Ngày 2.6, Tòa án Nhân dân tỉnh Lâm Đồng dự kiến mở phiên tòa phúc thẩm lần thứ ba để xét xử vụ án liên quan đến sáu cựu chiến binh bị truy tố về tội hủy hoại rừng sau hơn 11 năm tranh đấu kêu oan.

VIỆC ĐẦU ĐƯỢC KIỂM TRA LẠI VỚI NHIỀU VẤN ĐỀ CHUYÊN MÔN

Trước đó, các bản án sơ thẩm và phúc thẩm tại Đắk Nông tuyên án các bị cáo từ 6 đến 7 tháng tù về tội hủy hoại rừng. Sau đó, các cựu chiến binh vẫn liên tục khẳng định mình vô tội và kêu cứu.

Năm 2020, Viện kiểm sát cấp cao tại TP.HCM đã xem xét lại vụ án. Phía viện đã hủy toàn bộ các bản án trước đó để tiến hành điều tra lại, vì cho rằng các căn cứ buộc tội chưa đủ rõ ràng và còn nhiều vi phạm thủ tục tố tụng nghiêm trọng. Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM cũng có văn bản hướng dẫn rõ về việc kiểm sát lại, đề cập đến các điểm bất hợp lý trong các kết luận giám định và phương pháp xác định diện tích rừng bị thiệt hại. Ông Vũ Tất Đắc, một trong các bị cáo, chia sẻ rằng ông đã già yếu và không còn nhiều thời gian để tiếp tục chiến đấu cho vụ kiện này.

NHIỀU MÂU THUẪN VỀ CHỨNG CỨ VÀ KẾT TỘI

Về chứng cứ, các tài liệu trong hồ sơ có nhiều mâu thuẫn. Trong khi biên bản kiểm tra tháng 3.2015 của Chi cục Kiểm lâm xác định khu vực bị thiệt hại 100% rừng, thì biên bản cảm quan của cơ quan điều tra lại chỉ xác định thiệt hại khoảng 0,4 ha. Văn bản của các cơ quan liên ngành cũng chỉ ra rằng việc xác định diện tích thiệt hại dựa trên trữ lượng gỗ trung bình là không chính xác, chưa đảm bảo tính khách quan.

Hội Cựu chiến binh Việt Nam cùng các luật sư đã lên tiếng đề nghị làm rõ các yếu tố liên quan đến việc chặt phá cây rừng, đặc biệt là những nguồn gốc chặt cây trước đó để xác định đúng diện tích thiệt hại thực tế. Các bị cáo khẳng định rằng họ chỉ dọn dẹp cây nhỏ, dây leo để gây quỹ cho Hội sau một thời gian nhà rẫy đã không còn rừng, và những chứng cứ trong hồ sơ còn nhiều nội dung mâu thuẫn.

Quan điểm của Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM nhấn mạnh rằng việc sử dụng các kết luận giám định cũ để buộc tội là không phù hợp về mặt pháp lý, đồng thời đề xuất trưng cầu giám định lại theo đúng quy định của pháp luật nhằm tránh oan sai và bỏ lọt tội phạm.

NHỮNG VẤN ĐỀ QUAN TRỌNG VỀ CHỨNG CỨ PHÁP LÝ

Các chuyên gia và những người trong cuộc đã chỉ rõ hành vi phạm tội phải dựa trên các căn cứ rõ ràng, chính xác. Thực tế, trong hồ sơ còn tồn tại nhiều tài liệu mâu thuẫn như biên bản xác minh rừng bị thiệt hại 100% và biên bản kiểm tra thiệt hại chỉ khoảng 0,4 ha, gây ra câu hỏi về trách nhiệm của các bị cáo trong việc chặt phá rừng.

Văn bản pháp lý cũng nhấn mạnh rằng theo quy định, hành vi hủy hoại rừng chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thiệt hại trên 5.000 mét vuông. Tuy nhiên, hồ sơ vụ án còn nhiều điểm chưa rõ ràng, khiến việc xác định thiệt hại đúng đắn nên được xem xét lại cẩn thận.

TRUYỀN THỐNG OAN GIÀ ĐANG DỌA DỌA SỰ CÔNG BẰNG

Dù đã trải qua nhiều lần xét xử và bị phạt tù, các bị cáo vẫn kiên trì khẳng định không phạm tội, cho rằng mình chỉ phát dọn những cây nhỏ, dây leo để gây quỹ và không hề gây thiệt hại rừng như cáo buộc. Tình trạng này phản ánh rõ sự cần thiết của việc thực hiện đúng quy trình tố tụng để tránh xảy ra oan sai.

Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM nhấn mạnh rằng quá trình điều tra, truy tố và xét xử lại vụ án cần tuân thủ chặt chẽ pháp luật, đảm bảo tính khách quan, công bằng, không để xảy ra những sai sót oan sai hoặc lọt tội phạm.

Sau hơn một thập kỷ, vụ án này vẫn đang gây tranh cãi lớn về chứng cứ, pháp lý và trách nhiệm, đặt ra câu hỏi lớn về việc bảo vệ quyền lợi của những người bị tố cáo vô căn cứ và đảm bảo công bằng cho các cựu chiến binh đã hy sinh vì Tổ quốc. Phiên tòa ngày 2.6 tới đây hứa hẹn sẽ tiếp tục làm rõ các nội dung còn bỏ ngỏ và những dấu hiệu bất thường trong quá trình điều tra.