NHIỀU NGÀNH HÀNG ĐỒNG LOẠT TĂNG PHÍ, GIÁ CẢ NGƯỜI TIÊU DÙNG CHẠY THEO ĐÀNH MỤC

Từ ngày 23.5, Shopee Việt Nam bắt đầu điều chỉnh phí cố định cho nhiều nhóm sản phẩm, trong đó ngành sức khỏe và sắc đẹp tăng thêm khoảng 3%, nâng mức phí lên 16-17%. Nhóm phụ kiện điện tử như cáp sạc, ốp lưng, kính cường lực cũng tăng khoảng 4%, lên mức 15%. Điều này phản ánh xu hướng tăng phí liên tục trên các nền tảng thương mại điện tử, kéo theo những lo lắng về phần lợi nhuận của người bán và giá thành của người tiêu dùng.

Nhiều chủ shop cho biết rằng việc tăng phí diễn ra trong bối cảnh chi phí vận hành vốn đã cao, khiến họ phải đối mặt với áp lực kinh doanh ngày càng lớn. Lazada cũng thông báo tăng phí xử lý đơn hàng từ 5% lên 6% bắt đầu từ ngày 26.5 và thêm phí hạ tầng kỹ thuật 3.000 đồng/đơn thành công, so với mức trước đây là 0 đồng. Trong khi đó, TikTok Shop Việt Nam từ ngày 9.5 cũng đã nâng phí hoa hồng ngành thời trang từ 14,6% lên 16,1%, còn nhóm mẹ và bé từ 14,5% lên 17,8%.

Chị Ngọc Dung, bán mỹ phẩm trên Shopee, cho biết sau ngày 23.5, cửa hàng của chị phải gánh nhiều loại phí như thuế 1,5%, phí cố định ngành mỹ phẩm 17%, phí thanh toán 6%, phí hiển thị 1%, phí đồng tài trợ voucher 4% cùng các khoản phí hạ tầng và vận chuyển. Với một đơn hàng trị giá 100.000 đồng, tổng chi phí đã lên tới khoảng 35.200 đồng, chiếm hơn 35% doanh thu, chưa tính các chi phí khác như giá vốn, đóng gói hay hoàn hàng. Điều này khiến lợi nhuận gần như bị xóa bỏ, đặc biệt khi các shop còn phải chi thêm cho quảng cáo hoặc khuyến mãi để duy trì cạnh tranh.

Nhiều người bán hiện nay nhận thấy rằng việc cạnh tranh để duy trì vị trí hiển thị và thu hút khách hàng ngày càng khó khăn, do các khoản phí tăng cao. Một chủ shop thời trang trên TikTok thẳng thắn chia sẻ: Bây giờ bán hàng online không còn dễ ăn như trước, nếu không tối ưu chi phí, dễ rơi vào tình cảnh bán nhiều mà không có lãi. Theo các chủ cửa hàng lâu năm, trước đây họ chấp nhận mức chiết khấu thấp để có lượng khách hàng lớn, nhưng do phí liên tục tăng và cạnh tranh gay gắt, biên lợi nhuận đã bị thu hẹp đáng kể.

Gía cả cho người tiêu dùng cũng có xu hướng tăng dần. Anh Ngọc Văn, một người bán hàng trên Shopee, nhận định rằng các sàn hiện tăng mã giảm giá, voucher 15-20% vẫn được tung ra, song phần chi phí này phần lớn được phân bổ lại cho shop qua các khoản đồng tài trợ và phí dịch vụ. Sau khi áp mã giảm giá khoảng 20%, nhiều mặt hàng chỉ ngang hoặc cao hơn giá bán tại siêu thị hoặc cửa hàng truyền thống. Lợi ích duy nhất còn lại là miễn phí vận chuyển, còn mức giảm giá thực tế ngày càng ít.

Chị Thùy Vân, nhân viên văn phòng tại Hà Nội, phản ánh rằng giá cả hàng tiêu dùng có xu hướng tăng, với ví dụ là giá sữa hay các mặt hàng nhu yếu phẩm. Trước đây, nhiều người tiêu dùng mua sắm trên sàn để tiết kiệm, nhưng hiện tại, giá đã không còn cạnh tranh như trước, thậm chí còn cao hơn ngoài siêu thị. Nhu cầu chi tiêu và thói quen mua sắm đang dần chuyển đổi, khiến các chủ shop phải tính toán lại chiến lược kinh doanh.

Trong bối cảnh này, các shop online bắt đầu chuyển hướng sang xây dựng hệ thống khách hàng riêng và mở rộng kênh bán hàng để giảm phụ thuộc vào các nền tảng thương mại điện tử. Tuy nhiên, việc duy trì lợi nhuận vẫn là bài toán khó khăn đối với nhiều chủ doanh nghiệp. Một chủ cửa hàng đồ gia dụng chia sẻ: Khi áp lực từ chính sách và phí tăng liên tục, việc điều chỉnh giá bán trở thành điều tất yếu, và người tiêu dùng sẽ phải chia sẻ gánh nặng này cùng các shop bán hàng.

Các chuyên gia nhận định rằng, thời kỳ các sàn TMĐT đổ xô trợ giá để thu hút khách đã qua, thay vào đó là chiến lược tối ưu doanh thu và thu hồi vốn đầu tư. Điều này có nghĩa là, chi phí vận hành sẽ dần chuyển sang người bán, và cuối cùng sẽ được phản ánh qua giá thành sản phẩm người tiêu dùng phải trả.