CẦU NGUYỆN CHO NƠI VÍA NGHĨA TRANG: NỖI ĐAU CHỜ XÁC ĐỊNH NƠI CHÔN CẤP CỦA LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ MINH KHAI
Trong đơn gửi các cơ quan chức năng, bà Lê Nguyễn Hồng Minh, con gái duy nhất của cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong, đã trân trọng trình bày mong muốn tìm lại nơi an nghỉ của mẹ mình — liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai. Bà khẩn thiết đề nghị xác minh, chính thức công nhận vị trí chôn cất và xây dựng một tượng đài tưởng niệm tại nơi mẹ ngã xuống trong quá trình đấu tranh chống thực dân Pháp.
Theo các tư liệu lịch sử, ngày 28 tháng 8 năm 1941, thực dân Pháp xử bắn các lãnh đạo Võ Văn Tần, Hà Huy Tập, Nguyễn Hữu Tiến và Nguyễn Thị Minh Khai tại khu vực Giếng Nước, gần Bệnh viện Hóc Môn, TP.HCM. Đã qua hơn 85 năm, gia đình vẫn chưa thể tìm thấy hài cốt của bà. Trong đơn, bà Minh khẳng định đã tổng hợp nhiều chứng cứ đáng tin cậy cho rằng mẹ bà cùng các đồng chí đã được chôn cất tại nghĩa trang Đất Thánh Chà, nay nằm đối diện công viên Lê Văn Tám.
Trong các dẫn chứng, bà Minh kể lời bà ngoại – cụ Đậu Thị Thư, thường gọi là bà Hàn Bình, từng khấn rằng con gái được chôn tại nghĩa trang Đất Thánh Chà. Dù đã lớn tuổi, bà vẫn giữ niềm tin vững chắc này qua nhiều lần hồi tưởng và chứng kiến lời khấn của tổ tiên.
Một nhân chứng quan trọng là bà Nguyễn Thị Năm, em gái của nữ giao liên bí danh Hai Sóc, từng tận mắt chứng kiến vụ xử bắn và xác nhận sau đó đã dò la nơi chôn cất. Bà Năm còn tìm hiểu và mua nhang đèn, trái cây, mua chuộc người gác cổng nghĩa trang, và được biết phần mộ các lãnh đạo, trong đó có bà Nguyễn Thị Minh Khai, nằm sát tường nghĩa địa của người Ấn Độ.
Thông tin còn có sự xác nhận từ Giáo sư Trần Văn Giàu, nguyên Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, từng khóc khi nhắc đến hai nhà lãnh đạo Lê Hồng Phong và Nguyễn Thị Minh Khai. Ông còn chia sẻ rằng khu vực nghĩa trang Đất Thánh Chà từng có nhiều hài cốt, trong đó có thể là phần mộ của các nhà cách mạng tiền bối.
Trên cơ sở những chứng cứ này, bà Minh tin rằng hài cốt của mẹ bà vẫn nằm trong khu vực nghĩa trang Đất Thánh Chà cũ. Tuy nhiên, do khu vực này nay đã là đất dân cư, bà không yêu cầu phá dỡ hay đào bới mà chỉ mong muốn các cơ quan chức năng xác minh chính thức, công nhận khu nghĩa trang là nơi chôn cất mẹ bà. Từ đó, bà đề nghị xây dựng một hương án hoặc bia tưởng niệm để gia đình và cộng đồng có nơi thắp nhang, tưởng nhớ.
Trong lời kết, bà Minh chia sẻ nỗi niềm não lòng khi chưa thể chính thức xác định nơi an nghỉ của mẹ. Bà kêu gọi các cấp chính quyền xem xét, tạo điều kiện giúp đỡ để gia đình có thể thành kính thờ cúng theo truyền thống Việt Nam, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau.
Trong đơn, bà Lê Nguyễn Hồng Minh tha thiết đề nghị: chính thức xác minh và công nhận khu nghĩa trang Đất Thánh Chà cũ là nơi chôn cất mẹ, đồng thời xây dựng nơi tưởng niệm để gia đình và thế hệ sau có thể dâng hương, tri ân.