CHỌN TRỤC MAI CHÍ THỌ ĐỂ KHAI MÀN, TP.HCM ĐANG BƯỚC GẦN HƠN ĐẾN GIAO THÔNG XANH VÀ VĂN MINH

Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị của TP.HCM vừa triển khai dự án cải tạo tuyến đường Mai Chí Thọ nhằm tổ chức làn ưu tiên cho xe đạp từ đường Nguyễn Cơ Thạch đến đường D1, dài 5,7 km, với tổng vốn đầu tư 12,7 tỷ đồng. Dự án sẽ thực hiện từ tháng 10 đến tháng 12 năm nay, với làn xe đạp rộng 2 m dành cho phần đất nội bộ của đường Mai Chí Thọ và 1,5 m qua cầu, vận tốc thiết kế lên tới 20 km/giờ. Đây là bước tiến nhằm khuyến khích người dân sử dụng phương tiện di chuyển thân thiện với môi trường.

Trong kế hoạch dài hạn, đến năm 2026, TP sẽ mở rộng thêm hai đoạn làn ưu tiên xe đạp. Đoạn thứ nhất từ Nguyễn Cơ Thạch đến Công viên bờ sông Sài Gòn, dài 1,4 km mỗi chiều; đoạn thứ hai từ nút giao D1 – Mai Chí Thọ đến đường Võ Nguyên Giáp, dài 2,5 km mỗi chiều, nhằm kết nối nhà ga metro An Phú và thúc đẩy phương tiện vận chuyển xanh.

Lãnh đạo Trung tâm nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc phát triển giao thông thân thiện môi trường trong bối cảnh ô nhiễm gia tăng hiện nay. Ông cho biết: “Các nước trên thế giới kêu gọi phong trào sử dụng xe đạp nhằm tiết kiệm nhiên liệu, bảo vệ môi trường, nâng cao sức khỏe cộng đồng. Chiến lược phát triển giao thông xanh và xe đạp đang trở thành xu hướng tất yếu của các đô thị bền vững.”

TP.HCM đang chứng kiến xu hướng tăng trong cộng đồng yêu thích xe đạp, đặc biệt ở các khu đô thị mới và chung cư. Theo lời các chuyên gia, việc thiết lập làn đường riêng dành cho xe đạp sẽ thúc đẩy việc sử dụng xe đạp trong đời sống hàng ngày, giúp nâng cao sức khỏe, cải thiện môi trường và phát triển du lịch sinh thái. Tuy nhiên, ý tưởng về làn đường riêng không mới; từ 2022, từng được các cơ quan chức năng phân tích và thảo luận. Do trục đường Mai Chí Thọ là tuyến cửa ngõ lớn, các phương tiện hỗn hợp như xe tải, container gây khó khăn cho xe đạp, nhiều lần lực lượng chức năng đã xử phạt người đi xe đạp chạy lẫn cùng làn ô tô.

Cảnh giác về việc phát triển xe đạp qua các chuyên gia quy hoạch, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho biết: “TP.HCM đã bỏ lỡ cơ hội sử dụng xe đạp như một bước đệm để thúc đẩy giao thông công cộng, mà thay vào đó lại để xe máy bành trướng. Các dự án làm làn riêng hiện tại chủ yếu phục vụ cho mục đích thể thao, không phù hợp với di chuyển hàng ngày của người dân.” Ông còn đề xuất, các tuyến đường ven sông, kênh và những trục chính có hành lang rộng nên được dùng làm tuyến đường nội đô phù hợp, kết hợp trạm cho thuê xe đạp và điểm gửi xe máy, để thúc đẩy giao thông xanh một cách hiệu quả hơn.

Ngô Viết Nam Sơn nhận định rõ: “Hệ thống xe đạp trên thế giới như ở Amsterdam hay các thành phố Bắc Mỹ không chỉ dựa vào thuê xe mà còn do quy hoạch hạ tầng bài bản. Các tuyến có làn riêng đều kết nối trung tâm, phù hợp cho việc đi làm, đi học hàng ngày.” Trong bối cảnh TP.HCM hiện nay, các bến thuê xe đạp chưa thực sự liên kết an toàn để người dân tiếp cận và di chuyển, dẫn đến việc phát triển hệ thống chưa đạt hiệu quả.

Vị chuyên gia khuyến nghị: để thúc đẩy xe đạp trở thành phương tiện phổ biến, TP cần quy hoạch lại các điểm cho thuê, có trạm dọc theo các tuyến đường nội đô đủ điều kiện, đặc biệt với các khu vực ven sông, ven kênh, có hành lang rộng từ 5 đến 30 m để đảm bảo an toàn và thuận tiện khi di chuyển.

Sự thay đổi này không chỉ là câu chuyện của kỹ thuật, mà còn là ước mơ hướng tới một TP.HCM văn minh, sạch đẹp, nơi phương tiện đi lại thân thiện với môi trường trở thành thói quen của người dân, góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng.