ZALO GẶP VẤN ĐỀ VỀ ĐIỀU KHOẢN SỬ DỤNG MỚI: SỰ NGHI NGẠI VỀ QUYỀN RIÊNG TƯ TRƯỚC NHỮNG YÊU CẦU CHẶT CHỊT

Trong những ngày gần đây, cộng đồng người dùng Zalo tại Việt Nam đã xôn xao trước thông báo cập nhật điều khoản dịch vụ của ứng dụng này. Thông báo yêu cầu người dùng phải đồng ý với các điều khoản mới để tiếp tục sử dụng phần mềm, gây ra nhiều tranh luận về quyền tự chủ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư. Nhiều người tỏ ra lo ngại vì các điều khoản mới có thể cho phép VNG, đơn vị phát hành Zalo, có quyền thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu cá nhân một cách rộng rãi hơn.

Cụ thể, điều khoản số 5 về “Thu thập, Bảo vệ và Sử dụng thông tin người dùng” quy định khi người dùng đăng nhập, họ đồng nghĩa với việc chấp thuận cho Zalo sử dụng các biện pháp kỹ thuật để thu thập và xử lý dữ liệu liên quan đến tài khoản, bao gồm số điện thoại, căn cước công dân, họ tên, tuổi, giới tính, mối quan hệ gia đình, email, hình ảnh cá nhân… Điều này khiến nhiều người lo ngại về việc quyền riêng tư bị xâm phạm, khi dữ liệu cá nhân có thể bị khai thác cho các mục đích khác nhau.

Không chỉ dừng lại ở đó, điều khoản số 8 về “Quyền của chủ thể dữ liệu” cho phép người dùng có thể rút lại sự đồng ý hoặc phản đối việc xử lý dữ liệu cá nhân. Tuy nhiên, VNG có quyền từ chối thực hiện yêu cầu này nếu không phù hợp với các điều kiện do hãng đề ra, đồng thời, việc rút lại sự đồng ý tại thời điểm đã xử lý dữ liệu sẽ không ảnh hưởng đến tính hợp pháp của việc đã xử lý dữ liệu trước đó.

Trong một điều khoản khác, số 14 về “Từ chối trách nhiệm đảm bảo”, VNG cho biết dù cố gắng duy trì tính ổn định của dịch vụ, nhưng vẫn có thể không đáp ứng được tất cả kỳ vọng của người dùng, gây ra cảm giác không an tâm về độ tin cậy của ứng dụng.

Nhiều người dùng vẫn tỏ ra “kháng cự yếu ớt” trước các điều khoản này, do cảm giác không muốn mất đi công cụ giao tiếp chính trong cuộc sống hàng ngày. Thực tế, việc buộc phải đồng ý các điều khoản pháp lý khi sử dụng dịch vụ là chuyện khá phổ biến, nhưng nhiều người thường bỏ qua vì dài dòng, phức tạp, đặc biệt khi nội dung chủ yếu bằng tiếng Anh. Khác với các dịch vụ quốc tế như Facebook, Telegram, TikTok… đều có các điều khoản dài, khó hiểu, việc Zalo bị “soi” vì sử dụng tiếng Việt giúp dịch vụ này nhận được nhiều sự quan tâm hơn từ người dùng trong nước.

Các dịch vụ lớn trên thế giới cũng không tránh khỏi các quy định phức tạp về thu thập dữ liệu. Năm 2024, Adobe đã gây phẫn nộ khi cập nhật điều khoản cho phép sử dụng dữ liệu người dùng để huấn luyện trí tuệ nhân tạo, dẫn đến làn sóng tẩy chay lớn trong cộng đồng sáng tạo nội dung.

Trong bối cảnh đó, việc Zalo cập nhật điều khoản và yêu cầu người dùng phải chấp nhận để tiếp tục sử dụng dịch vụ phản ánh xu hướng chung của thời đại: dữ liệu cá nhân trở thành “tài nguyên mới” mang lại lợi nhuận và ưu thế cạnh tranh. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra câu hỏi lớn về vai trò của quyền riêng tư trong thế giới số ngày càng phức tạp.