NGƯỜI DÂN ĐƯỢC GHI NỢ TIỀN SỬ DỤNG ĐẤT: BƯỚC ĐỘT PHÁ ĐỔI MỚI TRONG QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Trong nỗ lực tạo điều kiện thuận lợi cho người dân làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, chính phủ đã chính thức đưa vào thực thi chính sách ghi nợ tiền sử dụng đất không thời hạn. Động thái này mở ra một cánh cửa mới trong giải pháp quản lý đất đai, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của hàng triệu gia đình đang gặp khó khăn tài chính để hoàn tất các thủ tục pháp lý.

Theo quy định mới, người dân khi đăng ký cấp sổ hồng lần đầu sẽ không phải thanh toán toàn bộ khoản tiền sử dụng đất ngay lập tức. Thay vào đó, số tiền này sẽ được ghi nợ, giữ nguyên cho đến khi có các giao dịch như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất. Đặc biệt, đối tượng tặng cho hoặc thừa kế là hộ nghèo, cận nghèo hoặc người thừa kế vẫn tiếp tục được ghi nợ, giúp loại bỏ gánh nặng tài chính trong quá trình hợp pháp hóa đất đai. Việc ghi nợ này không tính lãi phạt chậm nộp trong thời gian còn tồn tại.

Chuyên gia pháp lý đất đai Trương Anh Tú nhận định: Chính sách này không chỉ hợp lý về mặt pháp luật mà còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Trước đây, người dân chỉ được ghi nợ trong vòng 5 năm, nhưng nhiều người vẫn không thể trả nổi khoản tiền đó dẫn tới vướng mắc kéo dài. Giờ đây, với cơ chế mới cho phép ghi nợ đến khi có giao dịch, chính sách đã mở ra sự linh hoạt cần thiết trong bối cảnh giá đất tăng cao và chi phí làm sổ hồng trở thành gánh nặng cho nhiều gia đình. Thực tế, hàng nghìn hồ sơ phê duyệt lần đầu bị trì trệ vì người dân không đủ khả năng thanh toán các khoản phí lớn, khiến quá trình hoàn thiện quyền sở hữu đất bị đình trệ. Chính sách ghi nợ dài hạn này làm rõ cam kết của nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, đặc biệt là với các gia đình có điều kiện kinh tế khó khăn.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, chia sẻ: Việc cho phép ghi nợ không hạn chót giúp người nghèo và con cháu của họ dễ dàng thoát khỏi tình cảnh nợ nần kéo dài. Nền tảng này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu giảm nghèo bền vững, đồng thời góp phần nâng cao tỷ lệ hợp thức hóa đất đai, giảm thiểu các giao dịch ngầm và thất thu thuế. Theo Nghị định 103/2024, mức thu tiền sử dụng đất trong lần cấp sổ hồng thường dao động từ 20-50% giá đất tùy theo từng trường hợp, trong khi chuyển mục đích sử dụng đất lại phải nộp 100% giá trị.

Chia sẻ về vấn đề này, luật sư Trương Anh Tú khẳng định: Ghi nợ tiền sử dụng đất không thời hạn không chỉ hướng tới sự phù hợp pháp lý mà còn thể hiện tính nhân văn trong chính sách đất đai. Đây là cách để nhà nước hỗ trợ người dân tiếp cận quyền sở hữu đất đai hợp pháp mà không bị gánh nặng tài chính quá lớn. Điều này góp phần thúc đẩy tiến trình cấp giấy chứng nhận nhanh chóng hơn, giảm thiểu các trường hợp trì trệ vì không đủ khả năng tài chính.

Các chuyên gia đồng tình rằng, chính sách này còn là bài học thực tiễn về quản lý đất đai hiệu quả. Nguyên tắc minh bạch, hỗ trợ chứ không kiểm soát cứng nhắc sẽ giúp các địa phương dễ dàng triển khai, tránh tình trạng hành chính rườm rà hoặc thiếu nhất quán. Nhà nước cần có các hướng dẫn rõ ràng, biểu mẫu thống nhất để đảm bảo chính sách đi vào cuộc sống, giúp hàng triệu người dân được tiếp cận quyền lợi hợp pháp một cách dễ dàng và hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh đó, các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ để hiện thực hóa chủ trương, không để chính sách tốt chỉ nằm trên giấy. Sự thiện chí trong triển khai, cùng các biện pháp hỗ trợ như miễn giảm tiền sử dụng đất, sẽ là chìa khóa để đẩy nhanh tiến trình cấp sổ hồng, góp phần tạo nên một nền quản lý đất đai minh bạch, bền vững. Đây chính là bước tiến quan trọng trong hành trình hiện thực hóa luật đất đai 2024, mang lại niềm hy vọng mới cho người dân về quyền sở hữu đất đai hợp pháp, ổn định lâu dài.