HƠN BA MƯƠI NĂM GẮN BÓ VÌ TÌNH NGHĨA Người dưng “ông câm, bà cụt” sống trọn vẹn niềm hạnh phúc giản dị giữa đời thường

Trưa nắng gắt trên đường Trưng Nữ Vương (phường Bàn Thạch, TP Đà Nẵng), hình ảnh ông Nguyễn Văn Câm hơn 70 tuổi lom khom xếp những thùng carton, tay thoăn thoắt bốc dỡ sắt vụn diễn ra âm thầm nhưng đầy cảm xúc. Bên chiếc cân sắt cũ kỹ, bà Trần Thị Nga 68 tuổi ngồi trên xe lăn, chăm chú xem hàng, ghi sổ và trả tiền. Mồ hôi thấm đẫm lưng áo nhưng nét mặt hai người vẫn hiện lên sự bình yên, mỉm cười như đã trở thành phần tất yếu của cuộc đời họ suốt hơn ba thập kỷ qua.

“Tôi với ông ấy chỉ là người dưng. Thấy ổng tội, lại không có người thân họ hàng nên tui giữ ổng ở lại sống chung, tiện chăm sóc nhau…” – bà Nga chia sẻ nhỏ nhẹ, giọng miền Trung chậm rãi.

Những năm đầu, chuyện một nam một nữ sống chung khiến người xóm giềng dị nghị. Có người cho rằng họ là vợ chồng, người lại đồn đại bà “giả bộ” vì ông Câm không nghe, không nói. Trái với những lời dị nghị, bà cùng ông sống hết sức bình dị bên chiếc xe lăn, kiên nhẫn mưu sinh qua từng góc phố.

Thời gian trôi qua, những hiểu lầm dần chuyển thành sự trân quý. Người dân xung quanh bắt đầu thương cảm, rồi dành tình cảm trân trọng cho hình ảnh hai con người trở thành biểu tượng của tình nghĩa chân thành.

Không phải vợ chồng, không là huyết thống ruột thịt, nhưng họ vẫn chung sống bên nhau suốt hơn 31 năm. Ông Câm bốc dỡ, bà Nga ghi sổ – công việc diễn ra đều đặn như một nhịp thở quen thuộc.

Điều đặc biệt để họ có thể tồn tại bền lâu chính là sự kiên nhẫn, cảm thông và chia sẻ mỗi ngày. Cử chỉ nhỏ như một cái gật đầu, một bước đẩy xe, hay một tô cháo nóng hổi giữ ấm căn nhà đều trở thành những biểu hiện của tình cảm chân thành và bền chặt.

Nghịch cảnh ập đến với bà Nga khi cô gái tuổi mười tám tuổi từng là công nhân cầu đường Tiên Phước (Quảng Nam cũ) vô tình giẫm phải mìn trong rừng. Tiếng nổ làm hỏng đôi chân lành lặn, đưa bà vào bệnh viện rồi chuyển vào Trại xã hội Tam Kỳ, bắt đầu cuộc sống gắn liền với chiếc xe lăn và những ngày tự lập từ số không. Bà không muốn nhớ lại quá khứ khắc nghiệt đó, vì nó luôn đè nặng tâm trí.

Trong khi đó, ông Câm cũng trôi dạt về nơi đây sau chiến tranh. Không nghe, không nói, tên ông sau đó được khai là Nguyễn Văn Câm, với ký ức về quê quán và người thân dần phai nhạt theo thời gian. Tâm hồn ông hiền lành, chỉ còn những nụ cười dịu dàng khi có ai hỏi chuyện.

Tại trại xã hội Tam Kỳ, người câm gặp người cụt, hai người bù khuyết cho nhau. Ông đẩy bà đi, bà ra hiệu để ông hiểu, giống như kiếp trước đã từng là anh em ruột… Đó chính là sự kết nối đặc biệt giữa hai số phận bị thiệt thòi nhất.

Năm 1994, Trại xã hội Tam Kỳ giải thể. Bà Nga xin ở lại, mua mảnh đất nhỏ dựng căn nhà cấp bốn. Nhìn người bạn tri kỷ không nơi nương tựa, bà quyết định: “Thôi dọn về sống chung, coi nhau như anh em.” Từ đó, mái nhà nhỏ luôn ấm áp, hai người bắt đầu một chặng hành trình khác nhưng cũng đầy nghĩa tình.

