PHÓ THỦ TƯỚNG PHẠM GIA TÚC ĐỀ NGHỊ HOÀN CHỈNH CHÍNH SÁCH NHẬP KHẨU Ô TÔ THEO HÌNH THỨC QUÀ BIÊU, QUÀ TẶNG
Chiều ngày 22.6, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đã có buổi làm việc với Bộ Công thương cùng một số bộ ngành liên quan để góp ý về dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc quy định nhập khẩu ô tô theo hình thức quà biếu, quà tặng và tài sản di chuyển.
Phó thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu sớm hoàn thiện chính sách này nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng và thống nhất, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động nhập khẩu xe, đặc biệt là các xe không nhằm mục đích thương mại. Ông nhấn mạnh rằng, việc cấm hoặc hạn chế nhập khẩu vì lý do quản lý khó khăn không phù hợp; thay vào đó, cần có cơ chế kiểm soát chặt chẽ và hợp lý để bảo vệ lợi ích của nhà nước cũng như người tiêu dùng.
Theo Bộ Công thương, dự thảo quyết định này nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về nhập khẩu ô tô, đồng thời đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ với các quy định hiện hành. Các xe nhập khẩu tạm nhập dưới dạng quà biếu, quà tặng hoặc di chuyển phải đúng loại xe, nhãn hiệu, nhà sản xuất và nhiên liệu theo giấy phép của doanh nghiệp nhập khẩu. Các hoạt động này chỉ được thực hiện qua các doanh nghiệp có giấy phép nhập khẩu, trừ các trường hợp được ưu đãi hoặc miễn trừ theo quy định.
Chính sách này nhằm hạn chế việc nhập khẩu các xe đã qua sử dụng không đạt tiêu chuẩn về an toàn kỹ thuật, môi trường hoặc an toàn giao thông, đồng thời bảo đảm các xe được bảo hành và bảo dưỡng theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất tại Việt Nam. Ngoài ra, hồ sơ xin nhập khẩu cũng phải gồm các giấy tờ pháp lý theo quy định cùng văn bản ghi rõ mục đích nhập khẩu, danh tính của bên tặng, bên nhận hoặc chủ sở hữu, kèm theo thông số cơ bản của xe. Điều này giúp cơ quan hải quan xác định rõ bản chất của giao dịch và nâng cao hiệu quả quản lý, thống kê.
Dự thảo cũng đề cập trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Bộ Công thương sẽ công khai danh sách doanh nghiệp đủ điều kiện nhập khẩu ô tô và xây dựng cơ sở dữ liệu; Bộ Xây dựng sẽ công bố danh sách các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng đạt chuẩn kỹ thuật. Trong khi đó, Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan hải quan thực hiện thủ tục thông quan và giám sát việc chuyển nhượng, biếu tặng xe tạm nhập. Doanh nghiệp nhập khẩu phải định kỳ báo cáo về số lượng, chủng loại, thương hiệu và nhiên liệu của xe nhập.
Trong quá trình xây dựng chính sách, Bộ Công thương đã tiếp thu ý kiến của Bộ Công an về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, đồng thời phân công rõ trách nhiệm của các bộ ngành trong việc phối hợp thông tin và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước. Ngoài ra, dự thảo còn quy định các quy trình về tạm nhập, tái xuất, tiêu hủy hoặc chuyển nhượng ô tô và xe hai bánh gắn máy, đặc biệt đối với các đối tượng hưởng ưu đãi, miễn trừ ngoại giao.
Kết luận buổi làm việc, Phó thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh việc cần nhận diện rõ các vướng mắc phát sinh trong quá trình xây dựng chính sách, đồng thời khẳng định không vì khó quản lý mà cấm hoặc đình trệ hoạt động nhập khẩu ô tô theo hình thức quà biếu, tặng. Chính sách cần hướng tới sự công bằng và phòng tránh lợi dụng hình thức này để trục lợi. Mục tiêu cuối cùng là tiếp tục hoàn thiện chính sách, đảm bảo quản lý chặt chẽ, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn.