XÉT TUYỂN LỚP 10 TẠI TP.HCM: HỌC SINH BỎ HỌC TRÙNG KHẮP!
Học sinh lớp 9 chuẩn bị bước vào kỳ thi tuyển vào lớp 10 tại TP.HCM vào đầu tháng 6 đang gây nhiều chú ý. Trước đó, thành phố đã từng áp dụng hình thức xét tuyển thay vì thi tuyển trong hơn 10 năm, bắt đầu từ năm học 2006-2007. Thời điểm đó, TP.HCM chọn thực hiện xét tuyển cho một số huyện như Bình Chánh, Cần Giờ, Củ Chi song song với hình thức thi tuyển tại các quận nội thành và vùng ven. Đến năm học 2013-2014, hình thức xét tuyển mới mở rộng tới 9 quận, huyện nhưng lại kéo theo tình trạng nhiều học sinh lớp 10, 11 nghỉ học vì không theo kịp chương trình.
Ông Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, chia sẻ rằng trong các cuộc họp đánh giá xét tuyển trước đây, nhiều ý kiến cho rằng việc này làm giảm động lực học tập của học sinh, khiến chất lượng đầu vào ngày càng giảm. Dù TP.HCM đã từng cân nhắc mở rộng xét tuyển, nhưng sau nhiều ý kiến phản đối, nhiều nơi đã tạm dừng và trở lại hình thức thi tuyển chính thức từ năm học 2014-2015 theo quy định của Bộ GD-ĐT.
Gần đây, Sở GD-ĐT TP.HCM còn đề xuất mở rộng xét tuyển không chỉ để giảm áp lực thi cử mà còn để tuyển học sinh phù hợp hơn với mục tiêu phát triển trường học. Định hướng từ năm 2027 của TP là mở rộng khu vực xét tuyển, giảm số lượng học sinh phải thi cử để nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Ngai nhấn mạnh rằng trước khi triển khai chính thức, cần nghiên cứu kỹ lưỡng và đánh giá toàn diện tình hình, vì việc phổ cập trung học hiện nay đã đảm bảo cơ hội dự tuyển vào đại học cho mọi học sinh, dù học ở trường công lập, tư thục hay trung tâm giáo dục nghề nghiệp, miễn là có bằng tốt nghiệp THPT.
Chuyên gia giáo dục Lê Văn Linh, nguyên hiệu trưởng một trường tư thục tại TP.HCM, cảnh báo rằng việc xét tuyển bằng học bạ hoặc các hình thức khác hiện nay còn tiềm ẩn nhiều vấn đề về độ công bằng và khách quan. Ông chỉ rõ rằng cách đánh giá dựa trên học bạ dễ dẫn đến tranh chấp điểm số, chênh lệch lớn giữa các trường. Theo ông, việc sửa đổi tiêu chí tuyển sinh không thể là cách giải quyết lâu dài nếu không khắc phục các vấn đề cốt lõi trong hệ thống giáo dục, chẳng hạn như chênh lệch chất lượng đào tạo giữa các trường công lập khác nhau và tình trạng quá tải cơ sở hạ tầng.
Ông Linh còn đặt ra câu hỏi về khả năng đáp ứng nhu cầu chỗ học cho các em trong bối cảnh giảm dần số lượng học sinh ở từng cấp học, trong khi hơn 10.000 học sinh mỗi năm vẫn không có trường phù hợp để theo học tại TP.HCM. Theo ông, việc tận dụng các địa điểm trụ sở cũ của các cơ quan nhà nước, chuyển đổi công năng thành trường học mới là hoàn toàn khả thi và cần thiết.
Hai vấn đề then chốt được ông đề xuất nhằm giảm áp lực tuyển sinh và nâng cao chất lượng giáo dục là: đảm bảo mỗi khu dân cư có đủ chỗ học từ mầm non đến trung học phổ thông, đồng thời xây dựng hệ thống phân tuyến hợp lý, an toàn cho học sinh; và đồng bộ về chất lượng giáo dục cùng cơ sở vật chất của các trường trong cùng cấp học để hạn chế chênh lệch. Dù đây là thách thức, ông Linh tin rằng nếu quyết tâm và có kế hoạch rõ ràng, TP.HCM hoàn toàn có thể giải quyết các điểm nghẽn này, kể cả áp dụng các biện pháp như phân tuyến trong giai đoạn đầu hoặc có những cơ chế riêng cho các trường đặc thù.