Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý về dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự

TĂNG MỨC ÁN ĐỂ PHÙ HỢP VỚI XÉT GIẢM ÁN THA TÙ

Trong buổi hội thảo ngày 22.7, ông Nguyễn Khánh Toàn, Phó viện trưởng Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại TP.HCM, đã đề xuất sửa đổi điều 38 của Bộ luật Hình sự nhằm tăng mức hình phạt tù có thời hạn. Cụ thể, ông đề xuất nâng khung hình phạt từ mức 3 tháng đến 20 năm lên mức từ 6 tháng đến 30 năm tù.

Lý do của đề xuất này nhằm phù hợp với thực tế xét xử tại tòa. Ông Toàn cho biết, trong thực tế có rất ít vụ án tuyên phạt tù chỉ 3 tháng. Thay vào đó, các vụ xử lý hình sự thường mất từ 5-6 tháng mới hoàn tất, nên việc tăng mức án là cần thiết để đúng với thời gian điều tra, tạm giam, truy tố, xét xử. Đồng thời, điều này cũng phù hợp với quy định tại điều 55 của Bộ luật Hình sự về tổng hợp hình phạt tù có thời hạn đối với nhiều tội phạm, tối đa 30 năm tù, nhằm đảm bảo tính công bằng trong quá trình xét giảm án, tha tù.

Ông Toàn nhấn mạnh, việc tăng mức án như vậy sẽ giữ vai trò răn đe, đồng thời thể hiện chính sách bỏ hình phạt tử hình đối với nhiều tội phạm. Hiện chỉ còn một số tội mới bị xử tử, nên điều chỉnh này phù hợp với xu hướng cải cách hình sự nhằm giáo dục, cải tạo.

ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG THỦ TỤC RÚT GỌN VÀ NHỮNG ĐIỀU CHẤM DỨT

Trong phần góp ý về Bộ luật Tố tụng hình sự, ông Lê Hoàng Dương, Trưởng phòng 7 Viện KSND TP.HCM, đề xuất bổ sung những điều kiện rõ ràng hơn để áp dụng thủ tục rút gọn, đặc biệt trong các trường hợp phạm tội đầu thú hoặc phạm tội nghiêm trọng. Các nội dung này nhằm rút ngắn thời gian giải quyết vụ án, giảm chi phí tố tụng.

Ngoài ra, ông Dương đồng thuận với quy định lập biên bản cam kết tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt trong thủ tục rút gọn. Tuy nhiên, ông cảnh báo về khoản c điểm 1 điều 445 của dự thảo, liên quan đến việc thẩm phán lập biên bản trong giai đoạn chuẩn bị xét xử. Ông cho rằng quy định này không phù hợp nguyên tắc tố tụng, vì chức năng, nhiệm vụ của viện kiểm sát là đề nghị mức hình phạt, còn thẩm phán không nên tự ý quyết định mức hình phạt vượt quá đề nghị ban đầu của viện kiểm sát.

Viện KSND TP.HCM đề nghị cần quy định rõ ràng hơn về thủ tục, đặc biệt là quyền của bị cáo và kiểm sát viên trong việc đề xuất, điều chỉnh mức hình phạt sau khi lập biên bản cam kết.

QUYỀN VÀ LỢI CỦA BỊ CÁO CẦN ĐƯỢC BẢO ĐẢM KHI ÁP DỤNG THỦ TỤC RÚT GỌN

Theo khoản 6 điều 451 trong dự thảo, thẩm phán sẽ quyết định mức hình phạt dựa trên đề nghị của viện kiểm sát, và nếu muốn áp dụng hình phạt nặng hơn, phải nêu rõ lý do trong bản án. Đại diện Viện KSND TP.HCM cho rằng quy định này có thể gây ảnh hưởng đến quyền của bị cáo, khi họ đã tự nguyện cam kết nhận tội, nhưng thẩm phán vẫn có thể quyết định xử nặng hơn chỉ dựa trên lý do chung chung trong bản án.

Do đó, Viện KSND đề xuất phải lập lại thủ tục ghi nhận cam kết tự nguyện của bị cáo và người bào chữa tại phiên tòa, để đảm bảo quyền lợi của bị cáo và tránh việc xử nhẹ tay bị thay đổi sang xử nặng hơn sau đó. Trong trường hợp bị cáo không đồng thuận, vụ án sẽ tiếp tục xét xử theo thủ tục chung.

PHIÊN TÒA PHÚC THẨM THEO THỦ TỤC RÚT GỌN CẦN ĐƯỢC ĐIỀU CHỈNH THEO QUY ĐỊNH CHUNG

Ngoài ra, dự thảo quy định thẩm phán chỉ xem xét hồ sơ trong phạm vi kháng cáo, kháng nghị có thể gây mâu thuẫn với luật định về phạm vi xét xử phúc thẩm. Đại diện Viện KSND TP.HCM nhấn mạnh, theo điều 350 Bộ luật Tố tụng hình sự, tòa phúc thẩm có thể xem xét các phần không kháng cáo, kháng nghị nếu thấy cần thiết. Vì vậy, cần điều chỉnh phù hợp để đảm bảo tính thống nhất và công bằng trong quá trình xử lý các vụ án theo thủ tục rút gọn.

Các ý kiến góp ý của đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM sẽ được xem xét kỹ lưỡng nhằm hoàn thiện các dự thảo luật phù hợp với thực tiễn và đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan.