BÀI TOÁN CHUYỂN ĐỔI MẠNG LƯỚI GIÁO DỤC TPHCM: GIẢI PHÁP NÀO ĐỂ VỮNG BƯỚC VAI XÂY DỰNG HỆ THỐNG GIÁO DỤC ỔN ĐỊNH VÀ PHÁT TRIỂN?

TRƯỚC THỀM ĐÒI HỎI GẮN KẾT VỚI SỰ PHÙ HỢP VÀ HIỆU QUẢ

Trong tờ trình gửi UBND TP.HCM, Sở GD-ĐT nhấn mạnh quy mô lớn của hệ thống giáo dục thành phố hiện nay với 2.188 cơ sở giáo dục công lập. Tuy nhiên, việc sắp xếp, tinh gọn mạng lưới này không chỉ đơn thuần là giảm số lượng mà còn liên quan trực tiếp đến an sinh xã hội, quyền lợi học tập của hàng triệu học sinh và ổn định việc làm của đội ngũ giáo viên, nhân viên. Nguyên tắc không sắp nhập một cách cơ học, lấy người học làm trung tâm, bảo đảm tính ổn định và kế thừa là những tiêu chí quan trọng trong quá trình xây dựng phương án.

Các phương án sắp xếp được đề xuất dựa trên nguyên tắc giảm mục tiêu đầu mối đồng thời giữ vững chất lượng giáo dục. Sở GD-ĐT đã nghiên cứu cụ thể ba phương án chính, mỗi phương án đề ra mức giảm khác nhau, từ khoảng 28 đến 757 đầu mối giáo dục, nhằm phù hợp với các thực tiễn khác nhau của từng loại hình cơ sở giáo dục.

NHỮNG NỘI DUNG CHI TIẾT VỀ CÁC PHƯƠNG ÁN

PHƯƠNG ÁN 1: GIẢM GẦN 30% ĐẦU MỐI

Dự kiến giảm 28 đầu mối giáo dục, tập trung vào các lĩnh vực mầm non, phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên. Ví dụ, sắp xếp 31 trường thành 13 mô hình lớn, giảm 18 trường mầm non, điều chuyển 29 cán bộ quản lý và tinh giản khoảng 27 nhân viên gián tiếp. Đối với các trường phổ thông, cũng thực hiện sắp xếp, giảm 6 đơn vị, điều chuyển 8 cán bộ quản lý và tinh giản 24 nhân viên. Cơ sở giáo dục thường xuyên cũng được sắp xếp, giảm 4 trung tâm, điều chuyển 4 cán bộ và giảm 12 nhân viên. Tổng thể, phương án này giảm nhẹ hơn một phần, phù hợp với mục tiêu giảm mục tiêu theo chỉ đạo của Thủ tướng.

PHƯƠNG ÁN 2: GIẢM HƠN 14%

Phương án này hướng tới giảm khoảng 10% đầu mối hoặc khoảng 269 đơn vị. Các hoạt động sắp nhập tập trung vào các trường có quy mô nhỏ hơn, như sáp nhập các trường mầm non quy mô từ 9 lớp trở xuống, giảm 99 trường; các trường phổ thông dưới 24 lớp, giảm 317 trường; và các trung tâm GDTX trong hệ thống cũng được sắp xếp, giảm 37 trung tâm. Tổng cộng, phương án này dự kiến giảm 269 đầu mối, điều chuyển hơn 634 cán bộ và nhân viên gián tiếp.

PHƯƠNG ÁN 3: GIẢM GẦN 40%

Phương án mạnh mẽ nhất, giảm 757 đầu mối trên tổng số 1.891, tương ứng 40,03%. Các trường mầm non sẽ được sắp xếp tối đa 30 lớp, giảm 357 đầu mối, điều chuyển 746 cán bộ, nhân viên gián tiếp. Các trường phổ thông có quy mô dưới 40 lớp cũng sẽ sáp nhập, giảm 382 đầu mối, điều chuyển hơn 700 cán bộ và nhân viên. Thực hiện sắp xếp hệ thống GDTX, thành lập các trường trung học nghề, giảm 37 trung tâm, điều chuyển 18 cán bộ và tinh giản hơn 54 nhân viên.

LỘ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ RA

Từ ngày 1.7, tiến hành thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý cùng địa bàn nhằm hình thành các mô hình trường học mới, quy mô lớn, có phân hiệu và điểm trường. Trước ngày 30.8, hoàn thành giai đoạn thử nghiệm, xây dựng mạng lưới hợp lý, tổ chức bộ máy mới để vận hành từ đầu năm học 2026-2027. Đến cuối năm, tổng hợp, đánh giá rút kinh nghiệm, hình thành mô hình quản lý chính thức; từ tháng 3.2027, tiếp tục sáp nhập, hợp nhất theo tiến trình. Cuối tháng 4.2027, việc sắp xếp toàn diện sẽ hoàn tất, đảm bảo vận hành ổn định, không gây gián đoạn hoạt động dạy và học.

VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ SUY NGHĨA CHUNG

Việc sắp xếp mạng lưới giáo dục tại TP.HCM không chỉ là bài toán vận hành mà còn là bước đi chiến lược trong xây dựng hệ thống giáo dục hiện đại, bền vững. Các phương án đều hướng tới mục tiêu giảm mạnh số đầu mối để nâng cao hiệu quả, đồng thời giữ vững quyền lợi, đảm bảo ổn định và không gây rối loạn trong hoạt động nhà trường. UBND thành phố phải xem xét kỹ lưỡng, dựa trên ý kiến của Ban Thường vụ Thành ủy, để quyết định chủ trương phù hợp nhất với thực tiễn và tầm nhìn dài hạn.

Trong suốt quá trình này, việc cân nhắc giữa giảm đầu mối và giữ vững chất lượng giáo dục là yếu tố sống còn. Kết quả của quá trình này sẽ xác định diện mạo hệ thống giáo dục TP.HCM trong tương lai gần, hướng tới một môi trường học tập ổn định, hiện đại và phù hợp với yêu cầu phát triển của thành phố.