việc tổ chức một kỳ thi quốc gia với quy mô lớn và ngân sách khổng lồ không còn phù hợp nữa, khi tỷ lệ đậu tốt nghiệp hàng năm gần như tuyệt đối.

Thay vào đó, các cơ quan, trường học có thể cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình cấp ba dựa trên kết quả học tập trong suốt 3 năm, từ đó tập trung toàn bộ nguồn lực vào công tác tuyển sinh đại học, nơi cần có các phương án đảm bảo nghiêm ngặt, minh bạch hơn.

Các giải pháp được đưa ra như phân cấp tuyển sinh: các trường đại học top đầu tự tổ chức thi hoặc liên kết cùng các trung tâm khảo thí qua các phương án dùng chung kết quả đánh giá năng lực hoặc tư duy. Các trường trung bình, tầm trung có thể xét tuyển qua học bạ hoặc đề thi chung, giảm dần sự phụ thuộc vào thi trắc nghiệm và tăng cường các bài thi tự luận, đặc biệt với môn toán, nhằm đánh giá đúng năng lực, kỹ năng trình bày của thí sinh và hạn chế can thiệp kỹ thuật.

Thông điệp rõ ràng từ cộng đồng phụ huynh và các nhà chuyên môn thể hiện mong muốn sớm có các giải pháp thi cử công khai, minh bạch, góp phần nâng cao giá trị thực của từng kỳ thi, đồng thời phản ánh đúng năng lực và phẩm chất của học sinh. Dẫu biết quá trình tái cấu trúc này đòi hỏi nhiều tính toán, chuẩn bị kỹ lưỡng, nhưng niềm tin của xã hội vẫn hướng về phương án thi cử công bằng, trách nhiệm và mang lại lợi ích lâu dài cho nền giáo dục nước nhà.