GÁNH NẶNG CHI PHÍ TUÂN THỦ VÀ CƠ HỘI ĐỔI MỚI HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ

Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng mỗi năm không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, các chuyên gia và doanh nghiệp đề xuất nhiều phương án nhằm giảm thiểu gánh nặng chi phí tuân thủ, đồng thời vẫn đảm bảo quản lý thuế hiệu quả.

ĐỀ XUẤT THAY ĐỔI CƠ CHẾ LẬP HÓA ĐƠN

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, đề xuất nghiên cứu cơ chế chỉ lập hóa đơn khi người mua yêu cầu đối với các giao dịch đã kê khai, nộp thuế đầy đủ, đặc biệt là các hoạt động nhỏ lẻ và bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử. Bà nhấn mạnh, quản lý thuế cần dựa trên dữ liệu dòng tiền kết hợp với dữ liệu hóa đơn. Nếu chỉ tập trung vào hóa đơn mà chưa khai thác hiệu quả dòng tiền, khả năng phát sinh mua bán trái phép vẫn còn cao. Khi áp dụng cơ chế này, thủ tục sẽ đơn giản hơn, chi phí tuân thủ giảm, trong khi việc quản lý vẫn đạt hiệu quả.

Ý KIẾN ĐỒNG TỪ DOANH NGHIỆP

Nhiều chủ hộ kinh doanh qua thương mại điện tử ủng hộ đề xuất này. Bà Phan Nam An, chủ hộ thời trang tại TP.HCM, cho biết chi phí để đáp ứng quy định về hóa đơn điện tử là rất lớn, nhất là các khoản đầu tư phần mềm quản lý, chữ ký số và mua gói hóa đơn điện tử. Tổng chi phí hàng năm có thể lên tới hơn chục triệu đồng, gây gánh nặng cho các hộ nhỏ. Bà An nhận định, với các giao dịch nhỏ qua sàn thương mại điện tử, chuyển khoản rõ ràng, việc xuất hóa đơn là không cần thiết, nhất là khi khách hàng không yêu cầu.

Bà Thanh Loan, bán hàng gia dụng cũng đồng tình rằng việc lập hóa đơn cho mỗi giao dịch nhỏ, hàng trăm lần mỗi ngày, khiến doanh nghiệp phát sinh chi phí lớn về phần mềm, nhân sự và thời gian. “Nếu được phép tổng hợp vào cuối ngày và chỉ xuất hóa đơn cho khách hàng yêu cầu, sẽ giảm tải đáng kể chi phí và thủ tục, đồng thời vẫn bảo đảm nghĩa vụ thuế,” bà chia sẻ.

TỰ ĐỘNG HÓA VÀ GIẢM GÁNH NẶNG CHI PHÍ

Các chuyên gia đề xuất cơ chế tự động hóa trong việc lập hóa đơn điện tử, đặc biệt là đối với các giao dịch bán lẻ không yêu cầu hóa đơn ngay lập tức. Chẳng hạn, các điểm bán hàng nhỏ, chợ, hoặc các cửa hàng tạp hóa có thể tổng hợp doanh thu cuối ngày và phát hành hóa đơn điện tử vào thời điểm thích hợp. Các chuyên gia gợi ý, giải pháp này sẽ giúp giảm chi phí vận hành, đồng thời cơ quan thuế vẫn có dữ liệu đầy đủ để kiểm soát.

Tuy nhiên, các ý kiến trái chiều cho rằng, bỏ quy định bắt buộc xuất hóa đơn sẽ làm giảm khả năng kiểm soát thực tế về doanh thu và dòng tiền. Th.s Đinh Thị Huyền, Giám đốc Công ty Savitax, cảnh báo rằng việc không xuất hóa đơn có thể làm cơ quan thuế thiếu dữ liệu đối chiếu, gây khó khăn trong quản lý. Bà nhấn mạnh, hoạt động bán lẻ truyền thống còn khó kiểm soát hơn thương mại điện tử còn các dữ liệu đều có thể định danh rõ ràng.

LUẬT PHÁP VÀ NGHIÊM TRỌNG VỀ VIỆC XUẤT HÓA ĐƠN

Luật sư Nguyễn Quốc Toản cũng nhấn mạnh, hóa đơn điện tử không chỉ là chứng cứ pháp lý trong giao dịch mà còn giúp khách hàng thuận tiện trong các quyền lợi sau này. Việc bỏ quy định bắt buộc xuất hóa đơn cần phải chỉnh sửa luật pháp liên quan, nhằm cân bằng giữa giảm gánh nặng chi phí và bảo đảm kiểm soát thuế hiệu quả.

Chuyên gia lưu ý rằng, dù đã có các biện pháp quản lý chặt chẽ, tình trạng các doanh nghiệp vẫn lách luật bằng cách tránh chuyển khoản hoặc thu tiền mặt vẫn còn tồn tại. Do đó, thay vì giảm nghĩa vụ xuất hóa đơn, các cơ quan quản lý nên đẩy mạnh tự động hóa trong khâu tổng hợp và phát hành hóa đơn điện tử từ dữ liệu bán hàng và thanh toán, để giảm bớt chi phí thủ tục mà vẫn kiểm soát tốt nguồn thu.

Việc duy trì bắt buộc xuất hóa đơn điện tử không chỉ giúp đảm bảo quản lý thuế hiệu quả mà còn cung cấp bằng chứng pháp lý vững chắc cho các giao dịch, bảo vệ quyền lợi của người mua và tạo điều kiện cho quản lý thị trường chặt chẽ hơn. Các đề xuất đổi mới cần được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm hướng tới một hệ thống quản lý thuế vừa linh hoạt vừa hiệu quả hơn.