BỘ TƯ PHÁP ĐỀ XUẤT KHUNG THIẾT CHẾ MỚI VỀ KHÍ THẢI XE Ô TÔ, TĂNG ÁP LỰC ĐỂ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn vừa công bố dự thảo lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô tô tham gia giao thông đường bộ. Động thái này nhằm kiểm soát tốt hơn chất lượng không khí tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, nơi ô nhiễm bụi, đặc biệt là bụi mịn PM2.5, đang là nỗi lo lớn.

LỘ TRÌNH ÁP DỤNG KHOẢNG CÁCH THEO NĂM SẢN XUẤT

Theo dự thảo, đối với xe ô tô sản xuất trước năm 1999, quy định bắt đầu áp dụng mức khí thải 1 từ ngày quyết định có hiệu lực. Các xe sản xuất từ năm 1999 sẽ theo mức 2, còn ô tô từ năm 2017 sẽ áp dụng mức 3 từ ngày 1.1.2026. Riêng xe ô tô sản xuất từ năm 2017 tham gia giao thông tại Hà Nội và TP.HCM sẽ áp dụng mức 4 bắt đầu từ ngày 1.1.2027. Với xe sản xuất từ năm 2022, mức 4 sẽ có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, còn mức 5 sẽ bắt đầu từ ngày 1.1.2030. Đặc biệt, các xe của hai thành phố này sản xuất từ năm 2022 sẽ phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 5 từ ngày 1.1.2028.

Nếu dự thảo được thông qua, Quyết định số 16/2019 của Thủ tướng về lộ trình tiêu chuẩn khí thải sẽ chính thức bị bãi bỏ. Những phương tiện đã được cấp giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực sẽ tiếp tục lưu hành cho tới kỳ kiểm định tiếp theo trước khi bắt buộc nâng cấp theo quy định mới.

TÁC ĐỘNG VỚI Người dân và doanh nghiệp

Bộ NN-MT cho biết, việc điều chỉnh lộ trình sẽ giúp hạn chế các tác động đột ngột đến thị trường ô tô, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân chuẩn bị. Các trung tâm đăng kiểm và hạ tầng kỹ thuật sẽ có thời gian nâng cấp phù hợp để kiểm tra khí thải theo tiêu chuẩn mới.

Việc áp dụng tiêu chuẩn khí thải mới không chỉ góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống, giảm các bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí mà còn thúc đẩy thị trường ô tô chuyển dịch sang các dòng xe có tiêu chuẩn phát thải thấp, đặc biệt là xe điện và hybrid, mở ra cơ hội phát triển cho ngành công nghiệp ô tô xanh của Việt Nam.

Tuy nhiên, chính sách mới cũng mang lại không ít thách thức. Chi phí sở hữu phương tiện sẽ tăng do giá xe mới theo tiêu chuẩn cao hơn. Người dân sở hữu xe cũ trước năm 1999, không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải có thể phải bỏ ra khoản chi phí sửa chữa hoặc thay thế phương tiện, đặc biệt là đối tượng có thu nhập thấp. Các doanh nghiệp vận tải sẽ đối mặt với áp lực nâng cấp đội xe, đòi hỏi các giải pháp hỗ trợ tài chính phù hợp. Đồng thời, thị trường xe cũ dự kiến sẽ bị thu hẹp dần, ảnh hưởng đến các hoạt động mua bán và trao đổi xe của người dân.

Việc xây dựng lộ trình rõ ràng, hợp lý sẽ góp phần thúc đẩy cải thiện môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đồng thời khuyến khích đổi mới công nghệ trong ngành ô tô của Việt Nam theo hướng xanh và bền vững.