Họ chọn nghề thu mua phế liệu làm cuộc sống thường nhật. Cơ sở nhỏ xíu mỗi ngày tiếp nhận giấy vụn, sắt thép gỉ sắt, lời lãi chẳng bao nhiêu, chỉ đủ để “rau cháo nuôi nhau”. Ngoài ra, bà còn nhận trợ cấp tai nạn lao động đều đặn hàng tháng để trang trải mọi thứ.

Dù không huyết thống, không phải vợ chồng nhưng họ luôn xem nhau như tri kỷ, đùm bọc, chăm sóc nhau qua hơn ba mươi năm. Người khuyết tật thì nặng gấp đôi, nhưng bằng sự siêng năng và kỷ luật, “đại lý phế liệu” của họ vẫn duy trì đều đặn.

Mỗi ngày, khi có khách đến, ông vội vã ra cân, cười hiền lành, còn bà thì xem hàng, tính tiền, ghi sổ. Họ dùng “ngôn ngữ” không lời: ánh mắt, cái gật, cái lắc, những ngón tay vẽ trong không khí để hiểu nhau.

Trong những lúc rảnh rỗi, bà mở chiếc điện thoại cũ đọc tin, rồi mấp máy môi “kể” lại cho ông nghe những điều hay. Ông chăm chú lắng nghe, gật đầu đều đặn, như hiểu tất cả qua những cử chỉ nhỏ bé ấy.

Dẫu bị dị nghị xưa cũ khi sống chung, bà Nga vẫn mỉm cười: “Mình sống với tâm thiệt, rồi người ta cũng hiểu.” Thực tế, qua thời gian, mọi người dần cảm nhận sự chân thành trong mối quan hệ đặc biệt này.

Họ cùng nhau dắt nhau đi qua những ngày tháng khó khăn nhất. Khi trái gió trở trời, bà bị đau, ông đẩy xe đưa bà đi ăn, chăm sóc từng ly từng tí. Những buổi tối, bà ngồi cạnh giường ông, trò chuyện bằng tay chân, bù đắp cho nhau những thiếu thốn về thể xác.

Chỉ cần có sức khỏe, có bình an, đó đã là điều quý giá nhất. Mỗi ngày, bà nấu cơm, ông phân loại phế liệu, họ làm tất cả bằng những thao tác quen thuộc, giản dị mà bền bỉ.

Có khi, chủ nhật, ông đẩy bà đi nhà thờ cách nhà 5 km để dự lễ, nghe chuông, nhìn mọi người làm dấu. Những ngày thường, họ dạo chơi quanh khu dân cư, không nhiều lời, chỉ có tiếng bánh xe lăn và bước chân đều đặn, như một bản nhạc đời thường nhẹ nhàng và bình yên.

Trong câu chuyện nhỏ này, câu hỏi vô tình về quê cũ được bà Nga dịch lại: “Ông ấy nói, ở đâu có người thân thì ở đó là nhà.” Quê hương của ông là tiếng nói của người phụ nữ hiền hậu, là tiếng cân sắt, những xấp giấy vụn, là con phố in dấu bánh xe lăn suốt mười mấy năm qua.

Nụ cười hiền hậu của ông Câm vẫn thường trực dù lưng đã khòm, và bên cạnh, bà Nga thương cảm, đùm bọc nhau qua bao thăng trầm. Người ta đến xem, thấy họ làm việc bình dị nhưng đầy quá trình tự nhiên của tình người chân thành.

Chiều xuống, gió thổi qua mái nhà nhỏ, ông chỉnh lại dây buộc những thùng carton, bà rà thêm sổ cuối cùng rồi khép lại. Tiếng cân sắt gõ khẽ, chiếc xe lăn chậm rãi lăn qua những vệt sáng cuối ngày. Trong góc phố nhỏ này, hạnh phúc giản đơn chính là những thao tác quen thuộc, sự nhẫn nại đi bên nhau, đặt nữa là đời thường bình yên.

“Thôi kệ, cuộc đời mà. Giờ cứ nương tựa, chăm sóc nhau. Còn lại sau này, tới đâu hay tới đó…” – bà Nga thổ lộ, như một tâm niệm cuối cùng của cuộc đời.

Hơn 30 năm chung sống, hai người dưng vẫn lặng lẽ dìu nhau bước tới cuối cuộc đời, để lại bài học về chữ thương chân thành, không phải thương hại mà là thương đủ để sống và yêu nhau qua năm tháng. Trong nhịp sống tất bật, câu chuyện của ông Câm và bà Nga như một cổ tích đời thường, được viết bằng mồ hôi và sự kiên trì, tôn trọng nhau trong những điều nhỏ bé nhất.

Với họ, hạnh phúc không tật nguyền là như thế.