PHÁT HIỆN MỘT LOÀI CHIM ĐỘC ĐÁO VÀ BÁO ĐỘNG NGUY CƠ TUYÊN CHIẾM

Nếu hầu hết các loài chim đều dựa vào thân nhiệt để ấp trứng và cần thời gian để chim non học bay, thì loài chim Maleo ở Indonesia lại đi ngược hoàn toàn quy luật tự nhiên đó. Chúng không chỉ tận dụng nhiệt độ từ núi lửa để ấp trứng, mà còn sở hữu khả năng đặc biệt: chim non vừa nở đã có thể tự bay lượn tự do.

Maleo (tên khoa học Macrocephalon maleo) là một loài chim quý hiếm, đặc hữu của đảo Sulawesi, Indonesia. Với chiều dài khoảng 55-60 cm, bộ lông đen và phần bụng dưới sáng màu, loài chim này có vẻ ngoài khá độc đáo. Đặc điểm nhận diện nổi bật là một khối u nhú trên đỉnh đầu giống như một chiếc mũ sắt nhỏ.

Điều làm loài chim này đặc biệt chính là cách chúng làm tổ và sinh sản. Thay vì ấp trứng bằng thân nhiệt như các loài chim khác, Maleo tận dụng nhiệt tự nhiên từ đất – thường là ở các khu đất cát gần núi lửa hoặc các bờ biển đầy nắng. Chúng sống ở vùng đồi núi, sử dụng miệng để “nếm” và đo độ ẩm, nhiệt của đất. Chỉ khi nhiệt độ đất đạt khoảng 33 độ C mới đẻ trứng, đảm bảo điều kiện lý tưởng để trứng nở ra chim non khỏe mạnh.

Sau đó, từng cặp chim đào một hố sâu bằng chân để đặt trứng theo phương thẳng đứng, rồi lấp cát lại. Thiết kế này giúp chim non khi nở ra có thể dễ dàng chui qua lớp cát và lập tức cất cánh bay lên. Chính khả năng tự sinh tồn này giúp chim non không phụ thuộc vào sự chăm sóc của bố mẹ, tự tìm thức ăn và đối mặt với thách thức từ các loài săn mồi như trăn, lợn rừng hay mèo rừng.

Thật kỳ diệu, sau khoảng 2-3 tháng, cặp chim trưởng thành quay lại tổ cũ để sửa sang và bắt đầu một chu kỳ sinh sản mới, thậm chí có thể lặp lại hàng chục lần tại cùng một địa điểm. Điều này thể hiện rõ khả năng sinh thái đặc biệt của loài chim này trong tự nhiên.

Tuy nhiên, loài chim Maleo đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng nghiêm trọng do nạn phá rừng, cháy rừng và sự săn bắt từ con người. Tính đến năm 2005, số lượng có thể chỉ còn từ 4.000 đến 7.000 cặp trên toàn thế giới. Chính phủ Indonesia đã nỗ lực bảo tồn bằng cách thành lập các khu bảo tồn, hợp tác với cộng đồng địa phương và các tổ chức quốc tế như Hiệp hội Bảo tồn Động vật hoang dã Mỹ để mua đất, nhằm duy trì sự tồn tại của loài chim đặc biệt này.