BỘ CÔNG AN ĐỀ XUẤT TĂNG CƯỜNG TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ TRƯỚC CÁC HÀNH VI GÂY Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ CHẤT THẢI NGUY HẠI
Trong quá trình thực thi bộ luật Hình sự năm 2015, Bộ Công an nhận thấy còn nhiều bất cập cần khắc phục để nâng cao hiệu quả xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt liên quan đến ô nhiễm môi trường và các hành vi gây tổn hại đến sinh thái. Chính vì vậy, cơ quan này đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi hồ sơ chính sách, trong đó đề xuất bổ sung nhiều tội danh mới cùng các hành vi chưa được quy định rõ trong luật hiện hành.
BỘ CÔNG AN ĐỀ XUẤT XỬ LÝ HÌNH SỰ HÀNH VI GÂY TIẾNG ỒN VƯỢT QUY CHUẨN
Một trong những đề xuất đáng chú ý là xử lý hình sự hành vi gây tiếng ồn, độ rung và mùi vượt quy chuẩn. Hiện nay, các hành vi này chủ yếu bị xử phạt hành chính, nhưng theo Bộ Công an, việc này chưa đủ sức răn đe, đặc biệt là trong các khu đô thị, nơi cư dân thường xuyên phản ánh về ô nhiễm môi trường. Quá trình triển khai thực tế cho thấy, nhiều trường hợp vi phạm vẫn diễn ra và gây bức xúc lớn trong cộng đồng.
Theo quy định tại Nghị định 45/2022, mức phạt hành chính đối với vi phạm tiếng ồn vượt quy chuẩn có thể lên tới 160 triệu đồng, còn đối với độ rung và các hành vi gây mùi quá mức cũng có các mức xử phạt tương ứng. Tuy nhiên, giới chuyên gia và Bộ Công an cho rằng, cần xử lý nghiêm hơn để tránh bỏ lọt hành vi, đặc biệt là những vi phạm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và môi trường.
BÊN CẠNH ĐÓ, ĐỀ NGHỊ BỔ SUNG CÁC TỘI DANH MỚI NHƯ ĐỐT CHẤT THẢI NGUY HẠI VÀ TẬN DIỆT ĐỘNG VẬT
Ngoài vấn đề tiếng ồn, Bộ Công an còn nhấn mạnh việc thiếu quy định về hành vi đốt chất thải, đặc biệt là các loại chất thải nguy hại, đã khiến cho việc xử lý gặp nhiều khó khăn. Các hành vi tận diệt động vật bằng kích điện, hóa chất độc hại hay sóng cao tần hiện chưa được xử lý hình sự, dẫn đến các hệ lụy nghiêm trọng cho đa dạng sinh học.
Chuyên gia dự báo, việc xác định giá trị thiệt hại trong các trường hợp này là rất khó, thậm chí không thể. Nhưng tính chất nguy hiểm của hành vi vẫn rất lớn, với tác động tiêu cực đến các hệ sinh thái sông, rừng. Bộ Công an nhận định, các biện pháp xử lý chỉ hành chính không đủ để ngăn chặn, cần tăng tính răn đe bằng chế tài hình sự mạnh mẽ hơn.
Đề xuất của Bộ bao gồm việc bổ sung các tội danh mới về đốt chất thải, gây tiếng ồn trộn lẫn mùi khí vượt quy chuẩn, cùng hành vi tận diệt sinh vật bằng các phương pháp công nghệ cao hoặc hóa chất độc hại nhằm hạn chế tối đa các hành vi tác động tiêu cực đến môi trường và đa dạng sinh học.
BẢO ĐẢM TÍNH NGHIÊM TRỊ ĐỂ ĐẢM BẢO CHO MÔI TRƯỜNG VÀ XÃ HỘI
Trong bối cảnh các hành vi vi phạm ngày càng gia tăng, đặc biệt là gây tiếng ồn, độ rung, mùi vượt quy chuẩn, việc xây dựng khung pháp lý đủ mạnh là cần thiết để tăng tính răn đe và hạn chế các trường hợp bỏ lọt tội phạm. Nghị định 45/2022 đã quy định khá rõ về mức xử phạt, từ cảnh cáo đến mức phạt tiền lên tới hơn 160 triệu đồng tùy mức độ vi phạm.
Tuy nhiên, để hiệu quả thực thi cao hơn, Bộ Công an đề xuất sửa đổi và hoàn thiện các quy định về xử lý vi phạm, nhằm bảo vệ quyền lợi của người dân và giữ vững an ninh môi trường. Theo đó, dự thảo sửa đổi sẽ nâng cao khả năng xử lý hình sự các hành vi gây ô nhiễm, giúp pháp luật có tính răn đe mạnh mẽ hơn trong phòng chống các hành vi gây hại cho cộng đồng và môi trường sống.